౭. మేత్తాభావనాసుత్తం
౨౭. వుత్తఞ్హేతం భగవతా, వుత్తమరహతాతి మే సుతం –
‘‘యాని కానిచి, భిక్ఖవే, ఓపధికాని పుఞ్ఞకిరియవత్థూని సబ్బాని తాని మేత్తాయ చేతోవిముత్తియా కలం నాగ్ఘన్తి సోళసిం. మేత్తాయేవ తాని చేతోవిముత్తి అధిగ్గహేత్వా భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ.
‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, యా కాచి తారకరూపానం పభా సబ్బా తా చన్దియా పభాయ కలం నాగ్ఘన్తి సోళసిం, చన్దపభాయేవ తా అధిగ్గహేత్వా భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యాని కానిచి ఓపధికాని పుఞ్ఞకిరియవత్థూని సబ్బాని తాని మేత్తాయ చేతోవిముత్తియా కలం నాగ్ఘన్తి సోళసిం, మేత్తాయేవ తాని చేతోవిముత్తి అధిగ్గహేత్వా భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ.
‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, వస్సానం పచ్ఛిమే మాసే సరదసమయే విద్ధే విగతవలాహకే దేవే [నభే (సీ.)] ఆదిచ్చో నభం అబ్భుస్సక్కమానో [అబ్భుగ్గమమానో (క. అట్ఠ.)] సబ్బం ఆకాసగతం [ఆకాసం (స్యా.)] తమగతం అభివిహచ్చ [అభిహచ్చ (స్యా.)] భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యాని కానిచి ఓపధికాని పుఞ్ఞకిరియవత్థూని సబ్బాని తాని మేత్తాయ చేతోవిముత్తియా కలం నాగ్ఘన్తి సోళసిం, మేత్తాయేవ తాని చేతోవిముత్తి అధిగ్గహేత్వా భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ.
‘‘సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, రత్తియా పచ్చూససమయం ఓసధితారకా భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చ; ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, యాని కానిచి ఓపధికాని పుఞ్ఞకిరియవత్థూని సబ్బాని తాని మేత్తాయ చేతోవిముత్తియా కలం నాగ్ఘన్తి సోళసిం, మేత్తాయేవ తాని చేతోవిముత్తి అధిగ్గహేత్వా భాసతే చ తపతే చ విరోచతి చా’’తి. ఏతమత్థం భగవా అవోచ. తత్థేతం ఇతి వుచ్చతి –
‘‘యో చ మేత్తం భావయతి, అప్పమాణం పటిస్సతో;
తనూ [తను (సీ.)] సంయోజనా హోన్తి, పస్సతో ఉపధిక్ఖయం.
‘‘ఏకమ్పి చే పాణమదుట్ఠచిత్తో, మేత్తాయతి కుసలో తేన హోతి;
సబ్బే చ పాణే మనసానుకమ్పం, పహూతమరియో పకరోతి పుఞ్ఞం.
‘‘యే [యో (సీ.)] సత్తసణ్డం పథవిం విజిత్వా, రాజిసయో [రాజీసయో (సీ.)] యజమానానుపరియగా;
అస్సమేధం పురిసమేధం, సమ్మాపాసం వాజపేయ్యం నిరగ్గళం.
‘‘మేత్తస్స చిత్తస్స సుభావితస్స, కలమ్పి తే నానుభవన్తి సోళసిం;
చన్దప్పభా తారగణావ సబ్బే.
‘‘యో న హన్తి న ఘాతేతి, న జినాతి న జాపయే;
మేత్తంసో సబ్బభూతేసు, వేరం తస్స న కేనచీ’’తి.
అయమ్పి అత్థో వుత్తో భగవతా, ఇతి మే సుతన్తి. సత్తమం.
తతియో వగ్గో నిట్ఠితో.
తస్సుద్దానం –
చిత్తం మేత్తం [ఝాయీ (సీ. స్యా.), ఝాయి (పీ. క.)] ఉభో అత్థే, పుఞ్జం వేపుల్లపబ్బతం;
సమ్పజానముసావాదో, దానఞ్చ మేత్తభావనా [మేత్తభావఞ్చ (సీ. స్యా. పీ.), మేత్తవాచఞ్చ (క.)].
సత్తిమాని చ [సత్తిమానిధ (సీ. క.)] సుత్తాని, పురిమాని చ వీసతి;
ఏకధమ్మేసు సుత్తన్తా, సత్తవీసతిసఙ్గహాతి.
ఏకకనిపాతో నిట్ఠితో.