(౨) పారాజికాదిపఞ్హావణ్ణనా
౪౮౦. ఛిద్దం తస్మిం ఘరే నత్థీతి అయం పఞ్హా దుస్సకుటిఆదీని సన్థతపేయ్యాలఞ్చ సన్ధాయ వుత్తా.
తేలం మధుం ఫాణితన్తి గాథా లిఙ్గపరివత్తం సన్ధాయ వుత్తా.
నిస్సగ్గియేనాతి గాథా పరిణామనం సన్ధాయ వుత్తా. యో హి సఙ్ఘస్స పరిణతలాభతో ఏకం చీవరం అత్తనో, ఏకం అఞ్ఞస్సాతి ద్వే చీవరాని ‘‘ఏకం మయ్హం, ఏకం తస్స దేహీ’’తి ఏకపయఓగేన పరిణామేతి, సో నిస్సగ్గియపాచిత్తియఞ్చేవ సుద్ధికపాచిత్తియఞ్చ ఏకతో ఆపజ్జతి.
కమ్మఞ్చ తం కుప్పేయ్య వగ్గపచ్చయాతి అయం పఞ్హా ద్వాదసయోజనపమాణేసు బారాణసిఆదీసు నగరేసు గామసీమం సన్ధాయ వుత్తా.
పదవీతిహారమత్తేనాతి గాథా సఞ్చరిత్తం సన్ధాయ వుత్తా, అత్థోపి చస్సా సఞ్చరిత్తవణ్ణనాయమేవ వుత్తో.
సబ్బాని తాని నిస్సగ్గియానీతి అయం పఞ్హా అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా ధోవాపనం సన్ధాయ వుత్తా. సచే హి తిణ్ణమ్పి చీవరానం కాకఊహదనం వా కద్దమమక్ఖితం వా కణ్ణం గహేత్వా భిక్ఖునీ ఉదకేన ధోవతి, భిక్ఖుస్స కాయగతానేవ నిస్సగ్గియాని హోన్తి.
సరణగమనమ్పి న తస్స అత్థీతి సరణగమనఉపసమ్పదాపి నత్థి. అయం పన పఞ్హా మహాపజాపతియా ఉపసమ్పదం సన్ధాయ వుత్తా.
హనేయ్య అనరియం మన్దోతి తఞ్హి ఇత్థిం వా పురిసం వా అనరియం హనేయ్య. అయం పఞ్హా లిఙ్గపరివత్తేన ఇత్థిభూతం పితరం పురిసభూతఞ్చ మాతరం సన్ధాయ వుత్తా.
న తేనానన్తరం ఫుసేతి అయం పఞ్హా మిగసిఙ్గతాపససీహకుమారాదీనం వియ తిరచ్ఛానమాతాపితరో సన్ధాయ వుత్తా.
అచోదయిత్వాతి గాథా దూతేనుపసమ్పదం సన్ధాయ వుత్తా. చోదయిత్వాతి గాథా పణ్డకాదీనం ఉపసమ్పదం సన్ధాయ వుత్తా. కురున్దియం పన ‘‘పఠమగాథా అట్ఠ అసమ్ముఖాకమ్మాని, దుతియా అనాపత్తికస్స కమ్మం సన్ధాయ వుత్తా’’తి ఆగతం.
ఛిన్దన్తస్స ఆపత్తీతి వనప్పతిం ఛిన్దన్తస్స పారాజికం, తిణలతాదిం ఛిన్దన్తస్స పాచిత్తియం, అఙ్గజాతం ఛిన్దన్తస్స థుల్లచ్చయం. ఛిన్దన్తస్స అనాపత్తీతి కేసే చ నఖే చ ఛిన్దన్తస్స అనాపత్తి. ఛాదేన్తస్స ఆపత్తీతి అత్తనో ఆపత్తిం ఛాదేన్తస్స అఞ్ఞేసం వా ఆపత్తిం. ఛాదేన్తస్స అనాపత్తీతి గేహాదీని ఛాదేన్తస్స అనాపత్తి.
సచ్చం భణన్తోతి గాథాయ ‘‘సిఖరణీసి ఉభతోబ్యఞ్జనాసీ’’తి సచ్చం భణన్తో గరుకం ఆపజ్జతి, సమ్పజానముసావాదే పన ముసా భాసతో లహుకాపత్తి హోతి, అభూతారోచనే ముసా భణన్తో గరుకం ఆపజ్జతి, భూతారోచనే సచ్చం భాసతో లహుకాపత్తి హోతీతి.