౬. సుత్తవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౬౩౬. తేన సమయేనాతి సుత్తవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదం. తత్థ ఖోమన్తి ఖోమవాకేహి కతసుత్తం. కప్పాసికన్తి కప్పాసతో నిబ్బత్తం. కోసేయ్యన్తి కోసియంసూహి కన్తిత్వా కతసుత్తం. కమ్బలన్తి ఏళకలోమసుత్తం. సాణన్తి సాణవాకసుత్తం. భఙ్గన్తి పాటేక్కం వాకసుత్తమేవాతి ఏకే. ఏతేహి పఞ్చహి మిస్సేత్వా కతసుత్తం పన ‘‘భఙ్గ’’న్తి వేదితబ్బం.

వాయాపేతి పయోగే పయోగే దుక్కటన్తి సచే తన్తవాయస్స తురివేమాదీని నత్థి, తాని ‘‘అరఞ్ఞతో ఆహరిస్సామీ’’తి వాసిం వా ఫరసుం వా నిసేతి, తతో పట్ఠాయ యం యం ఉపకరణత్థాయ వా చీవరవాయనత్థాయ వా కరోతి, సబ్బత్థ తన్తవాయస్స పయోగే పయోగే భిక్ఖుస్స దుక్కటం. దీఘతో విదత్థిమత్తే తిరియఞ్చ హత్థమత్తే వీతే నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. మహాపచ్చరియం పన ‘‘యావ పరియోసానం వాయాపేన్తస్స ఫలకే ఫలకే నిస్సగ్గియం పాచిత్తియ’’న్తి వుత్తం. తమ్పి ఇదమేవ పమాణం సన్ధాయ వుత్తన్తి వేదితబ్బం. వికప్పనుపగపచ్ఛిమఞ్హి చీవరసఙ్ఖ్యం గచ్ఛతీతి.

అపిచేత్థ ఏవం వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో – సుత్తం తావ సామం విఞ్ఞాపితం అకప్పియం, సేసం ఞాతకాదివసేన ఉప్పన్నం కప్పియం. తన్తవాయోపి అఞ్ఞాతకఅప్పవారితో విఞ్ఞత్తియా లద్ధో అకప్పియో, సేసో కప్పియో. తత్థ అకప్పియసుత్తం అకప్పియతన్తవాయేన వాయాపేన్తస్స పుబ్బే వుత్తనయేన నిస్సగ్గియం. తేనేవ పన కప్పియసుత్తం వాయాపేన్తస్స యథా పుబ్బే నిస్సగ్గియం, ఏవం దుక్కటం. తేనేవ కప్పియం అకప్పియఞ్చ సుత్తం వాయాపేన్తస్స యది పచ్ఛిమచీవరప్పమాణేన ఏకో పరిచ్ఛేదో సుద్ధకప్పియసుత్తమయో, ఏకో అకప్పియసుత్తమయోతి ఏవం కేదారబద్ధం వియ చీవరం హోతి, అకప్పియసుత్తమయే పరిచ్ఛేదే పాచిత్తియం, ఇతరస్మిం తథేవ దుక్కటం. యది తతో ఊనపరిచ్ఛేదా హోన్తి, అన్తమసో అచ్ఛిమణ్డలప్పమాణాపి, సబ్బపరిచ్ఛేదేసు పరిచ్ఛేదగణనాయ దుక్కటం. అథ ఏకన్తరికేన వా సుత్తేన దీఘతో వా కప్పియం తిరియం అకప్పియం కత్వా వీతం హోతి, ఫలకే ఫలకే దుక్కటం. కప్పియతన్తవాయేనపి అకప్పియసుత్తం వాయాపేన్తస్స యథా పుబ్బే నిస్సగ్గియం, ఏవం దుక్కటం. తేనేవ కప్పియఞ్చ అకప్పియఞ్చ సుత్తం వాయాపేన్తస్స సచే పచ్ఛిమచీవరప్పమాణా ఊనకా వా అకప్పియసుత్తపరిచ్ఛేదా హోన్తి, తేసు పరిచ్ఛేదగణనాయ దుక్కటం. కప్పియసుత్తపరిచ్ఛేదేసు అనాపత్తి. అథ ఏకన్తరికేన వా సుత్తేన దీఘతో వా కప్పియం తిరియం అకప్పియం కత్వా వీతం హోతి, ఫలకే ఫలకే దుక్కటం.

యది పన ద్వే తన్తవాయా హోన్తి, ఏకో కప్పియో ఏకో అకప్పియో, సుత్తఞ్చ అకప్పియం, తే చే వారేన వినన్తి, అకప్పియతన్తవాయేన వీతే ఫలకే ఫలకే పాచిత్తియం, ఊనతరే దుక్కటం. ఇతరేన వీతే ఉభయత్థ దుక్కటం. సచే ద్వేపి వేమం గహేత్వా ఏకతో వినన్తి, ఫలకే ఫలకే పాచిత్తియం. అథ సుత్తం కప్పియం, చీవరఞ్చ కేదారబద్ధాదీహి సపరిచ్ఛేదం, అకప్పియతన్తవాయేన వీతే పరిచ్ఛేదే పరిచ్ఛేదే దుక్కటం, ఇతరేన వీతే అనాపత్తి. సచే ద్వేపి వేమం గహేత్వా ఏకతో వినన్తి, ఫలకే ఫలకే దుక్కటం. అథ సుత్తమ్పి కప్పియఞ్చ అకప్పియఞ్చ, తే చే వారేన వినన్తి, అకప్పియతన్తవాయేన అకప్పియసుత్తమయేసు పచ్ఛిమచీవరప్పమాణేసు పరిచ్ఛేదేసు వీతేసు పరిచ్ఛేదగణనాయ పాచిత్తియం. ఊనకతరేసు కప్పియసుత్తమయేసు చ దుక్కటం. కప్పియతన్తవాయేన అకప్పియసుత్తమయేసు పమాణయుత్తేసు వా ఊనకేసు వా దుక్కటమేవ. కప్పియసుత్తమయేసు అనాపత్తి.

అథ ఏకన్తరికేన వా సుత్తేన దీఘతో వా అకప్పియం తిరియం కప్పియం కత్వా వినన్తి, ఉభోపి వా తే వేమం గహేత్వా ఏకతో వినన్తి, అపరిచ్ఛేదే చీవరే ఫలకే ఫలకే దుక్కటం, సపరిచ్ఛేదే పరిచ్ఛేదవసేన దుక్కటానీతి. అయం పన అత్థో మహాఅట్ఠకథాయం అపాకటో, మహాపచ్చరియాదీసు పాకటో. ఇధ సబ్బాకారేనేవ పాకటో.

సచే సుత్తమ్పి కప్పియం, తన్తవాయోపి కప్పియో ఞాతకప్పవారితో వా మూలేన వా పయోజితో, వాయాపనపచ్చయా అనాపత్తి. దసాహాతిక్కమనపచ్చయా పన ఆపత్తిం రక్ఖన్తేన వికప్పనుపగప్పమాణమత్తే వీతే తన్తే ఠితంయేవ అధిట్ఠాతబ్బం. దసాహాతిక్కమేన నిట్ఠాపియమానఞ్హి నిస్సగ్గియం భవేయ్యాతి. ఞాతకాదీహి తన్తం ఆరోపేత్వా ‘‘తుమ్హాకం, భన్తే, ఇదం చీవరం గణ్హేయ్యాథా’’తి నియ్యాతితేపి ఏసేవ నయో.

సచే తన్తవాయో ఏవం పయోజితో వా సయం దాతుకామో వా హుత్వా ‘‘అహం, భన్తే, తుమ్హాకం చీవరం అసుకదివసే నామ వాయిత్వా ఠపేస్సామీ’’తి వదతి, భిక్ఖు చ తేన పరిచ్ఛిన్నదివసతో దసాహం అతిక్కామేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం.

సచే పన తన్తవాయో ‘‘అహం తుమ్హాకం చీవరం వాయిత్వా సాసనం పేసేస్సామీ’’తి వత్వా తథేవ కరోతి, తేన పేసితభిక్ఖు పన తస్స భిక్ఖునో న ఆరోచేతి, అఞ్ఞో దిస్వా వా సుత్వా వా ‘‘తుమ్హాకం, భన్తే, చీవరం నిట్ఠిత’’న్తి ఆరోచేతి, ఏతస్స ఆరోచనం న పమాణం. యదా పన తేన పేసితోయేవ ఆరోచేతి, తస్స వచనం సుతదివసతో పట్ఠాయ దసాహం అతిక్కామయతో నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం.

సచే తన్తవాయో ‘‘అహం తుమ్హాకం చీవరం వాయిత్వా కస్సచి హత్థే పహిణిస్సామీ’’తి వత్వా తథేవ కరోతి, చీవరం గహేత్వా గతభిక్ఖు పన అత్తనో పరివేణే ఠపేత్వా తస్స న ఆరోచేతి, అఞ్ఞో కోచి భణతి ‘‘అపి, భన్తే, అధునా ఆభతం చీవరం సున్దర’’న్తి? ‘‘కుహిం, ఆవుసో, చీవర’’న్తి? ‘‘ఇత్థన్నామస్స హత్థే పేసిత’’న్తి. ఏతస్సపి వచనం న పమాణం. యదా పన సో భిక్ఖు చీవరం దేతి, లద్ధదివసతో పట్ఠాయ దసాహం అతిక్కామయతో నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. సచే పన వాయాపనమూలం అదిన్నం హోతి, యావ కాకణికమత్తమ్పి అవసిట్ఠం, తావ రక్ఖతి.

౬౪౦. అనాపత్తి చీవరం సిబ్బేతున్తి చీవరసిబ్బనత్థాయ సుత్తం విఞ్ఞాపేన్తస్స అనాపత్తీతి అత్థో. ఆయోగేతిఆదీసుపి నిమిత్తత్థే భుమ్మవచనం, ఆయోగాదినిమిత్తం విఞ్ఞాపేన్తస్స అనాపత్తీతి వుత్తం హోతి. సేసమేత్థ ఉత్తానత్థమేవాతి.

ఛసముట్ఠానం, కిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మవచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

సుత్తవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.