౬. అఞ్ఞాతకవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౫౧౫. తేన సమయేనాతి అఞ్ఞాతకవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదం. తత్థ ఉపనన్దో సక్యపుత్తోతి అసీతిసహస్సమత్తానం సక్యకులా పబ్బజితానం భిక్ఖూనం పతికిట్ఠో లోలజాతికో. పట్టోతి ఛేకో సమత్థో పటిబలో సరసమ్పన్నో కణ్ఠమాధురియేన సమన్నాగతో. కిస్మిం వియాతి కింసు వియ కిలేసో వియ, హిరోత్తప్పవసేన కమ్పనం వియ సఙ్కమ్పనం వియ హోతీతి అత్థో.

అద్ధానమగ్గన్తి అద్ధానసఙ్ఖాతం దీఘమగ్గం, న నగరవీథిమగ్గన్తి అత్థో. తే భిక్ఖూ అచ్ఛిన్దింసూతి ముసింసు, పత్తచీవరాని నేసం హరింసూతి అత్థో. అనుయుఞ్జాహీతి భిక్ఖుభావజాననత్థాయ పుచ్ఛ. అనుయుఞ్జియమానాతి పబ్బజ్జాఉపసమ్పదాపత్తచీవరాధిట్ఠానాదీని పుచ్ఛియమానా. ఏతమత్థం ఆరోచేసున్తి భిక్ఖుభావం జానాపేత్వా యో ‘‘సాకేతా సావత్థిం అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా’’తిఆదినా నయేన వుత్తో, ఏతమత్థం ఆరోచేసుం.

౫౧౭. అఞ్ఞాతకం గహపతిం వాతిఆదీసు యం పరతో ‘‘తిణేన వా పణ్ణేన వా పటిచ్ఛాదేత్వా’’తి వుత్తం, తం ఆదిం కత్వా ఏవం అనుపుబ్బకథా వేదితబ్బా. సచే చోరే పస్సిత్వా దహరా పత్తచీవరాని గహేత్వా పలాతా, చోరా థేరానం నివాసనపారుపనమత్తంయేవ హరిత్వా గచ్ఛన్తి, థేరేహి నేవ తావ చీవరం విఞ్ఞాపేతబ్బం, న సాఖాపలాసం భఞ్జితబ్బం. అథ దహరా సబ్బం భణ్డకం ఛడ్డేత్వా పలాతా, చోరా థేరానం నివాసనపారుపనం తఞ్చ భణ్డకం గహేత్వా గచ్ఛన్తి, దహరేహి ఆగన్త్వా అత్తనో నివాసనపారుపనాని న తావ థేరానం దాతబ్బాని, న హి అనచ్ఛిన్నచీవరా అత్తనో అత్థాయ సాఖాపలాసం భఞ్జితుం లభన్తి, అచ్ఛిన్నచీవరానం పన అత్థాయ లభన్తి, అచ్ఛిన్నచీవరావ అత్తనోపి పరేసమ్పి అత్థాయ లభన్తి. తస్మా థేరేహి వా సాఖాపలాసం భఞ్జిత్వా వాకాదీహి గన్థేత్వా దహరానం దాతబ్బం, దహరేహి వా థేరానం అత్థాయ భఞ్జిత్వా గన్థేత్వా తేసం హత్థే దత్వా వా అదత్వా వా అత్తనా నివాసేత్వా అత్తనో నివాసనపారుపనాని థేరానం దాతబ్బాని, నేవ భూతగామపాతబ్యతాయ పాచిత్తియం హోతి, న తేసం ధారణే దుక్కటం.

సచే అన్తరామగ్గే రజకత్థరణం వా హోతి, అఞ్ఞే వా తాదిసే మనుస్సే పస్సన్తి, చీవరం విఞ్ఞాపేతబ్బం. యాని చ నేసం తే వా విఞ్ఞత్తమనుస్సా అఞ్ఞే వా సాఖాపలాసనివాసనే భిక్ఖూ దిస్వా ఉస్సాహజాతా వత్థాని దేన్తి, తాని సదసాని వా హోన్తు అదసాని వా నీలాదినానావణ్ణాని వా కప్పియానిపి అకప్పియానిపి సబ్బాని అచ్ఛిన్నచీవరట్ఠానే ఠితత్తా తేసం నివాసేతుఞ్చ పారుపితుఞ్చ వట్టన్తి. వుత్తమ్పిహేతం పరివారే –

‘‘అకప్పకతం నాపి రజనాయ రత్తం;

తేన నివత్థో యేన కామం వజేయ్య;

న చస్స హోతి ఆపత్తి;

సో చ ధమ్మో సుగతేన దేసితో;

పఞ్హా మేసా కుసలేహి చిన్తితా’’తి. (పరి. ౪౮౧);

అయఞ్హి పఞ్హో అచ్ఛిన్నచీవరకం భిక్ఖుం సన్ధాయ వుత్తో. అథ పన తిత్థియేహి సహగచ్ఛన్తి, తే చ నేసం కుసచీరవాకచీరఫలకచీరాని దేన్తి, తానిపి లద్ధిం అగ్గహేత్వా నివాసేతుం వట్టన్తి, నివాసేత్వాపి లద్ధి న గహేతబ్బా.

ఇదాని ‘‘యం ఆవాసం పఠమం ఉపగచ్ఛతి, సచే తత్థ హోతి సఙ్ఘస్స విహారచీవరం వా’’తిఆదీసు విహారచీవరం నామ మనుస్సా ఆవాసం కారేత్వా ‘‘చత్తారోపి పచ్చయా అమ్హాకంయేవ సన్తకా పరిభోగం గచ్ఛన్తూ’’తి తిచీవరం సజ్జేత్వా అత్తనా కారాపితే ఆవాసే ఠపేన్తి, ఏతం విహారచీవరం నామ. ఉత్తరత్థరణన్తి మఞ్చకస్స ఉపరి అత్థరణకం వుచ్చతి. భుమత్థరణన్తి పరికమ్మకతాయ భూమియా రక్ఖణత్థం చిమిలికాహి కతఅత్థరణం తస్స ఉపరి తట్టికం పత్థరిత్వా చఙ్కమన్తి. భిసిచ్ఛవీతి మఞ్చభిసియా వా పీఠభిసియా వా ఛవి, సచే పూరితా హోతి విధునిత్వాపి గహేతుం వట్టతి. ఏవమేతేసు విహారచీవరాదీసు యం తత్థ ఆవాసే హోతి, తం అనాపుచ్ఛాపి గహేత్వా నివాసేతుం వా పారుపితుం వా అచ్ఛిన్నచీవరకానం భిక్ఖూనం లబ్భతీతి వేదితబ్బం. తఞ్చ ఖో లభిత్వా ఓదహిస్సామి పున ఠపేస్సామీతి అధిప్పాయేన న మూలచ్ఛేజ్జాయ. లభిత్వా చ పన ఞాతితో వా ఉపట్ఠాకతో వా అఞ్ఞతో వా కుతోచి పాకతికమేవ కాతబ్బం. విదేసగతేన ఏకస్మిం సఙ్ఘికే ఆవాసే సఙ్ఘికపరిభోగేన పరిభుఞ్జనత్థాయ ఠపేతబ్బం. సచస్స పరిభోగేనేవ తం జీరతి వా నస్సతి వా గీవా న హోతి. సచే పన ఏతేసం వుత్తప్పకారానం గిహివత్థాదీనం భిసిచ్ఛవిపరియన్తానం కిఞ్చి న లబ్భతి, తేన తిణేన వా పణ్ణేన వా పటిచ్ఛాదేత్వా ఆగన్తబ్బన్తి.

౫౧౯. యేహి కేహిచి వా అచ్ఛిన్నన్తి ఏత్థ యమ్పి అచ్ఛిన్నచీవరా ఆచరియుపజ్ఝాయా అఞ్ఞే ‘‘ఆహరథ, ఆవుసో, చీవర’’న్తి యాచిత్వా వా విస్సాసేన వా గణ్హన్తి, తమ్పి సఙ్గహం గచ్ఛతీతి వత్తుం యుజ్జతి.

పరిభోగజిణ్ణం వాతి ఏత్థ చ అచ్ఛిన్నచీవరానం ఆచరియుపజ్ఝాయాదీనం అత్తనా తిణపణ్ణేహి పటిచ్ఛాదేత్వా దిన్నచీవరమ్పి సఙ్గహం గచ్ఛతీతి వత్తుం యుజ్జతి. ఏవఞ్హి తే అచ్ఛిన్నచీవరట్ఠానే నట్ఠచీవరట్ఠానే చ ఠితా భవిస్సన్తి, తేన నేసం విఞ్ఞత్తియం అకప్పియచీవరపరిభోగే చ అనాపత్తి అనురూపా భవిస్సతి.

౫౨౧. ఞాతకానం పవారితానన్తి ఏత్థ ‘‘ఏతేసం సన్తకం దేథా’’తి విఞ్ఞాపేన్తస్స యాచన్తస్స అనాపత్తీతి ఏవమత్థో దట్ఠబ్బో. న హి ఞాతకపవారితానం ఆపత్తి వా అనాపత్తి వా హోతి. అత్తనో ధనేనాతి ఏత్థాపి అత్తనో కప్పియభణ్డేన కప్పియవోహారేనేవ చీవరం విఞ్ఞాపేన్తస్స చేతాపేన్తస్స పరివత్తాపేన్తస్స అనాపత్తీతి ఏవమత్థో దట్ఠబ్బో. పవారితానన్తి ఏత్థ చ సఙ్ఘవసేన పవారితేసు పమాణమేవ వట్టతి. పుగ్గలికపవారణాయ యం యం పవారేతి, తం తంయేవ విఞ్ఞాపేతబ్బం. యో చతూహి పచ్చయేహి పవారేత్వా సయమేవ సల్లక్ఖేత్వా కాలానుకాలం చీవరాని దివసే దివసే యాగుభత్తాదీనీతి ఏవం యేన యేనత్థో తం తం దేతి, తస్స విఞ్ఞాపనకిచ్చం నత్థి. యో పన పవారేత్వా బాలతాయ వా సతిసమ్మోసేన వా న దేతి, సో విఞ్ఞాపేతబ్బో. యో ‘‘మయ్హం గేహం పవారేమీ’’తి వదతి, తస్స గేహం గన్త్వా యథాసుఖం నిసీదితబ్బం నిపజ్జితబ్బం, న కిఞ్చి గహేతబ్బం. యో పన ‘‘యం మయ్హం గేహే అత్థి, తం పవారేమీ’’తి వదతి. యం తత్థ కప్పియం, తం విఞ్ఞాపేతబ్బం, గేహే పన నిసీదితుం వా నిపజ్జితుం వా న లబ్భతీతి కురున్దియం వుత్తం.

అఞ్ఞస్సత్థాయాతి ఏత్థ అత్తనో ఞాతకపవారితే న కేవలం అత్తనో అత్థాయ, అథ ఖో అఞ్ఞస్సత్థాయ విఞ్ఞాపేన్తస్స అనాపత్తీతి అయమేకో అత్థో. అయం పన దుతియో అఞ్ఞస్సాతి యే అఞ్ఞస్స ఞాతకపవారితా, తే తస్సేవ ‘‘అఞ్ఞస్సా’’తి లద్ధవోహారస్స బుద్ధరక్ఖితస్స వా ధమ్మరక్ఖితస్స వా అత్థాయ విఞ్ఞాపేన్తస్స అనాపత్తీతి. సేసం ఉత్తానత్థమేవ.

సముట్ఠానాదీసు ఇదమ్పి ఛసముట్ఠానం, కిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మవచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

అఞ్ఞాతకవిఞ్ఞత్తిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.