౭. విహారకారసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౩౬౫. తేన సమయేనాతి విహారకారసిక్ఖాపదం. తత్థ కోసమ్బియన్తి ఏవంనామకే నగరే. ఘోసితారామేతి ఘోసితస్స ఆరామే. ఘోసితనామకేన కిర సేట్ఠినా సో కారితో, తస్మా ‘‘ఘోసితారామో’’తి వుచ్చతి. ఛన్నస్సాతి బోధిసత్తకాలే ఉపట్ఠాకఛన్నస్స. విహారవత్థుం, భన్తే, జానాహీతి విహారస్స పతిట్ఠానట్ఠానం, భన్తే, జానాహి. ఏత్థ చ విహారోతి న సకలవిహారో, ఏకో ఆవాసో, తేనేవాహ – ‘‘అయ్యస్స విహారం కారాపేస్సామీ’’తి.

చేతియరుక్ఖన్తి ఏత్థ చిత్తీకతట్ఠేన చేతియం, పూజారహానం దేవట్ఠానానమేతం అధివచనం, ‘‘చేతియ’’న్తి సమ్మతం రుక్ఖం చేతియరుక్ఖం. గామేన పూజితం గామస్స వా పూజితన్తి గామపూజితం. ఏసేవ నయో సేసపదేసుపి. అపిచేత్థ జనపదోతి ఏకస్స రఞ్ఞో రజ్జే ఏకేకో కోట్ఠాసో. రట్ఠన్తి సకలరజ్జం వేదితబ్బం, సకలరజ్జమ్పి హి కదాచి కదాచి తస్స రుక్ఖస్స పూజం కరోతి, తేన వుత్తం ‘‘రట్ఠపూజిత’’న్తి. ఏకిన్ద్రియన్తి కాయిన్ద్రియం సన్ధాయ వదన్తి. జీవసఞ్ఞినోతి సత్తసఞ్ఞినో.

౩౬౬. మహల్లకన్తి సస్సామికభావేన సంయాచికకుటితో మహన్తభావో ఏతస్స అత్థీతి మహల్లకో. యస్మా వా వత్థుం దేసాపేత్వా పమాణాతిక్కమేనపి కాతుం వట్టతి, తస్మా పమాణమహన్తతాయపి మహల్లకో, తం మహల్లకం. యస్మా పనస్స తం పమాణమహత్తం సస్సామికత్తావ లబ్భతి, తస్మా తదత్థదస్సనత్థం ‘‘మహల్లకో నామ విహారో సస్సామికో వుచ్చతీ’’తి పదభాజనం వుత్తం. సేసం సబ్బం కుటికారసిక్ఖాపదే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం సద్ధిం సముట్ఠానాదీహి. సస్సామికభావమత్తమేవ హి ఏత్థ కిరియతో సముట్ఠానాభావో పమాణనియమాభావో చ విసేసో, పమాణనియమాభావా చ చతుక్కపారిహానీతి.

విహారకారసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.