౪. అత్తకామపారిచరియసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౨౯౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవాతి అత్తకామసిక్ఖాపదం. తత్థ కులూపకోతి కులపయిరుపాసనకో చతున్నం పచ్చయానం అత్థాయ కులూపసఙ్కమనే నిచ్చప్పయుత్తో.

చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారన్తి చీవరఞ్చ పిణ్డపాతఞ్చ సేనాసనఞ్చ గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారఞ్చ. గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారన్తి చేత్థ పతికరణత్థేన పచ్చయో, యస్స కస్సచి సప్పాయస్సేతం అధివచనం. భిసక్కస్స కమ్మం తేన అనుఞ్ఞాతత్తాతి భేసజ్జం. గిలానపచ్చయోవ భేసజ్జం గిలానపచ్చయభేసజ్జం, యంకిఞ్చి గిలానస్స సప్పాయం భిసక్కకమ్మం తేలమధుఫాణితాదీతి వుత్తం హోతి. పరిక్ఖారోతి పన ‘‘సత్తహి నగరపరిక్ఖారేహి సుపరిక్ఖతం హోతీ’’తిఆదీసు (అ. ని. ౭.౬౭) పరివారో వుచ్చతి. ‘‘రథో సీసపరిక్ఖారో ఝానక్ఖో చక్కవీరియో’’తిఆదీసు (సం. ని. ౫.౪) అలఙ్కారో. ‘‘యే చిమే పబ్బజితేన జీవితపరిక్ఖారా సముదానేతబ్బా’’తిఆదీసు (రో. ని. ౧.౧.౧౯౧) సమ్భారో. ఇధ పన సమ్భారోపి పరివారోపి వట్టతి. తఞ్హి గిలానపచ్చయభేసజ్జం జీవితస్స పరివారోపి హోతి జీవితవినాసకాబాధుప్పత్తియా అన్తరం అదత్వా రక్ఖణతో, సమ్భారోపి యథా చిరం పవత్తతి ఏవమస్స కారణభావతో, తస్మా పరిక్ఖారోతి వుచ్చతి. ఏవం గిలానపచ్చయభేసజ్జఞ్చ తం పరిక్ఖారో చాతి గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారో, తం గిలానపచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారన్తి ఏవమత్థో దట్ఠబ్బో.

వసలన్తి హీనం లామకం. అథ వా వస్సతీతి వసలో, పగ్ఘరతీతి అత్థో, తం వసలం, అసుచిపగ్ఘరణకన్తి వుత్తం హోతి. నిట్ఠుహిత్వాతి ఖేళం పాతేత్వా.

కస్సాహం కేన హాయామీతి అహం కస్సా అఞ్ఞిస్సా ఇత్థియా కేన భోగేన వా అలఙ్కారేన వా రూపేన వా పరిహాయామి, కా నామ మయా ఉత్తరితరాతి దీపేతి.

౨౯౧. సన్తికేతి ఉపచారే ఠత్వా సామన్తా అవిదూరే, పదభాజనేపి అయమేవఅత్థో దీపితో. అత్తకామపారిచరియాయాతి మేథునధమ్మసఙ్ఖాతేన కామేన పారిచరియా కామపారిచరియా. అత్తనో అత్థాయ కామపారిచరియా అత్తకామపారిచరియా, అత్తనా వా కామితా ఇచ్ఛితాతి అత్తకామా, సయం మేథునరాగవసేన పత్థితాతి అత్థో. అత్తకామా చ సా పారిచరియా చాతి అత్తకామపారిచరియా, తస్సా అత్తకామపారిచరియాయ. వణ్ణం భాసేయ్యాతి గుణం ఆనిసంసం పకాసేయ్య.

తత్ర యస్మా ‘‘అత్తనో అత్థాయ కామపారిచరియా’’తి ఇమస్మిం అత్థవికప్పే కామో చేవ హేతు చ పారిచరియా చ అత్థో, సేసం బ్యఞ్జనం. ‘‘అత్తకామా చ సా పారిచరియా చాతి అత్తకామపారిచరియా’’తి ఇమస్మిం అత్థవికప్పే అధిప్పాయో చేవ పారిచరియా చాతి అత్థో, సేసం బ్యఞ్జనం. తస్మా బ్యఞ్జనే ఆదరం అకత్వా అత్థమత్తమేవ దస్సేతుం ‘‘అత్తనో కామం అత్తనో హేతుం అత్తనో అధిప్పాయం అత్తనో పారిచరియ’’న్తి పదభాజనం వుత్తం. ‘‘అత్తనో కామం అత్తనో హేతుం అత్తనో పారిచరియ’’న్తి హి వుత్తే జానిస్సన్తి పణ్డితా ‘‘ఏత్తావతా అత్తనో అత్థాయ కామపారిచరియా వుత్తా’’తి. ‘‘అత్తనో అధిప్పాయం అత్తనో పారిచరియ’’న్తి వుత్తేపి జానిస్సన్తి ‘‘ఏత్తావతా అత్తనా ఇచ్ఛితకామితట్ఠేన అత్తకామపారిచరియా వుత్తా’’తి.

ఇదాని తస్సా అత్తకామపారిచరియాయ వణ్ణభాసనాకారం దస్సేన్తో ‘‘ఏతదగ్గ’’న్తిఆదిమాహ. తం ఉద్దేసతోపి నిద్దేసతోపి ఉత్తానత్థమేవ. అయం పనేత్థ పదసమ్బన్ధో చ ఆపత్తివినిచ్ఛయో చ – ఏతదగ్గం…పే… పరిచరేయ్యాతి యా మాదిసం సీలవన్తం కల్యాణధమ్మం బ్రహ్మచారిం ఏతేన ధమ్మేన పరిచరేయ్య, తస్సా ఏవం మాదిసం పరిచరన్తియా యా అయం పారిచరియా నామ, ఏతదగ్గం పారిచరియానన్తి.

మేథునుపసంహితేన సఙ్ఘాదిసేసోతి ఏవం అత్తకామపారిచరియాయ వణ్ణం భాసన్తో చ మేథునుపసంహితేన మేథునధమ్మపటిసంయుత్తేనేవ వచనేన యో భాసేయ్య, తస్స సఙ్ఘాదిసేసోతి.

ఇధాని యస్మా మేథునుపసంహితేనేవ భాసన్తస్స సఙ్ఘాదిసేసో వుత్తో, తస్మా ‘‘అహమ్పి ఖత్తియో, త్వమ్పి ఖత్తియా, అరహతి ఖత్తియా ఖత్తియస్స దాతుం సమజాతికత్తా’’తి ఏవమాదీహి వచనేహి పారిచరియాయ వణ్ణం భాసమానస్సాపి సఙ్ఘాదిసేసో నత్థి. ‘‘అహమ్పి ఖత్తియో’’తిఆదికే పన బహూపి పరియాయే వత్వా ‘‘అరహసి త్వం మయ్హం మేథునధమ్మం దాతు’’న్తి ఏవం మేథునప్పటిసంయుత్తేనేవ భాసమానస్స సఙ్ఘాదిసేసోతి.

ఇత్థీ చ హోతీతిఆది పుబ్బే వుత్తనయమేవ. ఇధ ఉదాయిత్థేరో ఆదికమ్మికో, తస్స అనాపత్తి ఆదికమ్మికస్సాతి.

సముట్ఠానాది సబ్బం దుట్ఠుల్లవాచాసదిసం. వినీతవత్థూని ఉత్తానత్థానేవాతి.

అత్తకామపారిచరియసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.