౧౧. ఏకాదసమసిక్ఖాపదవణ్ణనా
౧౧౬౭-౮. ఏకాదసమే – పారివాసికఛన్దదానేనాతి పారివాసియేన ఛన్దదానేన. తత్థ చతుబ్బిధం పారివాసియం – పరిసపారివాసియం, రత్తిపారివాసియం, ఛన్దపారివాసియం, అజ్ఝాసయపారివాసియన్తి. తత్థ పరిసపారివాసియం నామ భిక్ఖూ కేనచిదేవ కరణీయేన సన్నిపతితా హోన్తి, అథ మేఘో వా ఉట్ఠాతి, ఉస్సారణా వా కరియతి, మనుస్సా వా అజ్ఝోత్థరన్తా ఆగచ్ఛన్తి, భిక్ఖూ ‘‘అనోకాసా మయం అఞ్ఞత్ర గచ్ఛామా’’తి ఛన్దం అవిస్సజ్జేత్వావ ఉట్ఠహన్తి. ఇదం పరిసపారివాసియం. కిఞ్చాపి పరిసపారివాసియం, ఛన్దస్స పన అవిస్సట్ఠత్తా కమ్మం కాతుం వట్టతి.
పున భిక్ఖూ ‘‘ఉపోసథాదీని కరిస్సామా’’తి రత్తిం సన్నిపతిత్వా ‘‘యావ సబ్బే సన్నిపతన్తి, తావ ధమ్మం సుణిస్సామా’’తి ఏకం అజ్ఝేసన్తి, తస్మిం ధమ్మకథం కథేన్తేయేవ అరుణో ఉగ్గచ్ఛతి. సచే ‘‘చాతుద్దసికం ఉపోసథం కరిస్సామా’’తి నిసిన్నా ‘‘పన్నరసో’’తి కాతుం వట్టతి. సచే పన్నరసికం కాతుం నిసిన్నా పాటిపదే అనుపోసథే ఉపోసథం కాతుం న వట్టతి, అఞ్ఞం పన సఙ్ఘకిచ్చం కాతుం వట్టతి. ఇదం రత్తిపారివాసియం నామ.
పున భిక్ఖూ ‘‘కిఞ్చిదేవ అబ్భానాదిసఙ్ఘకమ్మం కరిస్సామా’’తి నిసిన్నా హోన్తి, తత్రేకో నక్ఖత్తపాఠకో భిక్ఖు ఏవం వదతి – ‘‘అజ్జ నక్ఖత్తం దారుణం, మా ఇమం కమ్మం కరోథా’’తి. తే తస్స వచనేన ఛన్దం విస్సజ్జేత్వా తత్థేవ నిసిన్నా హోన్తి. అథఞ్ఞో ఆగన్త్వా ‘‘నక్ఖత్తం పటిమానేన్తం అత్థో బాలం ఉపచ్చగా’’తి (జా. ౧.౧.౪౯) వత్వా ‘‘కిం నక్ఖత్తేన కరోథా’’తి వదతి. ఇదం ఛన్దపారివాసియఞ్చేవ అజ్ఝాసయపారివాసియఞ్చ. ఏతస్మిం పారివాసియే పున ఛన్దపారిసుద్ధిం అనానేత్వా కమ్మం కాతుం న వట్టతి.
వుట్ఠితాయ పరిసాయాతి ఛన్దం విస్సజ్జేత్వా కాయేన వా వాచాయ వా ఛన్దవిస్సజ్జనమత్తేనేవ వా ఉట్ఠితాయ పరిసాయ.
౧౧౬౯. అనాపత్తి అవుట్ఠితాయ పరిసాయాతి ఛన్దం అవిస్సజ్జేత్వా అవుట్ఠితాయ అనాపత్తి. సేసం ఉత్తానమేవ. తిసముట్ఠానం – కిరియం, సఞ్ఞావిమోక్ఖం, సచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.
ఏకాదసమసిక్ఖాపదం.