౩. పరమ్పరభోజనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౨౨౧. తతియసిక్ఖాపదే – న ఖో ఇదం ఓరకం భవిస్సతి, యథయిమే మనుస్సా సక్కచ్చం భత్తం కరోన్తీతి, యేన నియామేన ఇమే మనుస్సా సక్కచ్చం భత్తం కరోన్తి, తేన ఞాయతి – ‘‘ఇదం సాసనం ఇదం వా బుద్ధప్పముఖే సఙ్ఘే దానం న ఖో ఓరకం భవిస్సతి, పరిత్తం లామకం నేవ భవిస్సతీ’’తి. కిరపతికోతి ఏత్థ ‘‘కిరో’’తి తస్స కులపుత్తస్స నామం; అధిపచ్చట్ఠేన పన ‘‘కిరపతికో’’తి వుచ్చతి. సో కిర ఇస్సరో అధిపతి మాసఉతుసంవచ్ఛరనియామేన వేతనం దత్వా కమ్మకారకే కమ్మం కారేతి. బదరా పటియత్తాతి ఉపచారవసేన వదతి. బదరమిస్సేనాతి బదరసాళవేన.

౨౨౨. ఉస్సూరే ఆహరియిత్థాతి అతిదివా ఆహరియిత్థ.

౨౨౬. మయ్హం భత్తపచ్చాసం ఇత్థన్నామస్స దమ్మీతి అయం భత్తవికప్పనా నామ సమ్ముఖాపి పరమ్ముఖాపి వట్టతి. సమ్ముఖా దిస్వా ‘‘తుయ్హం వికప్పేమీ’’తి వత్వా భుఞ్జితబ్బం, అదిస్వా పఞ్చసు సహధమ్మికేసు ‘‘ఇత్థన్నామస్స వికప్పేమీ’’తి వత్వా భుఞ్జితబ్బం. మహాపచ్చరియాదీసు పన పరమ్ముఖావికప్పనావ వుత్తా. సా చాయం యస్మా వినయకమ్మేన సఙ్గహితా, తస్మా భగవతో వికప్పేతుం న వట్టతి. భగవతి హి గన్ధకుటియం నిసిన్నేపి సఙ్ఘమజ్ఝే నిసిన్నేపి సఙ్ఘేన గణప్పహోనకే భిక్ఖూ గహేత్వా తం తం కమ్మం కతం సుకతమేవ హోతి, భగవా నేవ కమ్మం కోపేతి; న సమ్పాదేతి. న కోపేతి ధమ్మిస్సరత్తా, న సమ్పాదేతి అగణపూరకత్తా.

౨౨౯. ద్వే తయో నిమన్తనే ఏకతో భుఞ్జతీతి ద్వే తీణి నిమన్తనాని ఏకపత్తే పక్ఖిపిత్వా మిస్సేత్వా ఏకం కత్వా భుఞ్జతీతి అత్థో. ద్వే తీణి కులాని నిమన్తేత్వా ఏకస్మిం ఠానే నిసీదాపేత్వా ఇతో చితో చ ఆహరిత్వా భత్తం ఆకిరన్తి, సూపబ్యఞ్జనం ఆకిరన్తి, ఏకమిస్సకం హోతి, ఏత్థ అనాపత్తీతి మహాపచ్చరియం వుత్తం. సచే పన మూలనిమన్తనం హేట్ఠా హోతి, పచ్ఛిమం పచ్ఛిమం ఉపరి, తం ఉపరితో పట్ఠాయ భుఞ్జన్తస్స ఆపత్తి. హత్థం పన అన్తో పవేసేత్వా పఠమనిమన్తనతో ఏకమ్పి కబళం ఉద్ధరిత్వా భుత్తకాలతో పట్ఠాయ యథా తథా వా భుఞ్జన్తస్స అనాపత్తి. సచేపి తత్థ ఖీరం వా రసం వా ఆకిరన్తి, యేన అజ్ఝోత్థతం భత్తం ఏకరసం హోతి, కోటితో పట్ఠాయ భుఞ్జన్తస్స అనాపత్తీతి మహాపచ్చరియం వుత్తం. మహాఅట్ఠకథాయం పన వుత్తం – ‘‘ఖీరభత్తం వా రసభత్తం వా లభిత్వా నిసిన్నస్స తత్థేవ అఞ్ఞేపి ఖీరభత్తం వా రసభత్తం వా ఆకిరన్తి, ఖీరం వా రసం వా పివతో అనాపత్తి. భుఞ్జన్తేన పన పఠమం లద్ధమంసఖణ్డం వా భత్తపిణ్డం వా ముఖే పక్ఖిపిత్వా కోటితో పట్ఠాయ భుఞ్జితుం వట్టతి. సప్పిపాయాసేపి ఏసేవ నయో’’తి.

మహాఉపాసకో భిక్ఖుం నిమన్తేతి, తస్స కులం ఉపగతస్స ఉపాసకోపి తస్స పుత్తదారభాతికభగినిఆదయోపి అత్తనో అత్తనో కోట్ఠాసం ఆహరిత్వా పత్తే పక్ఖిపన్తి, ఉపాసకేన పఠమం దిన్నం అభుఞ్జిత్వా పచ్ఛా లద్ధం భుఞ్జన్తస్స ‘‘అనాపత్తీ’’తి మహాఅట్ఠకథాయం వుత్తం. కురున్దట్ఠకథాయం పన వట్టతీతి వుత్తం. మహాపచ్చరియం ‘‘సచే పాటేక్కం పచన్తి, అత్తనో అత్తనో పక్కభత్తతో ఆహరిత్వా దేన్తి, తత్థ పచ్ఛా ఆహటం పఠమం భుఞ్జన్తస్స పాచిత్తియం. యది పన సబ్బేసం ఏకోవ పాకో హోతి, పరమ్పరభోజనం న హోతీ’’తి వుత్తం. మహాఉపాసకో నిమన్తేత్వా నిసీదాపేతి, అఞ్ఞో మనుస్సో పత్తం గణ్హాతి, న దాతబ్బం. కిం భన్తే న దేథాతి? నను ఉపాసక తయా నిమన్తితమ్హాతి! హోతు భన్తే, లద్ధం లద్ధం భుఞ్జథాతి వదతి, భుఞ్జితుం వట్టతి. అఞ్ఞేన ఆహరిత్వా భత్తే దిన్నే ఆపుచ్ఛిత్వాపి భుఞ్జితుం వట్టతీతి కురున్దియం వుత్తం.

అనుమోదనం కత్వా గచ్ఛన్తం ధమ్మం సోతుకామా ‘‘స్వేపి భన్తే ఆగచ్ఛేయ్యాథా’’తి సబ్బే నిమన్తేన్తి, పునదివసే ఆగన్త్వా లద్ధం లద్ధం భుఞ్జితుం వట్టతి. కస్మా? సబ్బేహి నిమన్తితత్తా. ఏకో భిక్ఖు పిణ్డాయ చరన్తో భత్తం లభతి, తమఞ్ఞో ఉపాసకో నిమన్తేత్వా ఘరే నిసీదాపేతి, న చ తావ భత్తం సమ్పజ్జతి. సచే సో భిక్ఖు పిణ్డాయ చరిత్వా లద్ధభత్తం భుఞ్జతి, ఆపత్తి. అభుత్వా నిసిన్నే ‘‘కిం భన్తే న భుఞ్జసీ’’తి వుత్తే ‘‘తయా నిమన్తితత్తా’’తి వత్వా లద్ధం లద్ధం భుఞ్జథ భన్తే’’తి వుత్తో భుఞ్జతి, వట్టతి.

సకలేన గామేనాతి సకలేన గామేన ఏకతో హుత్వా నిమన్తితస్సేవ యత్థ కత్థచి భుఞ్జతో అనాపత్తి. పూగేపి ఏసేవ నయో. నిమన్తియమానో భిక్ఖం గహేస్సామీతి భణతీతి ‘‘భత్తం గణ్హా’’తి నిమన్తియమానో ‘‘న మయ్హం తవ భత్తేనత్థో, భిక్ఖం గణ్హిస్సామీ’’తి వదతి. ఏత్థ పన మహాపదుమత్థేరో ఆహ – ‘‘ఏవం వదన్తో ఇమస్మిం సిక్ఖాపదే అనిమన్తనం కాతుం సక్కోతి, భుఞ్జనత్థాయ పన ఓకాసో కతో హోతీతి నేవ గణభోజనతో న చారిత్తతో ముచ్చతీ’’తి. మహాసుమత్థేరో ఆహ – ‘‘యదగ్గేన అనిమన్తనం కాతుం సక్కోతి, తదగ్గేన నేవ గణభోజనం న చారిత్తం హోతీ’’తి. సేసం ఉత్తానమేవ.

కథినసముట్ఠానం – కాయవాచతో కాయవాచాచిత్తతో చ సముట్ఠాతి, కిరియాకిరియం ఏత్థ హి భోజనం కిరియా, అవికప్పనం అకిరియా, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

పరమ్పరభోజనసిక్ఖాపదం తతియం.