౮. నావాభిరుహనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౧౮౮. అట్ఠమసిక్ఖాపదే – సంవిధాయాతి లోకస్సాదమిత్తసన్థవవసేన కీళాపురేక్ఖారా సంవిదహిత్వా. ఉద్ధంగామినిన్తి ఉద్ధం నదియా పటిసోతం గచ్ఛన్తిం. యస్మా పన యో ఉద్ధం జవనతో ఉజ్జవనికాయ నావాయ కీళతి, సో ‘‘ఉద్ధంగామినిం అభిరుహతీ’’తి వుచ్చతి. తేనస్స పదభాజనే అత్థమేవ దస్సేతుం ‘‘ఉజ్జవనికాయా’’తి వుత్తం. అధోగామినిన్తి అధో అనుసోతం గచ్ఛన్తిం. యస్మా పన యో అధో జవనతో ఓజవనికాయ నావాయ కీళతి, సో ‘‘అధోగామినిం అభిరుహతీ’’తి వుచ్చతి. తేనస్సాపి పదభాజనే అత్థమేవ దస్సేతుం ‘‘ఓజవనికాయా’’తి వుత్తం. తత్థ యం తిత్థసమ్పటిపాదనత్థం ఉద్ధం వా అధో వా హరన్తి, ఏత్థ అనాపత్తి. తిరియం తరణాయాతి ఉపయోగత్థే నిస్సక్కవచనం.

౧౮౯. గామన్తరే గామన్తరేతి ఏత్థ యస్సా నదియా ఏకం తీరం కుక్కుటసమ్పాదగామేహి నిరన్తరం, ఏకం అగామకం అరఞ్ఞం, తస్సా సగామకతీరపస్సేన గమనకాలే గామన్తరగణనాయ పాచిత్తియాని, అగామకతీరపస్సేన గమనకాలే అద్ధయోజనగణనాయ. యా పన యోజనవిత్థతా హోతి, తస్సా మజ్ఝేన గమనేపి అద్ధయోజనగణనాయ పాచిత్తియాని వేదితబ్బాని. అనాపత్తి తిరియం తరణాయాతి ఏత్థ న కేవలం నదియా, యోపి మహాతిత్థపట్టనతో తామలిత్తిం వా సువణ్ణభూమిం వా గచ్ఛతి, తస్సాపి అనాపత్తి. సబ్బఅట్ఠకథాసు హి నదియంయేవ ఆపత్తి విచారితా, న సముద్దే.

౧౯౧. విసఙ్కేతేనాతి ఇధాపి కాలవిసఙ్కేతేనేవ అనాపత్తి, తిత్థవిసఙ్కేతేన పన నావావిసఙ్కేతేన వా గచ్ఛన్తస్స ఆపత్తియేవ. సేసం పఠమసిక్ఖాపదసదిసమేవ సద్ధిం సముట్ఠానాదీహీతి.

నావాభిరుహనసిక్ఖాపదం అట్ఠమం.