౩. ఉజ్ఝాపనకసిక్ఖాపదవణ్ణనా

౧౦౩. తతియసిక్ఖాపదే – దబ్బం మల్లపుత్తం భిక్ఖూ ఉజ్ఝాపేన్తీతి ‘‘ఛన్దాయ దబ్బో మల్లపుత్తో’’తిఆదీని వదన్తా తం ఆయస్మన్తం తేహి భిక్ఖూహి అవజానాపేన్తి, అవఞ్ఞాయ ఓలోకాపేన్తి, లామకతో వా చిన్తాపేన్తీ’’తి అత్థో. లక్ఖణం పనేత్థ సద్దసత్థానుసారేన వేదితబ్బం. ఓజ్ఝాపేన్తీతిపి పాఠో. అయమేవత్థో. ఛన్దాయాతి ఛన్దేన పక్ఖపాతేన; అత్తనో అత్తనో సన్దిట్ఠసమ్భత్తానం పణీతాని పఞ్ఞపేతీతి అధిప్పాయో. ఖియ్యన్తీతి ‘‘ఛన్దాయ దబ్బో మల్లపుత్తో’’తిఆదీని వదన్తా పకాసేన్తి.

౧౦౫. ఉజ్ఝాపనకే ఖియ్యనకే పాచిత్తియన్తి ఏత్థ యేన వచనేన ఉజ్ఝాపేన్తి, తం ఉజ్ఝాపనకం. యేన చ ఖియ్యన్తి తం ఖియ్యనకం. తస్మిం ఉజ్ఝాపనకే ఖియ్యనకే. పాచిత్తియన్తి వత్థుద్వయే పాచిత్తియద్వయం వుత్తం.

౧౦౬. ఉజ్ఝాపనకం నామ ఉపసమ్పన్నం సఙ్ఘేన సమ్మతం సేనాసనపఞ్ఞాపకం వా…పే… అప్పమత్తకవిస్సజ్జనకం వాతి ఏతేసం పదానం ‘‘మఙ్కుకత్తుకామో’’తి ఇమినా సమ్బన్ధో. అవణ్ణం కత్తుకామో అయసం కత్తుకామోతి ఇమేసం పన వసేన ఉపసమ్పన్నన్తిఆదీసు ‘‘ఉపసమ్పన్నస్సా’’తి ఏవం విభత్తివిపరిణామో కాతబ్బో. ఉజ్ఝాపేతి వా ఖియ్యతి వా ఆపత్తి పాచిత్తియస్సాతి ఏత్థ పన యస్మా ‘‘ఖియ్యనకం నామా’’తి ఏవం మాతికాపదం ఉద్ధరిత్వాపి ‘‘ఉజ్ఝాపనకం నామా’’తి ఇమస్స పదస్స వుత్తవిభఙ్గోయేవ వత్తబ్బో హోతి, అఞ్ఞవాదకసిక్ఖాపదే వియ అఞ్ఞో విసేసో నత్థి, తస్మా తం విసుం అనుద్ధరిత్వా అవిభజిత్వా నిగమనమేవ ఏకతో కతన్తి వేదితబ్బం. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీతిఆదీసు యం తస్స ఉపసమ్పన్నస్స సమ్ముతికమ్మం కతం తఞ్చే ధమ్మకమ్మం హోతి, సో చ భిక్ఖు తస్మిం ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ ఉజ్ఝాపనకఞ్చ ఖియ్యనకఞ్చ కరోతి, అథస్స తస్మిం ఉజ్ఝాపనకే చ ఖియ్యనకే చ ఆపత్తి పాచిత్తియస్సాతి ఇమినా నయేన అత్థో వేదితబ్బో.

అనుపసమ్పన్నం ఉజ్ఝాపేతి వా ఖియ్యతి వాతి ఏత్థ ఉపసమ్పన్నం సఙ్ఘేన సమ్మతం అఞ్ఞం అనుపసమ్పన్నం ఉజ్ఝాపేతి అవజానాపేతి, తస్స వా తం సన్తికే ఖియ్యతీతి అత్థో. ఉపసమ్పన్నం సఙ్ఘేన అసమ్మతన్తి కమ్మవాచాయ అసమ్మతం కేవలం ‘‘తవేసో భారో’’తి సఙ్ఘేన ఆరోపితభారం భిక్ఖూనం వా ఫాసువిహారత్థాయ సయమేవ తం భారం వహన్తం, యత్ర వా ద్వే తయో భిక్ఖూ విహరన్తి, తత్ర వా తాదిసం కమ్మం కరోన్తన్తి అధిప్పాయో. అనుపసమ్పన్నం సఙ్ఘేన సమ్మతం వా అసమ్మతం వాతి ఏత్థ పన కిఞ్చాపి అనుపసమ్పన్నస్స తేరస సమ్ముతియో దాతుం న వట్టన్తి. అథ ఖో ఉపసమ్పన్నకాలే లద్ధసమ్ముతికో పచ్ఛా అనుపసమ్పన్నభావే ఠితో, తం సన్ధాయ ‘‘సఙ్ఘేన సమ్మతం వా’’తి వుత్తం. యస్స పన బ్యత్తస్స సామణేరస్స కేవలం సఙ్ఘేన వా సమ్మతేన వా భిక్ఖునా ‘‘త్వం ఇదం కమ్మం కరోహీ’’తి భారో కతో, తాదిసం సన్ధాయ ‘‘అసమ్మతం వా’’తి వుత్తం. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవాతి.

తిసముట్ఠానం – కాయచిత్తతో వాచాచిత్తతో కాయవాచాచిత్తతో చ సముట్ఠాతి, కిరియం, సఞ్ఞావిమోక్ఖం, సచిత్తకం, లోకవజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, అకుసలచిత్తం, దుక్ఖవేదనన్తి.

ఉజ్ఝాపనకసిక్ఖాపదం తతియం.