౩. కుమ్మోపమసుత్తవణ్ణనా
౨౪౦. తతియే కుమ్మోతి అట్ఠికుమ్మో. కచ్ఛపోతి తస్సేవ వేవచనం. అనునదీతీరేతి నదియా అనుతీరే. గోచరపసుతోతి ‘‘సచే కిఞ్చి ఫలాఫలం లభిస్సామి, ఖాదిస్సామీ’’తి గోచరత్థాయ పసుతో ఉస్సుక్కో తన్నిబన్ధో. సమోదహిత్వాతి సముగ్గే వియ పక్ఖిపిత్వా. సఙ్కసాయతీతి అచ్ఛతి. సమోదహన్తి సమోదహన్తో ఠపేన్తో. ఇదం వుత్తం హోతి – యథా కుమ్మో అఙ్గాని సకే కపాలే సమోదహన్తో సిఙ్గాలస్స ఓతారం న దేతి, న చ నం సిఙ్గాలో పసహతి, ఏవం భిక్ఖు అత్తనో మనోవితక్కే సకే ఆరమ్మణకపాలే సమోదహన్తో కిలేసమారస్స ఓతారం న దేతి, న చ నం మారో పసహతి.
అనిస్సితోతి తణ్హాదిట్ఠినిస్సయేహి అనిస్సితో. అఞ్ఞమహేఠయానోతి అఞ్ఞం కఞ్చి పుగ్గలం అవిహేఠేన్తో. పరినిబ్బుతోతి కిలేసపరినిబ్బానేన పరినిబ్బుతో. నూపవదేయ్య కఞ్చీతి అఞ్ఞం కఞ్చి పుగ్గలం సీలవిపత్తియా వా ఆచారవిపత్తియా వా అత్తానం ఉక్కంసేతుకామతాయ వా పరం వమ్భేతుకామతాయ వా న ఉపవదేయ్య, అఞ్ఞదత్థు పఞ్చ ధమ్మే అజ్ఝత్తం ఉపట్ఠపేత్వా, ‘‘కాలేన వక్ఖామి, నో అకాలేన, భూతేన వక్ఖామి, నో అభూతేన, సణ్హేన వక్ఖామి, నో ఫరుసేన, అత్థసంహితేన వక్ఖామి, నో అనత్థసంహితేన, మేత్తచిత్తో వక్ఖామి, నో దోసన్తరో’’తి ఏవం ఉల్లుమ్పనసభావసణ్ఠితేనేవ చిత్తేన విహరతి.