౧౧. యవకలాపిసుత్తవణ్ణనా
౨౪౮. ఏకాదసమే యవకలాపీతి లాయిత్వా ఠపితయవపుఞ్జో. బ్యాభఙ్గిహత్థాతి కాజహత్థా. ఛహి బ్యాభఙ్గీహి హనేయ్యున్తి ఛహి పుథులకాజదణ్డకేహి పోథేయ్యుం. సత్తమోతి తేసు ఛసు జనేసు యవే పోథేత్వా పసిబ్బకే పూరేత్వా ఆదాయ గతేసు అఞ్ఞో సత్తమో ఆగచ్ఛేయ్య. సుహతతరా అస్సాతి యం తత్థ అవసిట్ఠం అత్థి భుసపలాపమత్తమ్పి, తస్స గహణత్థం సుట్ఠుతరం హతా.
ఏవమేవ ఖోతి ఏత్థ చతుమహాపథో వియ ఛ ఆయతనాని దట్ఠబ్బాని, చతుమహాపథే నిక్ఖిత్తయవకలాపీ వియ సత్తో, ఛ బ్యాభఙ్గియో వియ ఇట్ఠానిట్ఠమజ్ఝత్తవసేన అట్ఠారస ఆరమ్మణాని, సత్తమా బ్యాభఙ్గీ వియ భవపత్థనా కిలేసా. యథా చతుమహాపథే ఠపితా యవకలాపీ ఛహి బ్యాభఙ్గీహి హఞ్ఞతి, ఏవమిమే సత్తా అట్ఠారసహి ఆరమ్మణదణ్డకేహి ఛసు ఆయతనేసు హఞ్ఞన్తి. యథా సత్తమేన సుహతతరా హోన్తి, ఏవం సత్తా భవపత్థనకిలేసేహి సుహతతరా హోన్తి భవేమూలకం దుక్ఖం అనుభవమానా.
ఇదాని నేసం తం భవపత్థనకిలేసం దస్సేతుం భూతపుబ్బం, భిక్ఖవేతిఆదిమాహ. తత్రాతి సుధమ్మాయం భుమ్మం, సుధమ్మాయ దేవసభాయ ద్వారేతి అత్థో. ధమ్మికా ఖో దేవాతి ధమ్మికా ఏతే దేవా నామ, యేహి మాదిసం అసురాధిపతిం గహేత్వా మయ్హం భేదనమత్తమ్పి న కతన్తి సన్ధాయ వదతి. అధమ్మికా దేవాతి అధమ్మికా ఏతే దేవా నామ, యే మాదిసం అసురాధిపతిం నవగూథసూకరం వియ కణ్ఠపఞ్చమేహి బన్ధనేహి బన్ధిత్వా నిసీదాపేన్తి. ఏవం సుఖుమం ఖో, భిక్ఖవే, వేపచిత్తిబన్ధనన్తి తం కిర పదుమనాళసుత్తం వియ మక్కటజాలసుత్తం వియ చ సుఖుమం హోతి, ఛేత్తుం పన నేవ వాసియా న ఫరసునా సక్కా. యస్మా పన చిత్తేనేవ బజ్ఝతి, చిత్తేన ముచ్చతి, తస్మా ‘‘వేపచిత్తిబన్ధన’’న్తి వుత్తం.
తతో సుఖుమతరం మారబన్ధనన్తి కిలేసబన్ధనం పనేసం తతోపి సుఖుమతరం, నేవ చక్ఖుస్స ఆపాథం గచ్ఛతి, న ఇరియాపథం నివారేతి. తేన హి బద్ధా సత్తా పథవితలేపి ఆకాసేపి యోజనసతమ్పి యోజనసహస్సమ్పి గచ్ఛన్తిపి ఆగచ్ఛన్తిపి. ఛిజ్జమానం పనేతం ఞాణేనేవ ఛిజ్జతి, న అఞ్ఞేనాతి ‘‘ఞాణమోక్ఖం బన్ధన’’న్తిపి వుచ్చతి.
మఞ్ఞమానోతి తణ్హాదిట్ఠిమానానం వసేన ఖన్ధే మఞ్ఞన్తో. బద్ధో మారస్సాతి మారబన్ధనేన బద్ధో. కరణత్థే వా ఏతం సామివచనం, కిలేసమారేన బద్ధోతి అత్థో. ముత్తో పాపిమతోతి మారస్స బన్ధనేన ముత్తో. కరణత్థేయేవ వా ఇదం సామివచనం, పాపిమతా కిలేసబన్ధనేన ముత్తోతి అత్థో.
అస్మీతి పదేన తణ్హామఞ్ఞితం వుత్తం. అయమహస్మీతి దిట్ఠిమఞ్ఞితం. భవిస్సన్తి సస్సతవసేన దిట్ఠిమఞ్ఞితమేవ. న భవిస్సన్తి ఉచ్ఛేదవసేన. రూపీతిఆదీని సస్సతస్సేవ పభేదదీపనాని. తస్మాతి యస్మా మఞ్ఞితం ఆబాధం అన్తోదోసనికన్తనవసేన రోగో చేవ గణ్డో చ సల్లఞ్చ, తస్మా. ఇఞ్జితన్తిఆదీని యస్మా ఇమేహి కిలేసేహి సత్తా ఇఞ్జన్తి చేవ ఫన్దన్తి చ పపఞ్చితా చ హోన్తి పమత్తాకారపత్తా, తస్మా తేసం ఆకారదస్సనత్థం వుత్తాని.
మానగతవారే పన మానస్స గతం మానగతం, మానపవత్తీతి అత్థో. మానోయేవ మానగతం గూథగతం ముత్తగతం వియ. తత్థ అస్మీతి ఇదం తణ్హాయ సమ్పయుత్తమానవసేన వుత్తం. అయమహమస్మీతి దిట్ఠివసేన. నను చ దిట్ఠిసమ్పయుత్తో నామ మానో నత్థీతి? ఆమ నత్థి, మానస్స పన అప్పహీనత్తా దిట్ఠి నామ హోతి. మానమూలకం దిట్ఠిం సన్ధాయేతం వుత్తం. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.
ఆసీవిసవగ్గో.
చతుత్థో పణ్ణాసకో.
సళాయతనసంయుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.