౭. ఖేమకసుత్తవణ్ణనా

౮౯. సత్తమే అత్తనియన్తి అత్తనో పరిక్ఖారజాతం. అస్మీతి అధిగతన్తి అస్మీతి ఏవం పవత్తా తణ్హామానా అధిగతా. సన్ధావనికాయాతి పునప్పునం గమనాగమనేన. ఉపసఙ్కమీతి బదరికారామతో గావుతమత్తం ఘోసితారామం అగమాసి. దాసకత్థేరో పన చతుక్ఖత్తుం గమనాగమనేన తందివసం ద్వియోజనం అద్ధానం ఆహిణ్డి. కస్మా పన తం థేరా పహిణింసు? విస్సుతస్స ధమ్మకథికస్స సన్తికా ధమ్మం సుణిస్సామాతి. సయం కస్మా న గతాతి? థేరస్స వసనట్ఠానం అరఞ్ఞం సమ్బాధం, తత్థ సట్ఠిమత్తానం థేరానం ఠాతుం వా నిసీదితుం వా ఓకాసో నత్థీతి న గతా. ‘‘ఇధాగన్త్వా అమ్హాకం ధమ్మం కథేతూ’’తిపి కస్మా పన న పహిణింసూతి? థేరస్స ఆబాధికత్తా. అథ కస్మా పునప్పునం పహిణింసూతి? సయమేవ ఞత్వా అమ్హాకం కథేతుం ఆగమిస్సతీతి. థేరోపి తేసం అజ్ఝాసయం ఞత్వావ అగమాసీతి.

న ఖ్వాహం, ఆవుసో, రూపన్తి యో హి రూపమేవ అస్మీతి వదతి, తేన ఇతరే చత్తారో ఖన్ధా పచ్చక్ఖాతా హోన్తి. యో అఞ్ఞత్ర రూపా వదతి, తేన రూపం పచ్చక్ఖాతం హోతి. వేదనాదీసుపి ఏసేవ నయో. థేరస్స పన సమూహతో పఞ్చసుపి ఖన్ధేసు అస్మీతి అధిగతో, తస్మా ఏవమాహ. హోతేవాతి హోతియేవ. అనుసహగతోతి సుఖుమో. ఊసేతి ఛారికాఖారే. ఖారేతి ఊసఖారే. సమ్మద్దిత్వాతి తేమేత్వా ఖాదేత్వా.

ఏవమేవ ఖోతి ఏత్థ ఇదం ఓపమ్మసంసన్దనం – కిలిట్ఠవత్థం వియ హి పుథుజ్జనస్స చిత్తాచారో, తయో ఖారా వియ తిస్సో అనుపస్సనా, తీహి ఖారేహి ధోతవత్థం వియ దేసనాయ మద్దిత్వా ఠితో అనాగామినో చిత్తాచారో, అనుసహగతో ఊసాదిగన్ధో వియ అరహత్తమగ్గవజ్ఝా కిలేసా, గన్ధకరణ్డకో వియ అరహత్తమగ్గఞాణం గన్ధకరణ్డకం ఆగమ్మ అనుసహగతానం ఊసగన్ధాదీనం సముగ్ఘాతో వియ అరహత్తమగ్గేన సబ్బకిలేసక్ఖయో, గన్ధపరిభావితవత్థం నివాసేత్వా ఛణదివసే అన్తరవీథియం సుగన్ధగన్ధినో విచరణం వియ ఖీణాసవస్స సీలగన్ధాదీహి దస దిసా ఉపవాయన్తస్స యథాకామచారో.

ఆచిక్ఖితున్తి కథేతుం. దేసేతున్తి పకాసేతుం. పఞ్ఞాపేతున్తి జానాపేతుం. పట్ఠపేతున్తి పతిట్ఠాపేతుం. వివరితున్తి వివటం కాతుం. విభజితున్తి సువిభత్తం కాతుం. ఉత్తానీకాతున్తి ఉత్తానకం కాతుం. సట్ఠిమత్తానం థేరానన్తి తే కిర థేరేన కథితకథితట్ఠానే విపస్సనం పట్ఠపేత్వా ఉపరూపరి సమ్మసన్తా దేసనాపరియోసానే అరహత్తం పాపుణింసు. థేరోపి అఞ్ఞేన నీహారేన అకథేత్వా విపస్సనాసహగతచిత్తేనేవ కథేసి. తస్మా సోపి అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం – ‘‘సట్ఠిమత్తానం థేరానం భిక్ఖూనం అనుపాదాయ ఆసవేహి చిత్తాని విముచ్చింసు ఆయస్మతో ఖేమకస్స చా’’తి. సత్తమం.