౫. వక్కలిసుత్తవణ్ణనా

౮౭. పఞ్చమే కుమ్భకారనివేసనేతి కుమ్భకారసాలాయం. థేరో కిర వుత్థవస్సో పవారేత్వా భగవన్తం దస్సనాయ ఆగచ్ఛతి. తస్స నగరమజ్ఝే మహాఆబాధో ఉప్పజ్జి, పాదా న వహన్తి. అథ నం మఞ్చకసివికాయ కుమ్భకారసాలం ఆహరింసు. సా చ సాలా తేసం కమ్మసాలా, న నివేసనసాలా. తం సన్ధాయ వుత్తం ‘‘కుమ్భకారనివేసనే విహరతీ’’తి. బాళ్హగిలానోతి అధిమత్తగిలానో. సమధోసీతి సమన్తతో అధోసి, చలనాకారేన అపచితిం దస్సేసి. వత్తం కిరేతం బాళ్హగిలానేనపి బుడ్ఢతరం దిస్వా ఉట్ఠానాకారేన అపచితి దస్సేతబ్బా. తేన పన ‘‘మా చలి మా చలీ’’తి వత్తబ్బో. సన్తిమాని ఆసనానీతి బుద్ధకాలస్మిఞ్హి ఏకస్సపి భిక్ఖునో వసనట్ఠానే ‘‘సచే సత్థా ఆగచ్ఛిస్సతి, ఇధ నిసీదిస్సతీ’’తి ఆసనం పఞ్ఞత్తమేవ హోతి అన్తమసో ఫలకమత్తమ్పి పణ్ణసన్థారమత్తమ్పి. ఖమనీయం యాపనీయన్తి కచ్చి దుక్ఖం ఖమితుం ఇరియాపథం వా యాపేతుం సక్కాతి పుచ్ఛతి. పటిక్కమన్తీతి నివత్తన్తి. అభిక్కమన్తీతి అధిగచ్ఛన్తి. పటిక్కమోసానన్తి పటిక్కమో ఏతాసం. సీలతో న ఉపవదతీతి సీలం ఆరబ్భ సీలభావేన న ఉపవదతి. చిరపటికాహన్తి చిరపటికో అహం, చిరతో పట్ఠాయ అహన్తి అత్థో. పూతికాయేనాతి అత్తనో సువణ్ణవణ్ణమ్పి కాయం భగవా ధువపగ్ఘరణట్ఠేన ఏవమాహ. యో ఖో, వక్కలి, ధమ్మన్తి ఇధ భగవా ‘‘ధమ్మకాయో ఖో, మహారాజ, తథాగతో’’తి వుత్తం ధమ్మకాయతం దస్సేతి. నవవిధో హి లోకుత్తరధమ్మో తథాగతస్స కాయో నామ.

ఇదాని థేరస్స తిపరివట్టధమ్మదేసనం ఆరభన్తో తం కిం మఞ్ఞసీతిఆదిమాహ. కాళసిలాతి కాళసిలావిహారో. విమోక్ఖాయాతి మగ్గవిమోక్ఖత్థాయ. సువిముత్తో విముచ్చిస్సతీతి అరహత్తఫలవిముత్తియా విముత్తో హుత్వా విముచ్చిస్సతి. తా కిర దేవతా ‘‘యేన నీహారేన ఇమినా విపస్సనా ఆరద్ధా, అనన్తరాయేన అరహత్తం పాపుణిస్సతీ’’తి ఞత్వా ఏవమాహంసు. అపాపకన్తి అలామకం. సత్థం ఆహరేసీతి థేరో కిర అధిమానికో అహోసి. సో సమాధివిపస్సనాహి విక్ఖమ్భితానం కిలేసానం సముదాచారం అపస్సన్తో ‘‘ఖీణాసవోమ్హీ’’తి సఞ్ఞీ హుత్వా ‘‘కిం మే ఇమినా దుక్ఖేన జీవితేన? సత్థం ఆహరిత్వా మరిస్సామీ’’తి తిఖిణేన సత్థేన కణ్ఠనాళం ఛిన్ది. అథస్స దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జి. సో తస్మిం ఖణే అత్తనో పుథుజ్జనభావం ఞత్వా అవిస్సట్ఠకమ్మట్ఠానత్తా సీఘం మూలకమ్మట్ఠానం ఆదాయ సమ్మసన్తో అరహత్తం పాపుణిత్వావ కాలమకాసి. పచ్చవేక్ఖణా పనస్స చ కథం అహోసీతి? ఖీణాసవస్స ఏకూనవీసతి పచ్చవేక్ఖణా న సబ్బావ అవస్సం లద్ధబ్బా, తిఖిణేనాపి పన అసినా సీసే ఛిజ్జన్తే ఏకం ద్వే ఞాణాని అవస్సం ఉప్పజ్జన్తి.

వివత్తక్ఖన్ధన్తి పరివత్తక్ఖన్ధం. సేమానన్తి సయమానం. థేరో కిర ఉత్తానకో నిపన్నో సత్థం ఆహరి. తస్స సరీరం యథాఠితమేవ అహోసి. సీసం పన దక్ఖిణపస్సేన పరివత్తిత్వా అట్ఠాసి. అరియసావకా హి యేభుయ్యేన దక్ఖిణపస్సేనేవ కాలం కరోన్తి. తేనస్స సరీరం యథాఠితంయేవ అహోసి. సీసం పన దక్ఖిణపస్సేన పరివత్తిత్వా ఠితం. తం సన్ధాయ వివత్తక్ఖన్ధో నామ జాతోతిపి వదన్తి. ధూమాయితత్తన్తి ధూమాయనభావం. తిమిరాయితత్తన్తి తిమిరాయనభావం. ధూమవలాహకం వియ తిమిరవలాహకం వియ చాతి అత్థో. పఞ్చమం.