౩. గిఞ్జకావసథసుత్తవణ్ణనా

౯౭. తతియే ధాతుం, భిక్ఖవేతి ఇతో పట్ఠాయ అజ్ఝాసయం ధాతూతి దీపేతి. ఉప్పజ్జతి సఞ్ఞాతి అజ్ఝాసయం పటిచ్చ సఞ్ఞా ఉప్పజ్జతి, దిట్ఠి ఉప్పజ్జతి, వితక్కో ఉప్పజ్జతీతి. ఇధాపి ‘‘కచ్చానో పఞ్హం పుచ్ఛిస్సతీ’’తి తస్స ఓకాసదానత్థం ఏత్తావతావ దేసనం నిట్ఠాపేసి. అసమ్మాసమ్బుద్ధేసూతి ఛసు సత్థారేసు. సమ్మాసమ్బుద్ధాతి మయమస్మ సమ్మాసమ్బుద్ధాతి. కిం పటిచ్చ పఞ్ఞాయతీతి కిస్మిం సతి హోతీతి? సత్థారానం ఉప్పన్నం దిట్ఠిం పుచ్ఛతి. అసమ్మాసమ్బుద్ధేసు తేసు సమ్మాసమ్బుద్ధా ఏతేతి ఏవం ఉప్పన్నం తిత్థియసావకానమ్పి దిట్ఠిం పుచ్ఛతియేవ.

ఇదాని యస్మా తేసం అవిజ్జాధాతుం పటిచ్చ సా దిట్ఠి హోతి, అవిజ్జాధాతు చ నామ మహతీ ధాతు, తస్మా మహతిం ధాతుం పటిచ్చ తస్సా ఉప్పత్తిం దీపేన్తో మహతీ ఖో ఏసాతిఆదిమాహ. హీనం, కచ్చాన, ధాతుం పటిచ్చాతి హీనం అజ్ఝాసయం పటిచ్చ. పణిధీతి చిత్తట్ఠపనం. సా పనేసా ఇత్థిభావం వా మక్కటాదితిరచ్ఛానభావం వా పత్థేన్తస్స ఉప్పజ్జతి. హీనో పుగ్గలోతి యస్సేతే హీనా ధమ్మా ఉప్పజ్జన్తి, సబ్బో సో పుగ్గలోపి హీనో నామ. హీనా వాచాతి యా తస్స వాచా, సాపి హీనా. హీనం ఆచిక్ఖతీతి సో ఆచిక్ఖన్తోపి హీనమేవ ఆచిక్ఖతి, దేసేన్తోపి హీనమేవ దేసేతీతి సబ్బపదాని యోజేతబ్బాని. ఉపపత్తీతి ద్వే ఉపపత్తియో పటిలాభో చ నిబ్బత్తి చ. నిబ్బత్తి హీనకులాదివసేన వేదితబ్బా, పటిలాభో చిత్తుప్పాదక్ఖణే హీనత్తికవసేన. కథం? తస్స హి పఞ్చసు నీచకులేసు ఉప్పజ్జనతో హీనా నిబ్బత్తి, వేస్ససుద్దకులేసు ఉప్పజ్జనతో మజ్ఝిమా, ఖత్తియబ్రాహ్మణకులేసు ఉప్పజ్జనతో పణీతా. ద్వాదసాకుసలచిత్తుప్పాదానం పన పటిలాభతో హీనో పటిలాభో, తేభూమకధమ్మానం పటిలాభతో మజ్ఝిమో, నవలోకుత్తరధమ్మానం పటిలాభతో పణీతో. ఇమస్మిం పన ఠానే నిబ్బత్తియేవ అధిప్పేతాతి. తతియం.