౯. బాలపణ్డితసుత్తవణ్ణనా

౧౯. నవమే అవిజ్జానీవరణస్సాతి అవిజ్జాయ నివారితస్స. ఏవమయం కాయో సముదాగతోతి ఏవం అవిజ్జాయ నివారితత్తా తణ్హాయ చ సమ్పయుత్తత్తాయేవ అయం కాయో నిబ్బత్తో. అయఞ్చేవ కాయోతి అయఞ్చస్స అత్తనో సవిఞ్ఞాణకో కాయో. బహిద్ధా చ నామరూపన్తి బహిద్ధా చ పరేసం సవిఞ్ఞాణకో కాయో. అత్తనో చ పరస్స చ పఞ్చహి ఖన్ధేహి ఛహి ఆయతనేహి చాపి అయం అత్థో దీపేతబ్బోవ. ఇత్థేతం ద్వయన్తి ఏవమేతం ద్వయం. ద్వయం పటిచ్చ ఫస్సోతి అఞ్ఞత్థ చక్ఖురూపాదీని ద్వయాని పటిచ్చ చక్ఖుసమ్ఫస్సాదయో వుత్తా, ఇధ పన అజ్ఝత్తికబాహిరాని ఆయతనాని. మహాద్వయం నామ కిరేతం. సళేవాయతనానీతి సళేవ ఫస్సాయతనాని ఫస్సకారణాని. యేహి ఫుట్ఠోతి యేహి కారణభూతేహి ఆయతనేహి ఉప్పన్నేన ఫస్సేన ఫుట్ఠో. అఞ్ఞతరేనాతి ఏత్థ పరిపుణ్ణవసేన అఞ్ఞతరతా వేదితబ్బా. తత్రాతి తస్మిం బాలపణ్డితానం కాయనిబ్బత్తనాదిమ్హి. కో అధిప్పయాసోతి కో అధికపయోగో.

భగవంమూలకాతి భగవా మూలం ఏతేసన్తి భగవంమూలకా. ఇదం వుత్తం హోతి – ఇమే, భన్తే, అమ్హాకం ధమ్మా పుబ్బే కస్సపసమ్మాసమ్బుద్ధేన ఉప్పాదితా, తస్మిం పరినిబ్బుతే ఏకం బుద్ధన్తరం అఞ్ఞో సమణో వా బ్రాహ్మణో వా ఇమే ధమ్మే ఉప్పాదేతుం సమత్థో నామ నాహోసి, భగవతా పన నో ఇమే ధమ్మా ఉప్పాదితా. భగవన్తఞ్హి నిస్సాయ మయం ఇమే ధమ్మే ఆజానామ పటివిజ్ఝామాతి ఏవం భగవంమూలకా నో, భన్తే, ధమ్మాతి. భగవంనేత్తికాతి భగవా హి ధమ్మానం నేతా వినేతా అనునేతా, యథాసభావతో పాటియేక్కం పాటియేక్కం నామం గహేత్వా దస్సేతాతి ధమ్మా భగవంనేత్తికా నామ హోన్తి. భగవంపటిసరణాతి చతుభూమకధమ్మా సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణస్స ఆపాథం ఆగచ్ఛమానా భగవతి పటిసరన్తి నామాతి భగవంపటిసరణా. పటిసరన్తీతి సమోసరన్తి. అపిచ మహాబోధిమణ్డే నిసిన్నస్స భగవతో పటివేధవసేన ఫస్సో ఆగచ్ఛతి ‘‘అహం భగవా కిన్నామో’’తి? త్వం ఫుసనట్ఠేన ఫస్సో నామ. వేదనా, సఞ్ఞా, సఙ్ఖారా, విఞ్ఞాణం ఆగచ్ఛతి ‘‘అహం భగవా కిన్నామ’’న్తి, త్వం విజాననట్ఠేన విఞ్ఞాణం నామాతి ఏవం చతుభూమకధమ్మానం యథాసభావతో పాటియేక్కం పాటియేక్కం నామం గణ్హన్తో భగవా ధమ్మే పటిసరతీతి భగవంపటిసరణా. భగవన్తంయేవ పటిభాతూతి భగవతోవ ఏతస్స భాసితస్స అత్థో ఉపట్ఠాతు, తుమ్హేయేవ నో కథేత్వా దేథాతి అత్థో.

సా చేవ అవిజ్జాతి ఏత్థ కిఞ్చాపి సా అవిజ్జా చ తణ్హా చ కమ్మం జవాపేత్వా పటిసన్ధిం ఆకడ్ఢిత్వా నిరుద్ధా, యథా పన అజ్జాపి యం హియ్యో భేసజ్జం పీతం, తదేవ భోజనం భుఞ్జాతి సరిక్ఖకత్తేన తదేవాతి వుచ్చతి, ఏవమిధాపి సా చేవ అవిజ్జా సా చ తణ్హాతి ఇదమ్పి సరిక్ఖకత్తేన వుత్తం. బ్రహ్మచరియన్తి మగ్గబ్రహ్మచరియం. దుక్ఖక్ఖయాయాతి వట్టదుక్ఖస్స ఖయత్థాయ. కాయూపగో హోతీతి అఞ్ఞం పటిసన్ధికాయం ఉపగన్తా హోతి. యదిదం బ్రహ్మచరియవాసోతి యో అయం మగ్గబ్రహ్మచరియవాసో, అయం బాలతో పణ్డితస్స విసేసోతి దస్సేతి. ఇతి ఇమస్మిం సుత్తే సబ్బోపి సపటిసన్ధికో పుథుజ్జనో ‘‘బాలో’’తి, అప్పటిసన్ధికో ఖీణాసవో ‘‘పణ్డితో’’తి వుత్తో. సోతాపన్నసకదాగామిఅనాగామినో పన ‘‘పణ్డితా’’తి వా ‘‘బాలా’’తి వా న వత్తబ్బా, భజమానా పన పణ్డితపక్ఖం భజన్తి. నవమం.