౨. మోళియఫగ్గునసుత్తవణ్ణనా

౧౨. దుతియే సమ్భవేసీనం వా అనుగ్గహాయాతి ఇమస్మింయేవ ఠానే భగవా దేసనం నిట్ఠాపేసి. కస్మా? దిట్ఠిగతికస్స నిసిన్నత్తా. తస్సఞ్హి పరిసతి మోళియఫగ్గునో నామ భిక్ఖు దిట్ఠిగతికో నిసిన్నో. అథ సత్థా చిన్తేసి – ‘‘అయం ఉట్ఠహిత్వా మం పఞ్హం పుచ్ఛిస్సతి, అథస్సాహం విస్సజ్జేస్సామీ’’తి పుచ్ఛాయ ఓకాసదానత్థం దేసనం నిట్ఠాపేసి. మోళియఫగ్గునోతి మోళీతి చూళా వుచ్చతి. యథాహ –

‘‘ఛేత్వాన మోళిం వరగన్ధవాసితం

వేహాయసం ఉక్ఖిపి సక్యపుఙ్గవో;

రతనచఙ్కోటవరేన వాసవో,

సహస్సనేత్తో సిరసా పటిగ్గహీ’’తి.

సా తస్స గిహికాలే మహన్తా అహోసి. తేనస్స ‘‘మోళియఫగ్గునో’’తి సఙ్ఖా ఉదపాది. పబ్బజితమ్పి నం తేనేవ నామేన సఞ్జానన్తి. ఏతదవోచాతి దేసనానుసన్ధిం ఘటేన్తో ఏతం ‘‘కో ను ఖో, భన్తే, విఞ్ఞాణాహారం ఆహారేతీ’’తి వచనం అవోచ. తస్సత్థో – భన్తే, కో నామ సో, యో ఏతం విఞ్ఞాణాహారం ఖాదతి వా భుఞ్జతి వాతి?

కస్మా పనాయం ఇతరే తయో ఆహారే అపుచ్ఛిత్వా ఇమమేవ పుచ్ఛతీతి? జానామీతి లద్ధియా. సో హి మహన్తే పిణ్డే కత్వావ కబళీకారాహారం భుఞ్జన్తే పస్సతి, తేనస్స తం జానామీతి లద్ధి. తిత్తిరవట్టకమోరకుక్కుటాదయో పన మాతుసమ్ఫస్సేన యాపేన్తే దిస్వా ‘‘ఏతే ఫస్సాహారేన యాపేన్తీ’’తి తస్స లద్ధి. కచ్ఛపా పన అత్తనో ఉతుసమయే మహాసముద్దతో నిక్ఖమిత్వా సముద్దతీరే వాలికన్తరే అణ్డాని ఠపేత్వా వాలికాయ పటిచ్ఛాదేత్వా మహాసముద్దమేవ ఓతరన్తి. తాని మాతుఅనుస్సరణవసేన న పూతీని హోన్తి. తాని మనోసఞ్చేతనాహారేన యాపేన్తీతి తస్స లద్ధి. కిఞ్చాపి థేరస్స అయం లద్ధి, న పన ఏతాయ లద్ధియా ఇమం పఞ్హం పుచ్ఛతి. దిట్ఠిగతికో హి ఉమ్మత్తకసదిసో. యథా ఉమ్మత్తకో పచ్ఛిం గహేత్వా అన్తరవీథిం ఓతిణ్ణో గోమయమ్పి పాసాణమ్పి గూథమ్పి ఖజ్జఖణ్డమ్పి తం తం మనాపమ్పి అమనాపమ్పి గహేత్వా పచ్ఛియం పక్ఖిపతి. ఏవమేవ దిట్ఠిగతికో యుత్తమ్పి అయుత్తమ్పి పుచ్ఛతి. సో ‘‘కస్మా ఇమం పుచ్ఛసీ’’తి న నిగ్గహేతబ్బో, పుచ్ఛితపుచ్ఛితట్ఠానే పన గహణమేవ నిసేధేతబ్బం. తేనేవ నం భగవా ‘‘కస్మా ఏవం పుచ్ఛసీ’’తి అవత్వా గహితగాహమేవ తస్స మోచేతుం నో కల్లో పఞ్హోతిఆదిమాహ.

తత్థ నో కల్లోతి అయుత్తో. ఆహారేతీతి అహం న వదామీతి అహం కోచి సత్తో వా పుగ్గలో వా ఆహారేతీతి న వదామి. ఆహారేతీతి చాహం వదేయ్యన్తి యది అహం ఆహారేతీతి వదేయ్యం. తత్రస్స కల్లో పఞ్హోతి తస్మిం మయా ఏవం వుత్తే అయం పఞ్హో యుత్తో భవేయ్య. కిస్స ను ఖో, భన్తే, విఞ్ఞాణాహారోతి, భన్తే, అయం విఞ్ఞాణాహారో కతమస్స ధమ్మస్స పచ్చయోతి అత్థో. తత్ర కల్లం వేయ్యాకరణన్తి తస్మిం ఏవం పుచ్ఛితే పఞ్హే ఇమం వేయ్యాకరణం యుత్తం ‘‘విఞ్ఞాణాహారో ఆయతిం పునబ్భవాభినిబ్బత్తియా పచ్చయో’’తి. ఏత్థ చ విఞ్ఞాణాహారోతి పటిసన్ధిచిత్తం. ఆయతిం పునబ్భవాభినిబ్బత్తీతి తేనేవ విఞ్ఞాణేన సహుప్పన్ననామరూపం. తస్మిం భూతే సతి సళాయతనన్తి తస్మిం పునబ్భవాభినిబ్బత్తిసఙ్ఖాతే నామరూపే జాతే సతి సళాయతనం హోతీతి అత్థో.

సళాయతనపచ్చయా ఫస్సోతి ఇధాపి భగవా ఉత్తరి పఞ్హస్స ఓకాసం దేన్తో దేసనం నిట్ఠాపేసి. దిట్ఠిగతికో హి నవపుచ్ఛం ఉప్పాదేతుం న సక్కోతి, నిద్దిట్ఠం నిద్దిట్ఠంయేవ పన గణ్హిత్వా పుచ్ఛతి, తేనస్స భగవా ఓకాసం అదాసి. అత్థో పనస్స సబ్బపదేసు వుత్తనయేనేవ గహేతబ్బో. ‘‘కో ను ఖో, భన్తే, భవతీ’’తి కస్మా న పుచ్ఛతి? దిట్ఠిగతికస్స హి సత్తో నామ భూతో నిబ్బత్తోయేవాతి లద్ధి, తస్మా అత్తనో లద్ధివిరుద్ధం ఇదన్తి న పుచ్ఛతి. అపిచ ఇదప్పచ్చయా ఇదం ఇదప్పచ్చయా ఇదన్తి బహూసు ఠానేసు కథితత్తా సఞ్ఞత్తిం ఉపగతో, తేనాపి న పుచ్ఛతి. సత్థాపి ‘‘ఇమస్స బహుం పుచ్ఛన్తస్సాపి తిత్తి నత్థి, తుచ్ఛపుచ్ఛమేవ పుచ్ఛతీ’’తి ఇతో పట్ఠాయ దేసనం ఏకాబద్ధం కత్వా దేసేసి. ఛన్నం త్వేవాతి యతో పట్ఠాయ దేసనారుళ్హం, తమేవ గహేత్వా దేసనం వివట్టేన్తో ఏవమాహ. ఇమస్మిం పన సుత్తే విఞ్ఞాణనామరూపానం అన్తరే ఏకో సన్ధి, వేదనాతణ్హానం అన్తరే ఏకో, భవజాతీనం అన్తరే ఏకోతి. దుతియం.