౮. అగ్గికసుత్తవణ్ణనా

౧౯౪. అట్ఠమే అగ్గికభారద్వాజోతి అయమ్పి భారద్వాజోవ, అగ్గి పరిచరణవసేన పనస్స సఙ్గీతికారేహి ఏతం నామం గహితం. సన్నిహితో హోతీతి సంయోజితో హోతి. అట్ఠాసీతి కస్మా తత్థ అట్ఠాసి? భగవా కిర పచ్చూససమయే లోకం ఓలోకేన్తో ఇమం బ్రాహ్మణం దిస్వా చిన్తేసి – ‘‘అయం బ్రాహ్మణో ఏవరూపం అగ్గపాయాసం గహేత్వా ‘మహాబ్రహ్మానం భోజేమీ’తి అగ్గిమ్హి ఝాపేన్తో అఫలం కరోతి అపాయమగ్గం ఓక్కమతి, ఇమం లద్ధిం అవిస్సజ్జన్తో అపాయపూరకోవ భవిస్సతి, గచ్ఛామిస్స ధమ్మదేసనాయ, మిచ్ఛాదిట్ఠిం భిన్దిత్వా పబ్బాజేత్వా చత్తారో మగ్గే చేవ చత్తారి చ ఫలాని దేమీ’’తి, తస్మా పుబ్బణ్హసమయే రాజగహం పవిసిత్వా తత్థ అట్ఠాసి.

తీహి విజ్జాహీతి తీహి వేదేహి. జాతిమాతి యావ సత్తమా పితామహయుగా పరిసుద్ధాయ జాతియా సమన్నాగతో. సుతవా బహూతి బహు నానప్పకారే గన్థే సుతవా. సోమం భుఞ్జేయ్యాతి సో తేవిజ్జో బ్రాహ్మణో ఇమం పాయాసం భుఞ్జితుం యుత్తో, తుమ్హాకం పనేస పాయాసో అయుత్తోతి వదతి.

వేదీతి పుబ్బేనివాసఞాణేన జాని పటివిజ్ఝి. సగ్గాపాయన్తి దిబ్బేన చక్ఖునా సగ్గమ్పి అపాయమ్పి పస్సతి. జాతిక్ఖయన్తి అరహత్తం. అభిఞ్ఞావోసితోతి జానిత్వా వోసితవోసానో. బ్రాహ్మణో భవన్తి అవీచితో యావ భవగ్గా భోతా గోతమేన సదిసో జాతిసమ్పన్నో ఖీణాసవబ్రాహ్మణో నత్థి, భవంయేవ బ్రాహ్మణోతి.

ఏవఞ్చ పన వత్వా సువణ్ణపాతిం పూరేత్వా దసబలస్స పాయాసం ఉపనామేసి. సత్థా ఉప్పత్తిం దీపేత్వా భోజనం పటిక్ఖిపన్తో గాథాభిగీతం మేతిఆదిమాహ. తత్థ గాథాభిగీతన్తి గాథాహి అభిగీతం. అభోజనేయ్యన్తి అభుఞ్జితబ్బం. ఇదం వుత్తం హోతి – త్వం, బ్రాహ్మణ, మయ్హం ఏత్తకం కాలం భిక్ఖాచారవత్తేన ఠితస్స కటచ్ఛుమత్తమ్పి దాతుం నాసక్ఖి, ఇదాని పన మయా తుయ్హం కిలఞ్జమ్హి తిలే విత్థారేన్తేన వియ సబ్బే బుద్ధగుణా పకాసితా, ఇతి గాయనేన గాయిత్వా లద్ధం వియ ఇదం భోజనం హోతి, తస్మా ఇదం గాథాభిగీతం మే అభోజనేయ్యన్తి. సమ్పస్సతం, బ్రాహ్మణ, నేస ధమ్మోతి, బ్రాహ్మణ, అత్థఞ్చ ధమ్మఞ్చ సమ్పస్సన్తానం ‘‘ఏవరూపం భోజనం భుఞ్జితబ్బ’’న్తి ఏస ధమ్మో న హోతి. సుధాభోజనమ్పి గాథాభిగీతం పనుదన్తి బుద్ధా, గాథాహి గాయిత్వా లద్ధం బుద్ధా నీహరన్తియేవ. ధమ్మే సతి, బ్రాహ్మణ, వుత్తిరేసాతి, బ్రాహ్మణ, ధమ్మే సతి ధమ్మం అపేక్ఖిత్వా ధమ్మే పతిట్ఠాయ జీవితం కప్పేన్తానం ఏసా వుత్తి అయం ఆజీవో – ఏవరూపం నీహరిత్వా ధమ్మలద్ధమేవ భుఞ్జితబ్బన్తి.

అథ బ్రాహ్మణో చిన్తేసి – అహం పుబ్బే సమణస్స గోతమస్స గుణే వా అగుణే వా న జానామి. ఇదాని పనస్సాహం గుణే ఞత్వా మమ గేహే అసీతికోటిమత్తం ధనం సాసనే విప్పకిరితుకామో జాతో, అయఞ్చ ‘‘మయా దిన్నపచ్చయా అకప్పియా’’తి వదతి. అప్పటిగ్గయ్హో అహం సమణేన గోతమేనాతి. అథ భగవా సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం పేసేత్వా తస్స చిత్తాచారం వీమంసన్తో, ‘‘అయం సబ్బేపి అత్తనా దిన్నపచ్చయే ‘అకప్పియా’తి సల్లక్ఖేతి. యం హి భోజనం ఆరబ్భ కథా ఉప్పన్నా, ఏతదేవ న వట్టతి, సేసా నిద్దోసా’’తి బ్రాహ్మణస్స చతున్నం పచ్చయానం దానద్వారం దస్సేన్తో అఞ్ఞేన చాతిఆదిమాహ. తత్థ కుక్కుచ్చవూపసన్తన్తి హత్థకుక్కుచ్చాదీనం వసేన వూపసన్తకుక్కుచ్చం. అన్నేన పానేనాతి దేసనామత్తమేతం. అయం పనత్థో – అఞ్ఞేహి తయా ‘‘పరిచ్చజిస్సామీ’’తి సల్లక్ఖితేహి చీవరాదీహి పచ్చయేహి ఉపట్ఠహస్సు. ఖేత్తం హి తం పుఞ్ఞపేక్ఖస్స హోతీతి ఏతం తథాగతసాసనం నామ పుఞ్ఞపేక్ఖస్స పుఞ్ఞత్థికస్స తుయ్హం అప్పేపి బీజే బహుసస్సఫలదాయకం సుఖేత్తం వియ పటియత్తం హోతి. అట్ఠమం.