౪. సత్తవస్సానుబన్ధసుత్తవణ్ణనా

౧౬౦. చతుత్థే సత్త వస్సానీతి పురే బోధియా ఛబ్బస్సాని, బోధితో పచ్ఛా ఏకం వస్సం. ఓతారాపేక్ఖోతి ‘‘సచే సమణస్స గోతమస్స కాయద్వారాదీసు కిఞ్చిదేవ అననుచ్ఛవికం పస్సామి, చోదేస్సామి న’’న్తి ఏవం వివరం అపేక్ఖమానో. అలభమానోతి రథరేణుమత్తమ్పి అవక్ఖలితం అపస్సన్తో. తేనాహ –

‘‘సత్త వస్సాని భగవన్తం, అనుబన్ధిం పదాపదం;

ఓతారం నాధిగచ్ఛిస్సం, సమ్బుద్ధస్స సతీమతో’’తి. (సు. ని. ౪౪౮);

ఉపసఙ్కమీతి ‘‘అజ్జ సమణం గోతమం అతిగహేత్వా గమిస్సామీ’’తి ఉపసఙ్కమి.

ఝాయసీతి ఝాయన్తో అవజ్ఝాయన్తో నిసిన్నోసీతి వదతి. విత్తం ను జీనోతి సతం వా సహస్సం వా జితోసి ను. ఆగుం ను గామస్మిన్తి, కిం ను అన్తోగామే పమాణాతిక్కన్తం పాపకమ్మం అకాసి, యేన అఞ్ఞేసం ముఖం ఓలోకేతుం అవిసహన్తో అరఞ్ఞే విచరసి? సక్ఖిన్తి మిత్తభావం.

పలిఖాయాతి ఖణిత్వా. భవలోభజప్పన్తి భవలోభసఙ్ఖాతం తణ్హం. అనాసవో ఝాయామీతి నిత్తణ్హో హుత్వా ద్వీహి ఝానేహి ఝాయామి. పమత్తబన్ధూతి మారం ఆలపతి. సో హి యేకేచి లోకే పమత్తా, తేసం బన్ధు.

సచే మగ్గం అనుబుద్ధన్తి యది తయా మగ్గో అనుబుద్ధో. అపేహీతి అపయాహి. అమచ్చుధేయ్యన్తి మచ్చునో అనోకాసభూతం నిబ్బానం. పారగామినోతి యేపి పారం గతా, తేపి పారగామినో. యేపి పారం గచ్ఛిస్సన్తి, యేపి పారం గన్తుకామా, తేపి పారగామినో.

విసూకాయికానీతి మారవిసూకాని. విసేవితానీతి విరుద్ధసేవితాని, ‘‘అప్పమాయు మనుస్సానం, అచ్చయన్తి అహోరత్తా’’తి వుత్తే. ‘‘దీఘమాయు మనుస్సానం, నాచ్చయన్తి అహోరత్తా’’తిఆదీని పటిలోమకారణాని. విప్ఫన్దితానీతి, తమ్హి తమ్హి కాలే హత్థిరాజవణ్ణసప్పవణ్ణాదిదస్సనాని. నిబ్బేజనీయాతి ఉక్కణ్ఠనీయా.

అనుపరియగాతిఆదీసు కిఞ్చాపి అతీతవచనం కతం, అత్థో పన వికప్పవసేన వేదితబ్బో. ఇదం వుత్తం హోతి – యథా మేదవణ్ణం పాసాణం వాయసో దిస్వా – ‘‘అపి నామేత్థ ముదుం విన్దేయ్యామ, అపి అస్సాదో సియా’’తి అనుపరిగచ్ఛేయ్య, అథ సో తత్థ అస్సాదం అలభిత్వావ వాయసో ఏత్తో అపక్కమేయ్య, తతో పాసాణా అపగచ్ఛేయ్య, ఏవం మయమ్పి సో కాకో వియ సేలం గోతమం ఆసజ్జ అస్సాదం వా సన్థవం వా అలభన్తా గోతమా నిబ్బిన్దిత్వా అపగచ్ఛామ. చతుత్థం.