౧. తేవిజ్జవచ్ఛసుత్తవణ్ణనా

౧౮౫. ఏవం మే సుతన్తి తేవిజ్జవచ్ఛసుత్తం. తత్థ ఏకపుణ్డరీకేతి పుణ్డరీకో వుచ్చతి సేతమ్బరుక్ఖో, సో తస్మిం ఆరామే ఏకో పుణ్డరీకో అత్థీతి ఏకపుణ్డరీకో. ఏతదహోసీతి తత్థ పవిసితుకామతాయ అహోసి. చిరస్సం ఖో, భన్తేతి పకతియా ఆగతపుబ్బతం ఉపాదాయ. ధమ్మస్స చానుధమ్మన్తి ఇధ సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణం ధమ్మో నామ, మహాజనస్స బ్యాకరణం అనుధమ్మో నామ. సేసం జీవకసుత్తే (మ. ని. ౨.౫౧ ఆదయో) వుత్తనయమేవ. న మే తేతి అననుఞ్ఞాయ ఠత్వా అనుఞ్ఞమ్పి పటిక్ఖిపతి. ‘‘సబ్బఞ్ఞూ సబ్బదస్సావీ అపరిసేసం ఞాణదస్సనం పటిజానాతీ’’తి హి ఇదం అనుజానితబ్బం సియా, – ‘‘చరతో చ మే…పే… పచ్చుపట్ఠిత’’న్తి ఇదం పన నానుజానితబ్బం. సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణేన హి ఆవజ్జిత్వా పజానాతి. తస్మా అననుఞ్ఞాయ ఠత్వా అనుఞ్ఞమ్పి పటిక్ఖిపన్తో ఏవమాహ.

౧౮౬. ఆసవానం ఖయాతి ఏత్థ సకిం ఖీణానం ఆసవానం పున ఖేపేతబ్బాభావా యావదేవాతి న వుత్తం. పుబ్బేనివాసఞాణేన చేత్థ భగవా అతీతజాననగుణం దస్సేతి, దిబ్బచక్ఖుఞాణేన పచ్చుప్పన్నజాననగుణం, ఆసవక్ఖయఞాణేన లోకుత్తరగుణన్తి. ఇతి ఇమాహి తీహి విజ్జాహి సకలబుద్ధగుణే సంఖిపిత్వా కథేసి.

గిహిసంయోజనన్తి గిహిబన్ధనం గిహిపరిక్ఖారేసు నికన్తిం. నత్థి ఖో వచ్ఛాతి గిహిసంయోజనం అప్పహాయ దుక్ఖస్సన్తకరో నామ నత్థి. యేపి హి సన్తతిమహామత్తో ఉగ్గసేనో సేట్ఠిపుత్తో వీతసోకదారకోతి గిహిలిఙ్గే ఠితావ అరహత్తం పత్తా, తేపి మగ్గేన సబ్బసఙ్ఖారేసు నికన్తిం సుక్ఖాపేత్వా పత్తా. తం పత్వా పన న తేన లిఙ్గేన అట్ఠంసు, గిహిలిఙ్గం నామేతం హీనం, ఉత్తమగుణం ధారేతుం న సక్కోతి. తస్మా తత్థ ఠితో అరహత్తం పత్వా తందివసమేవ పబ్బజతి వా పరినిబ్బాతి వా. భూమదేవతా పన తిట్ఠన్తి. కస్మా? నిలీయనోకాసస్స అత్థితాయ. సేసకామభవే మనుస్సేసు సోతాపన్నాదయో తయో తిట్ఠన్తి, కామావచరదేవేసు సోతాపన్నా సకదాగామినో చ, అనాగామిఖీణాసవా పనేత్థ న తిట్ఠన్తి. కస్మా? తఞ్హి ఠానం లళితజనస్స ఆవాసో, నత్థి తత్థ తేసం పవివేకారహం పటిచ్ఛన్నట్ఠానఞ్చ. ఇతి తత్థ ఖీణాసవో పరినిబ్బాతి, అనాగామీ చవిత్వా సుద్ధావాసే నిబ్బత్తతి. కామావచరదేవతో ఉపరి పన చత్తారోపి అరియా తిట్ఠన్తి.

సోపాసి కమ్మవాదీతి సోపి కమ్మవాదీ అహోసి, కిరియమ్పి న పటిబాహిత్థ. తఞ్హి ఏకనవుతికప్పమత్థకే అత్తానంయేవ గహేత్వా కథేతి. తదా కిర మహాసత్తో పాసణ్డపరిగ్గణ్హనత్థం పబ్బజితో తస్సపి పాసణ్డస్స నిప్ఫలభావం జానిత్వా వీరియం న హాపేసి, కిరియవాదీ హుత్వా సగ్గే నిబ్బత్తతి. తస్మా ఏవమాహ. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.

పపఞ్చసూదనియా మజ్ఝిమనికాయట్ఠకథాయ

తేవిజ్జవచ్ఛసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.