౨. అగ్గివచ్ఛసుత్తవణ్ణనా

౧౮౭. ఏవం మే సుతన్తి అగ్గివచ్ఛసుత్తం. తత్థ న ఖో అహన్తి పఠమవారే నాహం సస్సతదిట్ఠికోతి వదతి, దుతియే నాహం ఉచ్ఛేదదిట్ఠికోతి. ఏవం అన్తానన్తికాదివసేన సబ్బవారేసు పటిక్ఖేపో వేదితబ్బో. హోతి చ న చ హోతీతి అయం పనేత్థ ఏకచ్చసస్సతవాదో. నేవ హోతి న న హోతీతి అయం అమరావిక్ఖేపోతి వేదితబ్బో.

౧౮౯. సదుక్ఖన్తి కిలేసదుక్ఖేన చేవ విపాకదుక్ఖేన చ సదుక్ఖం. సవిఘాతన్తి తేసంయేవ ద్విన్నం వసేన సఉపఘాతకం. సఉపాయాసన్తి తేసంయేవ వసేన సఉపాయాసం. సపరిళాహన్తి తేసంయేవ వసేన సపరిళాహం.

కిఞ్చి దిట్ఠిగతన్తి కాచి ఏకా దిట్ఠిపి రుచ్చిత్వా ఖమాపేత్వా గహితా అత్థీతి పుచ్ఛతి. అపనీతన్తి నీహటం అపవిద్ధం. దిట్ఠన్తి పఞ్ఞాయ దిట్ఠం. తస్మాతి యస్మా పఞ్చన్నం ఖన్ధానం ఉదయవయం అద్దస, తస్మా. సబ్బమఞ్ఞితానన్తి సబ్బేసం తిణ్ణమ్పి తణ్హాదిట్ఠిమానమఞ్ఞితానం. మథితానన్తి తేసంయేవ వేవచనం. ఇదాని తాని విభజిత్వా దస్సేన్తో సబ్బఅహంకార-మమంకార-మానానుసయానన్తి ఆహ. ఏత్థ హి అహంకారో దిట్ఠి, మమంకారో తణ్హా, మానానుసయో మానో. అనుపాదా విముత్తోతి చతూహి ఉపాదానేహి కఞ్చి ధమ్మం అనుపాదియిత్వా విముత్తో.

౧౯౦. న ఉపేతీతి న యుజ్జతి. ఏత్థ చ ‘‘న ఉపపజ్జతీ’’తి ఇదం అనుజానితబ్బం సియా. యస్మా పన ఏవం వుత్తే సో పరిబ్బాజకో ఉచ్ఛేదం గణ్హేయ్య, ఉపపజ్జతీతి పన సస్సతమేవ, ఉపపజ్జతి చ న చ ఉపపజ్జతీతి ఏకచ్చసస్సతం, నేవ ఉపపజ్జతి న న ఉపపజ్జతీతి అమరావిక్ఖేపం, తస్మా భగవా – ‘‘అయం అప్పతిట్ఠో అనాలమ్బో హోతు, సుఖపవేసనట్ఠానం మా లభతూ’’తి అననుఞ్ఞాయ ఠత్వా అనుఞ్ఞమ్పి పటిక్ఖిపి. అలన్తి సమత్థం పరియత్తం. ధమ్మోతి పచ్చయాకారధమ్మో. అఞ్ఞత్రయోగేనాతి అఞ్ఞత్థ పయోగేన. అఞ్ఞత్రాచరియకేనాతి పచ్చయాకారం అజానన్తానం అఞ్ఞేసం ఆచరియానం సన్తికే వసన్తేన.

౧౯౧. తేన హి వచ్ఛాతి యస్మా త్వం సమ్మోహమాపాదిన్తి వదసి, తస్మా తంయేవేత్థ పటిపుచ్ఛిస్సామి. అనాహారో నిబ్బుతోతి అప్పచ్చయో నిబ్బుతో.

౧౯౨. యేన రూపేనాతి యేన రూపేన సత్తసఙ్ఖాతం తథాగతం రూపీతి పఞ్ఞాపేయ్య. గమ్భీరోతి గుణగమ్భీరో. అప్పమేయ్యోతి పమాణం గణ్హితుం న సక్కుణేయ్యో. దుప్పరియోగాళ్హోతి దుఓగాహో దుజ్జానో. సేయ్యథాపి మహాసముద్దోతి యథా మహాసముద్దో గమ్భీరో అప్పమేయ్యో దుజ్జానో, ఏవమేవ ఖీణాసవోపి. తం ఆరబ్భ ఉపపజ్జతీతిఆది సబ్బం న యుజ్జతి. కథం? యథా పరినిబ్బుతం అగ్గిం ఆరబ్భ పురత్థిమం దిసం గతోతిఆది సబ్బం న యుజ్జతి, ఏవం.

అనిచ్చతాతి అనిచ్చతాయ. సారే పతిట్ఠితన్తి లోకుత్తరధమ్మసారే పతిట్ఠితం. సేసం సబ్బత్థ ఉత్తానమేవాతి.

పపఞ్చసూదనియా మజ్ఝిమనికాయట్ఠకథాయ

అగ్గివచ్ఛసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.