౩. పఠమసత్తసుత్తవణ్ణనా
౬౩. తతియే కామేసూతి వత్థుకామేసు. అతివేలన్తి వేలం అతిక్కమిత్వా. సత్తాతి అయోనిసోమనసికారబహులతాయ విజ్జమానమ్పి ఆదీనవం అనోలోకేత్వా అస్సాదమేవ సరిత్వా సజ్జనవసేన సత్తా, ఆసత్తా లగ్గాతి అత్థో. రత్తాతి వత్థం వియ రఙ్గజాతేన చిత్తస్స విపరిణామకరణేన ఛన్దరాగేన రత్తా సారత్తా. గిద్ధాతి అభికఙ్ఖనసభావేన అభిజ్ఝనేన గిద్ధా గేధం ఆపన్నా. గధితాతి రాగముచ్ఛితా వియ దుమ్మోచనీయభావేన తత్థ పటిబద్ధా. ముచ్ఛితాతి కిలేసవసేన విసఞ్ఞీభూతా వియ అనఞ్ఞకిచ్చా ముచ్ఛం మోహం ఆపన్నా. అజ్ఝోపన్నాతి అనఞ్ఞసాధారణే వియ కత్వా గిలిత్వా పరినిట్ఠపేత్వా ఠితా. సమ్మత్తకజాతాతి కామేసు పాతబ్యతం ఆపజ్జన్తా అప్పసుఖవేదనాయ సమ్మత్తకా సుట్ఠు మత్తకా జాతా. ‘‘సమ్మోదకజాతా’’తిపి పాఠో, జాతసమ్మోదనా ఉప్పన్నపహంసాతి అత్థో. సబ్బేహిపి పదేహి తేసం తణ్హాధిపన్నతంయేవ వదతి. ఏత్థ చ పఠమం ‘‘కామేసూ’’తి వత్వా పునపి ‘‘కామేసూ’’తి వచనం తేసం సత్తానం తదధిముత్తిదీపనత్థం. తేన సబ్బిరియాపథేసు కామగుణసమఙ్గినో హుత్వా తదా విహరింసూతి దస్సేతి.
తస్మిఞ్హి సమయే ఠపేత్వా అరియసావకే సబ్బే సావత్థివాసినో ఉస్సవం ఘోసేత్వా యథావిభవం ఆపానభూమిం సజ్జేత్వా భుఞ్జన్తా పివన్తా ఆవి చేవ రహో చ కామే పరిభుఞ్జన్తా ఇన్ద్రియాని పరిచారేన్తా కామేసు పాతబ్యతం ఆపజ్జింసు. భిక్ఖూ సావత్థియం పిణ్డాయ చరన్తా తత్థ తత్థ గేహే ఆరాముయ్యానాదీసు చ మనుస్సే ఉస్సవం ఘోసేత్వా కామనిన్నే తథా పటిపజ్జన్తే దిస్వా ‘‘విహారం గన్త్వా సణ్హసుఖుమం ధమ్మం లభిస్సామా’’తి భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. తేన వుత్తం – ‘‘అథ ఖో సమ్బహులా భిక్ఖూ…పే… కామేసు విహరన్తీ’’తి.
ఏతమత్థం విదిత్వాతి ఏతం తేసం మనుస్సానం ఆపానభూమిరమణీయేసు మహాపరిళాహేసు అనేకానత్థానుబన్ధేసు ఘోరాసయ్హకటుకఫలేసు కామేసు అనాదీనవదస్సితం సబ్బాకారతో విదిత్వా కామానఞ్చేవ కిలేసానఞ్చ ఆదీనవవిభావనం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి.
తత్థ కామేసు సత్తాతి వత్థుకామేసు కిలేసకామేన రత్తా మత్తా సత్తా విసత్తా లగ్గా లగ్గితా సంయుత్తా. కామసఙ్గసత్తాతి తాయేవ కామసత్తియా వత్థుకామేసు రాగసఙ్గేన చేవ దిట్ఠిమానదోసఅవిజ్జాసఙ్గేహి చ సత్తా ఆసత్తా. సంయోజనే వజ్జమపస్సమానాతి కమ్మవట్టం విపాకవట్టేన, భవాదికే వా భవన్తరాదీహి, సత్తే వా దుక్ఖేహి సంయోజనతో బన్ధనతో సంయోజననామకే కామరాగాదికిలేసజాతే సంయోజనీయేసు ధమ్మేసు అస్సాదానుపస్సితాయ వట్టదుక్ఖమూలభావాదికం వజ్జం దోసం ఆదీనవం అపస్సన్తా. న హి జాతు సంయోజనసఙ్గసత్తా, ఓఘం తరేయ్యుం విపులం మహన్తన్తి ఏవం ఆదీనవదస్సనాభావేన సంయోజనసభావేసు సఙ్గేసు, సంయోజనసఙ్ఖాతేహి వా సఙ్గేహి తేసం విసయేసు తేభూమకధమ్మేసు సత్తా విపులవిసయతాయ అనాదికాలతాయ చ విపులం విత్థిణ్ణం మహన్తఞ్చ కామాదిఓఘం, సంసారోఘమేవ వా న కదాచి తరేయ్యుం, ఏకంసేనేవ తస్స ఓఘస్స పారం న గచ్ఛేయ్యున్తి అత్థో.
తతియసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.