౭. కఙ్ఖారేవతసుత్తవణ్ణనా

౪౭. సత్తమే కఙ్ఖారేవతోతి తస్స థేరస్స నామం. సో హి సాసనే పబ్బజిత్వా లద్ధూపసమ్పదో సీలవా కల్యాణధమ్మో విహరతి, ‘‘అకప్పియా ముగ్గా, న కప్పన్తి ముగ్గా పరిభుఞ్జితుం, అకప్పియో గుళో’’తి (మహావ. ౨౭౨) చ ఆదినా వినయకుక్కుచ్చసఙ్ఖాతకఙ్ఖాబహులో పన హోతి. తేన కఙ్ఖారేవతోతి పఞ్ఞాయిత్థ. సో అపరభాగే సత్థు సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా ఘటేన్తో వాయమన్తో ఛళభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఝానసుఖేన ఫలసుఖేన వీతినామేతి, యేభుయ్యేన పన అత్తనా అధిగతం అరియమగ్గం గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖతి. తేన వుత్తం – ‘‘అత్తనో కఙ్ఖావితరణవిసుద్ధిం పచ్చవేక్ఖమానో’’తి. మగ్గపఞ్ఞా హి ‘‘అహోసిం ను ఖో అహం అతీతమద్ధాన’’న్తిఆదినయపవత్తాయ (మ. ని. ౧.౧౮; సం. ని. ౨.౨౦) సోళసవత్థుకాయ, ‘‘బుద్ధే కఙ్ఖతి…పే… పటిచ్చసముప్పన్నేసు ధమ్మేసు కఙ్ఖతీ’’తి (ధ. స. ౧౦౦౮) ఏవం వుత్తాయ అట్ఠవత్థుకాయ, పగేవ ఇతరాసన్తి అనవసేసతో సబ్బకఙ్ఖానం వితరణతో సమతిక్కమనతో, అఞ్ఞేహి చ అత్తనా పహాతబ్బకిలేసేహి అచ్చన్తవిసుజ్ఝనతో ‘‘కఙ్ఖావితరణవిసుద్ధీ’’తి ఇధాధిప్పేతా. తఞ్హి అయమాయస్మా దీఘరత్తం కఙ్ఖాపకతత్తా ‘‘ఇమం మగ్గధమ్మం అధిగమ్మ ఇమా మే కఙ్ఖా అనవసేసా పహీనా’’తి గరుం కత్వా పచ్చవేక్ఖమానో నిసీది, న సప్పచ్చయనామరూపదస్సనం అనిచ్చన్తికత్తా తస్స కఙ్ఖావితరణస్స.

ఏతమత్థం విదిత్వాతి ఏతం అరియమగ్గస్స అనవసేసకఙ్ఖావితరణసఙ్ఖాతం అత్థం విదిత్వా తదత్థదీపకం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి.

తత్థ యా కాచి కఙ్ఖా ఇధ వా హురం వాతి ఇధ ఇమస్మిం పచ్చుప్పన్నే అత్తభావే ‘‘అహం ను ఖోస్మి నో ను ఖోస్మీ’’తిఆదినా హురం వా, అతీతానాగతేసు అత్తభావేసు ‘‘అహోసిం ను ఖో అహం అతీతమద్ధాన’’న్తిఆదినా ఉప్పజ్జనకా కఙ్ఖా. సకవేదియా వా పరవేదియా వాతి తా ఏవం వుత్తనయేనేవ సకఅత్తభావే ఆరమ్మణవసేన పటిలభితబ్బాయ పవత్తియా సకవేదియా వా పరస్స అత్తభావే పటిలభితబ్బాయ ‘‘బుద్ధో ను ఖో, నో ను ఖో’’తిఆదినా వా పరస్మిం పధానే ఉత్తమే పటిలభితబ్బాయ పవత్తియా పరవేదియా వా యా కాచి కఙ్ఖా విచికిచ్ఛా. యే ఝాయినో తా పజహన్తి సబ్బా, ఆతాపినో బ్రహ్మచరియం చరన్తాతి యే ఆరమ్మణూపనిజ్ఝానేన లక్ఖణూపనిజ్ఝానేన ఝాయినో విపస్సనం ఉస్సుక్కాపేత్వా చతుబ్బిధసమ్మప్పధానపారిపూరియా ఆతాపినో మగ్గబ్రహ్మచరియం చరన్తా అధిగచ్ఛన్తా సద్ధానుసారీఆదిప్పభేదా పఠమమగ్గట్ఠా పుగ్గలా, తా సబ్బా కఙ్ఖా పజహన్తి సముచ్ఛిన్దన్తి మగ్గక్ఖణే. తతో పరం పన తా పహీనా నామ హోన్తి, తస్మా ఇతో అఞ్ఞం తాసం అచ్చన్తప్పహానం నామ నత్థీతి అధిప్పాయో.

ఇతి భగవా ఝానముఖేన ఆయస్మతో కఙ్ఖారేవతస్స ఝానసీసేన అరియమగ్గాధిగమం థోమేన్తో థోమనావసేన ఉదానం ఉదానేసి. తేనేవ చ నం ‘‘ఏతదగ్గం, భిక్ఖవే, మమ సావకానం భిక్ఖూనం ఝాయీనం యదిదం కఙ్ఖారేవతో’’తి (అ. ని. ౧.౨౦౪) ఝాయీభావేన ఏతదగ్గే ఠపేసీతి.

సత్తమసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.