౬. పిలిన్దవచ్ఛసుత్తవణ్ణనా

౨౬. ఛట్ఠే పిలిన్దవచ్ఛోతి పిలిన్దాతిస్స నామం, వచ్ఛోతి గోత్తవసేన థేరం సఞ్జానన్తి. వసలవాదేన సముదాచరతీతి ‘‘ఏహి, వసల, అపేహి, వసలా’’తిఆదినా భిక్ఖూ వసలవాదేన వోహరతి ఆలపతి. సమ్బహులా భిక్ఖూతి బహూ భిక్ఖూ. తే థేరం తథా సముదాచరన్తం దిస్వా ‘‘అరహావ సమానో అప్పహీనవాసనత్తా ఏవం భణతీ’’తి అజానన్తా ‘‘దోసన్తరో మఞ్ఞే అయం థేరో ఏవం సముదాచరతీ’’తి చిన్తేత్వా ఉల్లపనాధిప్పాయా తం తతో వుట్ఠాపేతుం భగవతో ఆరోచేసుం. తేన వుత్తం – ‘‘ఆయస్మా, భన్తే, పిలిన్దవచ్ఛో భిక్ఖూ వసలవాదేన సముదాచరతీ’’తి. కేచి పనాహు – ‘‘ఇమం థేరం భిక్ఖూ ‘అరహా’తి సఞ్జానన్తి, అయఞ్చ భిక్ఖూ ఫరుసవచనేన ఏవం సముదాచరతి, ‘అభూతో ఏవ ను ఖో ఇమస్మిం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మో’తి వాసనావసేన తస్స తథా సముదాచారం అజానన్తా అరియభావఞ్చస్స అసద్దహన్తా ఉజ్ఝానసఞ్ఞినో భగవతో తమత్థం ఆరోచేసు’’న్తి. భగవా థేరస్స దోసన్తరాభావం పకాసేతుకామో ఏకేన భిక్ఖునా తం పక్కోసాపేత్వా సమ్ముఖా తస్స ‘‘పుబ్బాచిణ్ణవసేనాయం తథా సముదాచరతి, న ఫరుసవచనాధిప్పాయో’’తి ఆహ. తేన వుత్తం – ‘‘అథ ఖో భగవా అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం ఆమన్తేసీ’’తిఆది.

తత్థ పుబ్బేనివాసం మనసి కరిత్వాతి సత్థా ‘‘సచ్చం కిర త్వం, వచ్ఛ, భిక్ఖూ వసలవాదేన సముదాచరసీ’’తి థేరం పుచ్ఛిత్వా తేన ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి వుత్తే ‘‘అయం వచ్ఛో కిలేసవాసనాయ వసలవాదం న పరిచ్చజతి, కిం ను ఖో అతీతేసుపి అత్తభావేసు బ్రాహ్మణజాతికో అహోసీ’’తి ఆవజ్జేన్తో పుబ్బేనివాసఞాణేన సబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణేన వా తస్స పుబ్బేనివాసం అతీతాసు జాతీసు నివుత్థక్ఖన్ధసన్తానం మనసి కరిత్వా హత్థతలే ఠపితం ఆమలకం వియ పచ్చక్ఖకరణవసేన అత్తనో మనసి కత్వా. భిక్ఖూ ఆమన్తేసీతి తే భిక్ఖూ సఞ్ఞాపేతుం ఆలపి, అభాసి. తేన వుత్తం ‘‘మా ఖో తుమ్హే, భిక్ఖవే’’తిఆది.

తత్థ మాతి పటిసేధే నిపాతో, తస్స ‘‘ఉజ్ఝాయిత్థా’’తి ఇమినా సమ్బన్ధో. మా ఉజ్ఝాయిత్థాతి మా హేట్ఠా కత్వా చిన్తయిత్థ, ఓలోకయిత్థాతి అత్థో. వచ్ఛస్స భిక్ఖునోతి చ ఉజ్ఝాయనస్స ఉసూయనత్థత్తా సమ్పదానవచనం. ఇదానిస్స అనుజ్ఝాయితబ్బే కారణం దస్సేన్తో ‘‘న, భిక్ఖవే, వచ్ఛో దోసన్తరో భిక్ఖూ వసలవాదేన సముదాచరతీ’’తి ఆహ. తస్సత్థో – భిక్ఖవే, అయం వచ్ఛో దోసన్తరో దోసచిత్తో దోసేన బ్యాపాదేన దూసితచిత్తో హుత్వా భిక్ఖూ వసలవాదేన న సముదాచరతి, మగ్గేనేవ చస్స బ్యాపాదో సముగ్ఘాతితో. ఏవం అదోసన్తరత్తేపి తస్స తథా సముదాచారస్స పురిమజాతిసిద్ధం కారణం దస్సేన్తో ‘‘వచ్ఛస్స, భిక్ఖవే’’తిఆదిమాహ.

తత్థ అబ్బోకిణ్ణానీతి ఖత్తియాదిజాతిఅన్తరేహి అవోమిస్సాని అనన్తరితాని. పఞ్చ జాతిసతాని బ్రాహ్మణకులే పచ్చాజాతానీతి సబ్బాని తాని వచ్ఛస్స పఞ్చ జాతిసతాని పటిపాటియా బ్రాహ్మణకులే ఏవ జాతాని, అహేసున్తి అత్థో. సో తస్స వసలవాదో దీఘరత్తం సముదాచిణ్ణోతి యో ఏతరహి ఖీణాసవేనపి సతా పవత్తియతి, సో తస్స వచ్ఛస్స భిక్ఖునో వసలవాదో దీఘరత్తం ఇతో జాతితో పట్ఠాయ ఉద్ధం ఆరోహనవసేన పఞ్చజాతిసతమత్తం కాలం బ్రాహ్మణజాతికత్తా సముదాచిణ్ణో సముదాచరితో అహోసి. బ్రాహ్మణా హి జాతిసిద్ధేన మానేన థద్ధా అఞ్ఞం వసలవాదేన సముదాచరన్తి. ‘‘అజ్ఝాచిణ్ణో’’తిపి పఠన్తి, సో ఏవ అత్థో. తేనాతి తేన దీఘరత్తం తథా సముదాచిణ్ణభావేన, ఏతేనస్స తథా సముదాచారస్స కారణం వాసనాతి దస్సేతి. కా పనాయం వాసనా నామ? యం కిలేసరహితస్సాపి సన్తానే అప్పహీనకిలేసానం సమాచారసదిససమాచారహేతుభూతం, అనాదికాలభావితేహి కిలేసేహి ఆహితం సామత్థియమత్తం, తథారూపా అధిముత్తీతి వదన్తి. తం పనేతం అభినీహారసమ్పత్తియా ఞేయ్యావరణప్పహానవసేన యత్థ కిలేసా పహీనా, తత్థ భగవతో సన్తానే నత్థి. యత్థ పన తథా కిలేసా న పహీనా, తత్థ సావకానం పచ్చేకబుద్ధానఞ్చ సన్తానే అత్థి, తతో తథాగతోవ అనావరణఞాణదస్సనో.

ఏతమత్థం విదిత్వాతి ఏతం ఆయస్మతో పిలిన్దవచ్ఛస్స సతిపి వసలసముదాచారే దోసన్తరాభావసఙ్ఖాతం అత్థం విదిత్వా. ఇమం ఉదానన్తి తస్స అగ్గఫలాధిగమవిభావనం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి.

తత్థ యమ్హి న మాయా వసతి న మానోతి యస్మిం అరియపుగ్గలే సన్తదోసప్పటిచ్ఛాదనలక్ఖణా మాయా, ‘‘సేయ్యోహమస్మీ’’తిఆదినా సమ్పగ్గహవసేన పవత్తో ఉణ్ణతిలక్ఖణో మానో చ న వసతి, మగ్గేన సముగ్ఘాతితత్తా న పవత్తతి న ఉప్పజ్జతి. యో వీతలోభో అమమో నిరాసోతి యో చ రాగాదిపరియాయవసేన పవత్తస్స ఆరమ్మణగ్గహణలక్ఖణస్స లోభస్స సబ్బథా విగతత్తా వీతలోభో, తతో ఏవ రూపాదీసు కత్థచి మమాయనాభావతో అమమో అపరిగ్గహో, అనాగతానమ్పి భవాదీనం అనాసీసనతో నిరాసో. పనుణ్ణకోధోతి కుజ్ఝనలక్ఖణస్స కోధస్స అనాగామిమగ్గేన సబ్బసో పహీనత్తా పనుణ్ణకోధో సముచ్ఛిన్నాఘాతో. అభినిబ్బుతత్తోతి యో ఏవం మాయామానలోభకోధానం సముగ్ఘాతేన తదేకట్ఠతాయ సబ్బస్స సంకిలేసపక్ఖస్స సుప్పహీనత్తా సబ్బసో కిలేసపరినిబ్బానేన అభినిబ్బుతచిత్తో సీతిభూతో. సో బ్రాహ్మణో సో సమణో స భిక్ఖూతి సో ఏవరూపో ఖీణాసవో సబ్బసో బాహితపాపత్తా బ్రాహ్మణో, సో ఏవ సమితపాపత్తా సమచరియాయ చ సమణో, సో ఏవ చ సబ్బసో భిన్నకిలేసత్తా భిక్ఖు నామ. ఏవంభూతో చ, భిక్ఖవే, వచ్ఛో సో కథం దోసన్తరో కిఞ్చి కాయకమ్మాదిం పవత్తేయ్య, కేవలం పన వాసనాయ అప్పహీనత్తా వసలవాదేన సముదాచరతీతి.

ఛట్ఠసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.