౬. గబ్భినీసుత్తవణ్ణనా

౧౬. ఛట్ఠే అఞ్ఞతరస్స పరిబ్బాజకస్సాతి ఏకస్స కుటుమ్బికస్స పరిబ్బాజకస్స. దహరాతి తరుణీ. మాణవికాతి బ్రాహ్మణధీతాయ వోహారో. పజాపతీతి భరియా. గబ్భినీతి ఆపన్నసత్తా. ఉపవిజఞ్ఞాతి అజ్జ సువేతి పచ్చుపట్ఠితవిజాయనకాలా హోతీతి సమ్బన్ధో. సో కిర బ్రాహ్మణజాతికో సభరియో వాదపత్థస్సమే ఠితో, తేన నం సపజాపతికం పరిబ్బాజకవోహారేన సముదాచరన్తి. భరియా పనస్స బ్రాహ్మణజాతికత్తా బ్రాహ్మణాతి ఆలపతి. తేలన్తి తిలతేలం. తేలసీసేన చేత్థ యం యం విజాతాయ పసవదుక్ఖప్పటికారత్థం ఇచ్ఛితబ్బం, తం సబ్బం సప్పిలోణాదిం ఆహరాతి ఆణాపేతి. యం మే విజాతాయ భవిస్సతీతి యం తేలాది మయ్హం విజాతాయ బహినిక్ఖన్తగబ్భాయ ఉపకారాయ భవిస్సతి. ‘‘పరిబ్బాజికాయా’’తిపి పాఠో. కుతోతి కస్మా ఠానా, యతో ఞాతికులా వా మిత్తకులా వా తేలాదిం ఆహరేయ్యం, తం ఠానం మే నత్థీతి అధిప్పాయో. తేలం ఆహరామీతి వత్తమానసమీపతాయ వత్తమానం కత్వా వుత్తం, తేలం ఆహరిస్సామీతి అత్థో. సమణస్స వా బ్రాహ్మణస్స వా సప్పిస్స వా తేలస్స వాతి చ సముచ్చయత్థో వా-సద్దో ‘‘అగ్గితో వా ఉదకతో వా మిథుభేదా వా’’తిఆదీసు (మహావ. ౨౮౬; దీ. ని. ౨.౧౫౨; ఉదా. ౭౬) వియ. సప్పిస్స వా తేలస్స వాతి పచ్చత్తే సామివచనం, సప్పి చ తేలఞ్చ యావదత్థం పాతుం పివితుం దీయతీతి అత్థో. అపరే పన ‘‘సప్పిస్స వా తేలస్స వాతి అవయవసమ్బన్ధే సామివచనం. సప్పితేలసముదాయస్స హి అవయవో ఇధ యావదత్థసద్దేన వుచ్చతీ’’తి వదన్తి. నో నీహరితున్తి భాజనేన వా హత్థేన వా బహి నేతుం నో దీయతి, ఉచ్ఛద్దిత్వానాతి వమిత్వా, యంనూన దదేయ్యన్తి సమ్బన్ధో. ఏవం కిరస్స అహోసి ‘‘అహం రఞ్ఞో కోట్ఠాగారం గన్త్వా తేలం కణ్ఠమత్తం పివిత్వా తావదేవ ఘరం ఆగన్త్వా ఏకస్మిం భాజనే యథాపీతం వమిత్వా ఉద్ధనం ఆరోపేత్వా పచిస్సామి, యం పిత్తసేమ్హాదిమిస్సితం, తం అగ్గినా ఝాయిస్సతి, తేలం పన గహేత్వా ఇమిస్సా పరిబ్బాజికాయ కమ్మే ఉపనేస్సామీ’’తి.

ఉద్ధం కాతున్తి వమనవసేన ఉద్ధం నీహరితుం. న పన అధోతి విరిఞ్చనవసేన హేట్ఠా నీహరితుం న పన సక్కోతి. సో హి ‘‘అధికం పీతం సయమేవ ముఖతో నిగ్గమిస్సతీ’’తి పివిత్వా ఆసయస్స అరిత్తతాయ అనిగ్గతే వమనవిరేచనయోగం అజానన్తో అలభన్తో వా కేవలం దుక్ఖాహి వేదనాహి ఫుట్ఠో ఆవట్టతి చ పరివట్టతి చ. దుక్ఖాహీతి దుక్ఖమాహి. తిబ్బాహీతి బహలాహి తిఖిణాహి వా. ఖరాహీతి కక్ఖళాహి. కటుకాహీతి అతివియ అనిట్ఠభావేన దారుణాహి. ఆవట్టతీతి ఏకస్మింయేవ ఠానే అనిపజ్జిత్వా అత్తనో సరీరం ఇతో చితో ఆకడ్ఢన్తో ఆవట్టతి. పరివట్టతీతి ఏకస్మిం పదేసే నిపన్నోపి అఙ్గపచ్చఙ్గాని పరితో ఖిపన్తో వట్టతి, అభిముఖం వా వట్టన్తో ఆవట్టతి, సమన్తతో వట్టన్తో పరివట్టతి.

ఏతమత్థం విదిత్వాతి ‘‘సకిఞ్చనస్స అప్పటిసఙ్ఖాపరిభోగహేతుకా అయం దుక్ఖుప్పత్తి, అకిఞ్చనస్స పన సబ్బసో అయం నత్థీ’’తి ఏతమత్థం సబ్బాకారతో జానిత్వా తదత్థప్పకాసనం ఇమం ఉదానం ఉదానేసి.

తత్థ సుఖినో వతాతి సుఖినో వత సప్పురిసా. కే పన తేతి? యే అకిఞ్చనా, యే రాగాదికిఞ్చనస్స పరిగ్గహకిఞ్చనస్స చ అభావేన అకిఞ్చనా, కేసం పనిదం కిఞ్చనం నత్థీతి ఆహ – ‘‘వేదగునో హి జనా అకిఞ్చనా’’తి, యే అరియమగ్గఞాణసఙ్ఖాతం వేదం గతా అధిగతా, తేన వా వేదేన నిబ్బానం గతాతి వేదగునో, తే అరియజనా ఖీణాసవపుగ్గలా అనవసేసరాగాదికిఞ్చనానం అగ్గమగ్గేన సముచ్ఛిన్నత్తా అకిఞ్చనా నామ. అసతి హి రాగాదికిఞ్చనే కుతో పరిగ్గహకిఞ్చనస్స సమ్భవో. ఏవం గాథాయ పురిమభాగేన అరహన్తే పసంసిత్వా అపరభాగేన అన్ధపుథుజ్జనే గరహన్తో ‘‘సకిఞ్చనం పస్సా’’తిఆదిమాహ. తం పురిమసుత్తే వుత్తత్థమేవ. ఏవం ఇమాయపి గాథాయ వట్టవివట్టం కథితం.

ఛట్ఠసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.