౭. గుత్తాథేరీగాథావణ్ణనా

గుత్తే యదత్థం పబ్బజ్జాతిఆదికా గుత్తాయ థేరియా గాథా. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారా తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయం కుసలం ఉపచినన్తీ అనుక్కమేన సమ్భతవిమోక్ఖసమ్భారా హుత్వా, పరిపక్కకుసలమూలా సుగతీసుయేవ సంసరన్తీ ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే సావత్థియం బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తా, గుత్తాతిస్సా నామం అహోసి. సా విఞ్ఞుతం పత్వా ఉపనిస్సయసమ్పత్తియా చోదియమానా ఘరావాసం జిగుచ్ఛన్తీ మాతాపితరో అనుజానాపేత్వా మహాపజాపతిగోతమియా సన్తికే పబ్బజి. పబ్బజిత్వా చ విపస్సనం పట్ఠపేత్వా భావనం అనుయుఞ్జన్తియా తస్సా చిత్తం చిరకాలపరిచయేన బహిద్ధారమ్మణే విధావతి, ఏకగ్గం నాహోసి. సత్థా దిస్వా తం అనుగ్గణ్హన్తో, గన్ధకుటియం యథానిసిన్నోవ ఓభాసం ఫరిత్వా తస్సా ఆసన్నే ఆకాసే నిసిన్నం వియ అత్తానం దస్సేత్వా ఓవదన్తో –

౧౬౩. ‘‘గుత్తే యదత్థం పబ్బజ్జా, హిత్వా పుత్తం వసుం పియం;

తమేవ అనుబ్రూహేహి, మా చిత్తస్స వసం గమి.

౧౬౪. ‘‘చిత్తేన వఞ్చితా సత్తా, మారస్స విసయే రతా;

అనేకజాతిసంసారం, సన్ధావన్తి అవిద్దసూ.

౧౬౫. ‘‘కామాచ్ఛన్దఞ్చ బ్యాపాదం, సక్కాయదిట్ఠిమేవ చ;

సీలబ్బతపరామాసం, విచికిచ్ఛం చ పఞ్చమం.

౧౬౬. ‘‘సంయోజనాని ఏతాని, పజహిత్వాన భిక్ఖునీ;

ఓరమ్భాగమనీయాని, నయిదం పునరేహిసి.

౧౬౭. ‘‘రాగం మానం అవిజ్జఞ్చ, ఉద్ధచ్చఞ్చ వివజ్జియ;

సంయోజనాని ఛేత్వాన, దుక్ఖస్సన్తం కరిస్ససి.

౧౬౮. ‘‘ఖేపేత్వా జాతిసంసారం, పరిఞ్ఞాయ పునబ్భవం;

దిట్ఠేవ ధమ్మే నిచ్ఛాతా, ఉపసన్తా చరిస్ససీ’’తి. – ఇమా గాథా ఆభాసి;

తత్థ తమేవ అనుబ్రూహేహీతి యదత్థం యస్స కిలేసపరినిబ్బానస్స ఖన్ధపరినిబ్బానస్స చ అత్థాయ. హిత్వా పుత్తం వసుం పియన్తి పియాయితబ్బం ఞాతిపరివట్టం భోగక్ఖన్ధఞ్చ హిత్వా మమ సాసనే పబ్బజ్జా బ్రహ్మచరియవాసో ఇచ్ఛితో, తమేవ వడ్ఢేయ్యాసి సమ్పాదేయ్యాసి. మా చిత్తస్స వసం గమీతి దీఘరత్తం రూపాదిఆరమ్మణవసేన వడ్ఢితస్స కూటచిత్తస్స వసం మా గచ్ఛి.

యస్మా చిత్తం నామేతం మాయూపమం, యేన వఞ్చితా అన్ధపుథుజ్జనా మారవసానుగా సంసారం నాతివత్తన్తి. తేన వుత్తం ‘‘చిత్తేన వఞ్చితా’’తిఆది.

సంయోజనాని ఏతానీతి ఏతాని ‘‘కామచ్ఛన్దఞ్చ బ్యాపాద’’న్తిఆదినా యథావుత్తాని పఞ్చ బన్ధనట్ఠేన సంయోజనాని. పజహిత్వానాతి అనాగామిమగ్గేన సముచ్ఛిన్దిత్వా. భిక్ఖునీతి తస్సా ఆలపనం. ఓరమ్భాగమనీయానీతి రూపారూపధాతుతో హేట్ఠాభాగే కామధాతుయం మనుస్సజీవస్స హితాని ఉపకారాని తత్థ పటిసన్ధియా పచ్చయభావతో. మ-కారో పదసన్ధికరో. ‘‘ఓరమాగమనీయానీ’’తి పాళి, సో ఏవత్థో. నయిదం పునరేహిసీతి ఓరమ్భాగియానం సంయోజనానం పహానేన ఇదం కామట్ఠానం కామభవం పటిసన్ధివసేన పున నాగమిస్ససి. ర-కారో పదసన్ధికరో. ‘‘ఇత్థ’’న్తి వా పాళి, ఇత్థత్తం కామభవమిచ్చేవ అత్థో.

రాగన్తి రూపరాగఞ్చ అరూపరాగఞ్చ. మానన్తి అగ్గమగ్గవజ్ఝం మానం. అవిజ్జఞ్చ ఉద్ధచ్చఞ్చాతి ఏత్థాపి ఏసేవ నయో. వివజ్జియాతి విపస్సనాయ విక్ఖమ్భేత్వా. సంయోజనాని ఛేత్వానాతి ఏతాని రూపరాగాదీని పఞ్చుద్ధమ్భాగియాని సంయోజనాని అరహత్తమగ్గేన సముచ్ఛిన్దిత్వా. దుక్ఖస్సన్తం కరిస్ససీతి సబ్బస్సాపి వట్టదుక్ఖస్స పరియన్తం పరియోసానం పాపుణిస్ససి.

ఖేపేత్వా జాతిసంసారన్తి జాతి సమూలికసంసారపవత్తిం పరియోసాపేత్వా. నిచ్ఛాతాతి నిత్తణ్హా. ఉపసన్తాతి సబ్బసో కిలేసానం వూపసమేన ఉపసన్తా. సేసం వుత్తనయమేవ.

ఏవం సత్థారా ఇమాసు గాథాసు భాసితాసు గాథాపరియోసానే థేరీ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పత్వా ఉదానవసేన భగవతా భాసితనియామేనేవ ఇమా గాథా అభాసి. తేనేవ తా థేరియా గాథా నామ జాతా.

గుత్తాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.