౬. మహాపజాపతిగోతమీథేరీగాథావణ్ణనా
బుద్ధ వీర నమో త్యత్థూతిఆదికా మహాపజాపతిగోతమియా గాథా. అయమ్పి కిర పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే హంసవతీనగరే కులగేహే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్వా సత్థు సన్తికే ధమ్మం సుణన్తీ సత్థారం ఏకం భిక్ఖునిం రత్తఞ్ఞూనం అగ్గట్ఠానే ఠపేన్తం దిస్వా, అధికారకమ్మం కత్వా తం ఠానన్తరం పత్థేత్వా యావజీవం దానాదీని పుఞ్ఞాని కత్వా కప్పసతసహస్సం దేవమనుస్సేసు సంసరిత్వా, కస్సపస్స చ భగవతో అన్తరే అమ్హాకఞ్చ భగవతో బుద్ధసుఞ్ఞే లోకే బారాణసియం పఞ్చన్నం దాసిసతానం జేట్ఠికా హుత్వా నిబ్బత్తి. అథ సా వస్సూపనాయికసమయే పఞ్చ పచ్చేకబుద్ధే నన్దమూలకపబ్భారతో ఇసిపతనే ఓతరిత్వా, నగరే పిణ్డాయ చరిత్వా ఇసిపతనమేవ గన్త్వా, వస్సూపనాయికసమయే కుటియా అత్థాయ హత్థకమ్మం పరియేసన్తే దిస్వా, తా దాసియో తాసం అత్తనో చ సామికే సమాదపేత్వా చఙ్కమాదిపరివారసమ్పన్నా పఞ్చ కుటియో కారేత్వా, మఞ్చపీఠపానీయపరిభోజనీయభాజనాదీని ఉపట్ఠపేత్వా పచ్చేకబుద్ధే తేమాసం తత్థేవ వసనత్థాయ పటిఞ్ఞం కారేత్వా వారభిక్ఖం పట్ఠపేసుం. యా అత్తనో వారదివసే భిక్ఖం దాతుం న సక్కోతి, తస్సా సయం సకగేహతో నీహరిత్వా దేతి. ఏవం తేమాసం పటిజగ్గిత్వా పవారణాయ సమ్పత్తాయ ఏకేకం దాసిం ఏకేకం సాటకం విస్సజ్జాపేసి. పఞ్చథూలసాటకసతాని అహేసుం. తాని పరివత్తాపేత్వా పఞ్చన్నం పచ్చేకబుద్ధానం తిచీవరాని కత్వా అదాసి. పచ్చేకబుద్ధా తాసం పస్సన్తీనంయేవ ఆకాసేన గన్ధమాదనపబ్బతం అగమంసు.
తాపి సబ్బా యావజీవం కుసలం కత్వా దేవలోకే నిబ్బత్తింసు. తాసం జేట్ఠికా తతో చవిత్వా బారాణసియా అవిదూరే పేసకారగామే పేసకారజేట్ఠకస్స గేహే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్వా, పదుమవతియా పుత్తే పఞ్చసతే పచ్చేకబుద్ధే దిస్వా సమ్పియాయమానా సబ్బే వన్దిత్వా భిక్ఖం అదాసి. తే భత్తకిచ్చం కత్వా గన్ధమాదనమేవ అగమంసు. సాపి యావజీవం కుసలం కత్వా దేవమనుస్సేసు సంసరన్తీ అమ్హాకం సత్థు నిబ్బత్తితో పురేతరమేవ దేవదహనగరే మహాసుప్పబుద్ధస్స గేహే పటిసన్ధిం గణ్హి, గోతమీతిస్సా గోత్తాగతమేవ నామం అహోసి; మహామాయాయ కనిట్ఠభగినీ. లక్ఖణపాఠకాపి ‘‘ఇమాసం ద్విన్నమ్పి కుచ్ఛియం వసితా దారకా చక్కవత్తినో భవిస్సన్తీ’’తి బ్యాకరింసు. సుద్ధోదనమహారాజా వయప్పత్తకాలే ద్వేపి మఙ్గలం కత్వా అత్తనో ఘరం అభినేసి.
అపరభాగే అమ్హాకం సత్థరి ఉప్పజ్జిత్వా పవత్తితవరధమ్మచక్కే అనుపుబ్బేన తత్థ తత్థ వేనేయ్యానం అనుగ్గహం కరోన్తే వేసాలిం ఉపనిస్సాయ కూటాగారసాలాయం విహరన్తే సుద్ధోదనమహారాజా సేతచ్ఛత్తస్స హేట్ఠా అరహత్తం సచ్ఛికత్వా పరినిబ్బాయి. అథ మహాపజాపతిగోతమీ పబ్బజితుకామా హుత్వా సత్థారం ఏకవారం పబ్బజ్జం యాచమానా అలభిత్వా దుతియవారం కేసే ఛిన్దాపేత్వా కాసాయాని అచ్ఛాదేత్వా కలహవివాదసుత్తన్తదేసనాపరియోసానే (సు. ని. ౮౬౮ ఆదయో) నిక్ఖమిత్వా పబ్బజితానం పఞ్చన్నం సక్యకుమారసతానం పాదపరిచారికాహి సద్ధిం వేసాలిం గన్త్వా ఆనన్దత్థేరం సత్థారం యాచాపేత్వా అట్ఠహి గరుధమ్మేహి (అ. ని. ౮.౫౧; చూళవ. ౪౦౩) పబ్బజ్జఞ్చ ఉపసమ్పదఞ్చ పటిలభి. ఇతరా పన సబ్బాపి ఏకతోఉపసమ్పన్నా అహేసుం. అయమేత్థ సఙ్ఖేపో, విత్థారతో పనేతం వత్థు పాళియం ఆగతమేవ.
ఏవం ఉపసమ్పన్నా పన మహాపజాపతిగోతమీ సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. అథస్సా సత్థా ధమ్మం దేసేసి. సా సత్థు సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా భావనమనుయుఞ్జన్తీ న చిరస్సేవ అభిఞ్ఞాపటిసమ్భిదాపరివారం అరహత్తం పాపుణి. సేసా పన పఞ్చసతా భిక్ఖునియో నన్దకోవాదపరియోసానే (మ. ని. ౩.౩౯౮ ఆదయో) ఛళభిఞ్ఞా అహేసుం. అథేకదివసం సత్థా జేతవనమహావిహారే అరియగణమజ్ఝే నిసిన్నో భిక్ఖునియో ఠానన్తరే ఠపేన్తో మహాపజాపతిగోతమిం రత్తఞ్ఞూనం భిక్ఖునీనం అగ్గట్ఠానే ఠపేసి. సా ఫలసుఖేన నిబ్బానసుఖేన చ వీతినామేన్తీ కతఞ్ఞుతాయ ఠత్వా ఏకదివసం సత్థు గుణాభిత్థవనపుబ్బకఉపకారకవిభావనాముఖేన అఞ్ఞం బ్యాకరోన్తీ –
౧౫౭. ‘‘బుద్ధవీర నమో త్యత్థు, సబ్బసత్తానముత్తమ;
యో మం దుక్ఖా పమోచేసి, అఞ్ఞఞ్చ బహుకం జనం.
౧౫౮. ‘‘సబ్బదుక్ఖం పరిఞ్ఞాతం, హేతుతణ్హా విసోసితా;
భావితో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో, నిరోధో ఫుసితో మయా.
౧౫౯. ‘‘మాతా పుత్తో పితా భాతా, అయ్యకా చ పురే అహుం;
యథాభుచ్చమజానన్తీ, సంసరింహం అనిబ్బిసం.
౧౬౦. ‘‘దిట్ఠో హి మే సో భగవా, అన్తిమోయం సముస్సయో;
విక్ఖీణో జాతిసంసారో, నత్థి దాని పునబ్భవో.
౧౬౧. ‘‘ఆరద్ధవీరియే పహితత్తే, నిచ్చం దళ్హపరక్కమే;
సమగ్గే సావకే పస్సే, ఏసా బుద్ధాన వన్దనా.
౧౬౨. ‘‘బహూనం వత అత్థాయ, మాయా జనయి గోతమం;
బ్యాధిమరణతున్నానం, దుక్ఖక్ఖన్ధం బ్యపానుదీ’’తి. – ఇమా గాథా అభాసి;
తత్థ బుద్ధవీరాతి చతుసచ్చబుద్ధేసు వీర, సబ్బబుద్ధా హి ఉత్తమవీరియేహి చతుసచ్చబుద్ధేహి వా చతుబ్బిధసమ్మప్పధానవీరియనిప్ఫత్తియా విజితవిజయత్తా వీరా నామ. భగవా పన వీరియపారమిపారిపూరియా చతురఙ్గసమన్నాగతవీరియాధిట్ఠానేన సాతిసయచతుబ్బిధసమ్మప్పధానకిచ్చనిప్ఫత్తియా తస్సా చ వేనేయ్యసన్తానే సమ్మదేవ పతిట్ఠాపితత్తా విసేసతో వీరియయుత్తతాయ వీరోతి వత్తబ్బతం అరహతి. నమో త్యత్థూతి నమో నమక్కారో తే హోతు. సబ్బసత్తానముత్తమాతి అపదాదిభేదేసు సత్తేసు సీలాదిగుణేహి ఉత్తమో భగవా. తదేకదేసం సత్థుపకారగుణం దస్సేతుం, ‘‘యో మం దుక్ఖా పమోచేసి, అఞ్ఞఞ్చ బహుకం జన’’న్తి వత్వా అత్తనో దుక్ఖా పముత్తభావం విభావేన్తీ ‘‘సబ్బదుక్ఖ’’న్తి గాథమాహ.
పున యతో పమోచేసి, తం వట్టదుక్ఖం ఏకదేసేన దస్సేన్తీ ‘‘మాతా పుత్తో’’తి గాథమాహ. తత్థ యథాభుచ్చమజానన్తీతి పవత్తిహేతుఆదిం యథాభూతం అనవబుజ్ఝన్తీ. సంసరింహం అనిబ్బిసన్తి సంసారసముద్దే పతిట్ఠం అవిన్దన్తీ అలభన్తీ భవాదీసు అపరాపరుప్పత్తివసేన సంసరిం అహన్తి కథేన్తీ ఆహ ‘‘మాతా పుత్తో’’తిఆది. యస్మిం భవే ఏతస్స మాతా అహోసి, తతో అఞ్ఞస్మిం భవే తస్సేవ పుత్తో, తతో అఞ్ఞస్మిం భవే పితా భాతా అహూతి అత్థో.
‘‘దిట్ఠో హి మే’’తి గాథాయపి అత్తనో దుక్ఖతో పముత్తభావమేవ విభావేతి. తత్థ దిట్ఠో హి మే సో భగవాతి సో భగవా సమ్మాసమ్బుద్ధో అత్తనా దిట్ఠలోకుత్తరధమ్మదస్సనేన ఞాణచక్ఖునా మయా పచ్చక్ఖతో దిట్ఠో. యో హి ధమ్మం పస్సతి, సో భగవన్తం పస్సతి నామ. యథాహ – ‘‘యో ఖో, వక్కలి, ధమ్మం పస్సతి, సో మం పస్సతీ’’తిఆది (సం. ని. ౩.౮౭).
ఆరద్ధవీరియేతి పగ్గహితవీరియే. పహితత్తేతి నిబ్బానం పేసితచిత్తే. నిచ్చం దళ్హపరక్కమేతి అపత్తస్స పత్తియా పత్తస్స వేపుల్లత్థాయ సబ్బకాలం థిరపరక్కమే. సమగ్గేతి సీలదిట్ఠిసామఞ్ఞేన సంహతభావేన సమగ్గే. సత్థుదేసనాయ సవనన్తే జాతత్తా సావకే, ‘‘ఇమే మగ్గట్ఠా ఇమే ఫలట్ఠా’’తి యాథావతో పస్సతి. ఏసా బుద్ధాన వన్దనాతి యా సత్థు ధమ్మసరీరభూతస్స అరియసావకానం అరియభావభూతస్స చ లోకుత్తరధమ్మస్స అత్తపచ్చక్ఖకిరియా, ఏసా సమ్మాసమ్బుద్ధానం సావకబుద్ధానఞ్చ వన్దనా యాథావతో గుణనిన్నతా.
‘‘బహూనం వత అత్థాయా’’తి ఓసానగాథాయపి సత్థు లోకస్స బహూపకారతంయేవ విభావేతి. యం పనేత్థ అత్థతో న విభత్తం, తం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.
అథేకదా మహాపజాపతిగోతమీ సత్థరి వేసాలియం విహరన్తే మహావనే కూటాగారసాలాయం సయం వేసాలియం భిక్ఖునుపస్సయే విహరన్తీ పుబ్బణ్హసమయం వేసాలియం పిణ్డాయ చరిత్వా భత్తం భుఞ్జిత్వా అత్తనో దివాట్ఠానే యథాపరిచ్ఛిన్నకాలం ఫలసమాపత్తిసుఖేన వీతినామేత్వా ఫలసమాపత్తితో వుట్ఠాయ అత్తనో పటిపత్తిం పచ్చవేక్ఖిత్వా సోమనస్సజాతా అత్తనో ఆయుసఙ్ఖారే ఆవజ్జేన్తీ తేసం ఖీణభావం ఞత్వా ఏవం చిన్తేసి – ‘‘యంనూనాహం విహారం గన్త్వా భగవన్తం అనుజానాపేత్వా మనోభావనీయే చ థేరే సబ్బేవ సబ్రహ్మచరియే ఆపుచ్ఛిత్వా ఇధేవ ఆగన్త్వా పరినిబ్బాయేయ్య’’న్తి. యథా చ థేరియా, ఏవం తస్సా పరివారభూతానం పఞ్చన్నం భిక్ఖునిసతానం పరివితక్కో అహోసి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేరీ ౨.౨.౯౭-౨౮౮) –
‘‘ఏకదా లోకపజ్జోతో, వేసాలియం మహావనే;
కూటాగారే కుసాలాయం, వసతే నరసారథి.
‘‘తదా జినస్స మాతుచ్ఛా, మహాగోతమి భిక్ఖునీ;
తహిం కతే పురే రమ్మే, వసీ భిక్ఖునుపస్సయే.
‘‘భిక్ఖునీహి విముత్తాహి, సతేహి సహ పఞ్చహి;
రహోగతాయ తస్సేవం, చితస్సాసి వితక్కితం.
‘‘బుద్ధస్స పరినిబ్బానం, సావకగ్గయుగస్స వా;
రాహులానన్దనన్దానం, నాహం లచ్ఛామి పస్సితుం.
‘‘బుద్ధస్స పరినిబ్బానా, సావకగ్గయుగస్స వా;
మహాకస్సపనన్దానం, ఆనన్దరాహులాన చ.
‘‘పటికచ్చాయుసఙ్ఖారం, ఓసజ్జిత్వాన నిబ్బుతిం;
గచ్ఛేయ్యం లోకనాథేన, అనుఞ్ఞాతా మహేసినా.
‘‘తథా పఞ్చసతానమ్పి, భిక్ఖునీనం వితక్కితం;
ఆసి ఖేమాదికానమ్పి, ఏతదేవ వితక్కితం.
‘‘భూమిచాలో తదా అసి, నాదితా దేవదున్దుభీ;
ఉపస్సయాధివత్థాయో, దేవతా సోకపీళితా.
‘‘విలపన్తా సుకరుణం, తత్థస్సూని పవత్తయుం;
మిత్తా భిక్ఖునియో తాహి, ఉపగన్త్వాన గోతమిం.
‘‘నిపచ్చ సిరసా పాదే, ఇదం వచనమబ్రవుం;
తత్థ తోయలవాసిత్తా, మయమయ్యే రహోగతా.
‘‘సా చలా చలితా భూమి, నాదితా దేవదున్దుభీ;
పరిదేవా చ సుయ్యన్తే, కిమత్థం నూన గోతమీ.
‘‘తదా అవోచ సా సబ్బం, యథాపరివితక్కితం;
తాయోపి సబ్బా ఆహంసు, యథాపరివితక్కితం.
‘‘యది తే రుచితం అయ్యే, నిబ్బానం పరమం సివం;
నిబ్బాయిస్సామ సబ్బాపి, బుద్ధానుఞ్ఞాయ సుబ్బతే.
‘‘మయం సహావ నిక్ఖన్తా, ఘరాపి చ భవాపి చ;
సహాయేవ గమిస్సామ, నిబ్బానం పదముత్తమం.
‘‘నిబ్బానాయ వజన్తీనం, కిం వక్ఖామీతి సా వదం;
సహ సబ్బాహి నిగ్గఞ్ఛి, భిక్ఖునీనిలయా తదా.
‘‘ఉపస్సయే యాధివత్థా, దేవతా తా ఖమన్తు మే;
భిక్ఖునీనిలయస్సేదం, పచ్ఛిమం దస్సనం మమ.
‘‘న జరా మచ్చు వా యత్థ, అప్పియేహి సమాగమో;
పియేహి న వియోగోత్థి, తం వజిస్సం అసఙ్ఖతం.
‘‘అవీతరాగా తం సుత్వా, వచనం సుగతోరసా;
సోకట్టా పరిదేవింసు, అహో నో అప్పపుఞ్ఞతా.
‘‘భిక్ఖునీనిలయో సుఞ్ఞో, భూతో తాహి వినా అయం;
పభాతే వియ తారాయో, న దిస్సన్తి జినోరసా.
‘‘నిబ్బానం గోతమీ యాతి, సతేహి సహ పఞ్చహి;
నదీసతేహివ సహ, గఙ్గా పఞ్చహి సాగరం.
‘‘రథియాయ వజన్తియో, దిస్వా సద్ధా ఉపాసికా;
ఘరా నిక్ఖమ్మ పాదేసు, నిపచ్చ ఇదమబ్రవుం.
‘‘పసీదస్సు మహాభోగే, అనాథాయో విహాయ నో;
తయా న యుత్తా నిబ్బాతుం, ఇచ్ఛట్టా విలపింసు తా.
‘‘తాసం సోకపహానత్థం, అవోచ మధురం గిరం;
రుదితేన అలం పుత్తా, హాసకాలోయమజ్జ వో.
‘‘పరిఞ్ఞాతం మయా దుక్ఖం, దుక్ఖహేతు వివజ్జితో;
నిరోధో మే సచ్ఛికతో, మగ్గో చాపి సుభావితో.
‘‘పరిచిణ్ణో మయా సత్థా, కతం బుద్ధస్స సాసనం;
ఓహితో గరుకో భారో, భవనేత్తి సమూహతా.
‘‘యస్సత్థాయ పబ్బజితా, అగారస్మానగారియం;
సో మే అత్థో అనుప్పత్తో, సబ్బసంయోజనక్ఖయో.
‘‘బుద్ధో తస్స చ సద్ధమ్మో, అనూనో యావ తిట్ఠతి;
నిబ్బాతుం తావ కాలో మే, మా మం సోచథ పుత్తికా.
‘‘కోణ్డఞ్ఞానన్దనన్దాదీ, తిట్ఠన్తి రాహులో జినో;
సుఖితో సహితో సఙ్ఘో, హతదబ్బా చ తిత్థియా.
‘‘ఓక్కాకవంసస్స యసో, ఉస్సితో మారమద్దనో;
నను సమ్పతి కాలో మే, నిబ్బానత్థాయ పుత్తికా.
‘‘చిరప్పభుతి యం మయ్హం, పత్థితం అజ్జ సిజ్ఝతే;
ఆనన్దభేరికాలోయం, కిం వో అస్సూహి పుత్తికా.
‘‘సచే మయి దయా అత్థి, యది చత్థి కతఞ్ఞుతా;
సద్ధమ్మట్ఠితియా సబ్బా, కరోథ వీరియం దళ్హం.
‘‘థీనం అదాసి పబ్బజ్జం, సమ్బుద్ధో యాచితో మయా;
తస్మా యథాహం నన్దిస్సం, తథా తమనుతిట్ఠథ.
‘‘తా ఏవమనుసాసిత్వా, భిక్ఖునీహి పురక్ఖతా;
ఉపేచ్చ బుద్ధం వన్దిత్వా, ఇదం వచనమబ్రవి.
‘‘అహం సుగత తే మాతా, త్వఞ్చ వీర పితా మమ;
సద్ధమ్మసుఖద నాథ, తయి జాతామ్హి గోతమ.
‘‘సంవద్ధితోయం సుగత, రూపకాయో మయా తవ;
అనిన్దితో ధమ్మకాయో, మమ సంవద్ధితో తయా.
‘‘ముహుత్తం తణ్హాసమణం, ఖీరం త్వం పాయితో మయా;
తయాహం సన్తమచ్చన్తం, ధమ్మఖీరఞ్హి పాయితా.
‘‘బన్ధనారక్ఖణే మయ్హం, అణణో త్వం మహామునే;
పుత్తకామా థియో యాచం, లభన్తి తాదిసం సుతం.
‘‘మన్ధాతాదినరిన్దానం, యా మాతా సా భవణ్ణవే;
నిముగ్గాహం తయా పుత్త, తారితా భవసాగరా.
‘‘రఞ్ఞో మాతా మహేసీతి, సులభం నామమిత్థినం;
బుద్ధమాతాతి యం నామం, ఏతం పరమదుల్లభం.
‘‘తఞ్చ లద్ధం మహావీర, పణిధానం మమం తయా;
అణుకం వా మహన్తం వా, తం సబ్బం పూరితం మయా.
‘‘పరినిబ్బాతుమిచ్ఛామి, విహాయేమం కళేవరం;
అనుజానాహి మే వీర, దుక్ఖన్తకర నాయక.
‘‘చక్కఙ్కుసధజాకిణ్ణే, పాదే కమలకోమలే;
పసారేహి పణామం తే, కరిస్సం పుత్తఉత్తమే.
‘‘సువణ్ణరాసిసఙ్కాసం, సరీరం కురు పాకటం;
కత్వా దేహం సుదిట్ఠం తే, సన్తిం గచ్ఛామి నాయక.
‘‘ద్వత్తింసలక్ఖణూపేతం, సుప్పభాలఙ్కతం తనుం;
సఞ్ఝాఘనావ బాలక్కం, మాతుచ్ఛం దస్సయీ జినో.
‘‘ఫుల్లారవిన్దసంకాసే, తరుణాదిచ్చసప్పభే;
చక్కఙ్కితే పాదతలే, తతో సా సిరసా పతి.
‘‘పణమామి నరాదిచ్చ, ఆదిచ్చకులకేతుకం;
పచ్ఛిమే మరణే మయ్హం, న తం ఇక్ఖామహం పునో.
‘‘ఇత్థియో నామ లోకగ్గ, సబ్బదోసాకరా మతా;
యది కో చత్థి దోసో మే, ఖమస్సు కరుణాకర.
‘‘ఇత్థికానఞ్చ పబ్బజ్జం, హం తం యాచిం పునప్పునం;
తత్థ చే అత్థి దోసో మే, తం ఖమస్సు నరాసభ.
‘‘మయా భిక్ఖునియో వీర, తవానుఞ్ఞాయ సాసితా;
తత్ర చే అత్థి దున్నీతం, తం ఖమస్సు ఖమాధిప.
‘‘అక్ఖన్తే నామ ఖన్తబ్బం, కిం భవే గుణభూసనే;
కిముత్తరం తే వత్థామి, నిబ్బానాయ వజన్తియా.
‘‘సుద్ధే అనూనే మమ భిక్ఖుసఙ్ఘే, లోకా ఇతో నిస్సరితుం ఖమన్తే;
పభాతకాలే బ్యసనఙ్గతానం, దిస్వాన నియ్యాతివ చన్దలేఖా.
‘‘తదేతరా భిక్ఖునియో జినగ్గం, తారావ చన్దానుగతా సుమేరుం;
పదక్ఖిణం కచ్చ నిపచ్చ పాదే, ఠితా ముఖన్తం సముదిక్ఖమానా.
‘‘న తిత్తిపుబ్బం తవ దస్సనేన, చక్ఖుం న సోతం తవ భాసితేన;
చిత్తం మమం కేవలమేకమేవ, పప్పుయ్య తం ధమ్మరసేన తిత్తి.
‘‘నదతో పరిసాయం తే, వాదితబ్బపహారినో;
యే తే దక్ఖన్తి వదనం, ధఞ్ఞా తే నరపుఙ్గవ.
‘‘దీఘఙ్గులీ తమ్బనఖే, సుభే ఆయతపణ్హికే;
యే పాదే పణమిస్సన్తి, తేపి ధఞ్ఞా గుణన్ధర.
‘‘మధురాని పహట్ఠాని, దోసగ్ఘాని హితాని చ;
యే తే వాక్యాని సుయ్యన్తి, తేపి ధఞ్ఞా నరుత్తమ.
‘‘ధఞ్ఞాహం తే మహావీర, పాదపూజనతప్పరా;
తిణ్ణసంసారకన్తారా, సువాక్యేన సిరీమతో.
‘‘తతో సా అనుసావేత్వా, భిక్ఖుసఙ్ఘమ్పి సుబ్బతా;
రాహులానన్దనన్దే చ, వన్దిత్వా ఇదమబ్రవి.
‘‘ఆసీవిసాలయసమే, రోగావాసే కళేవరే;
నిబ్బిన్దా దుక్ఖసఙ్ఘాటే, జరామరణగోచరే.
‘‘నానాకలిమలాకిణ్ణే, పరాయత్తే నిరీహకే;
తేన నిబ్బాతుమిచ్ఛామి, అనుమఞ్ఞథ పుత్తకా.
‘‘నన్దో రాహులభద్దో చ, వీతసోకా నిరాసవా;
ఠితాచలట్ఠితి థిరా, ధమ్మతమనుచిన్తయుం.
‘‘ధిరత్థు సఙ్ఖతం లోలం, అసారం కదలూపమం;
మాయామరీచిసదిసం, ఇత్తరం అనవట్ఠితం.
‘‘యత్థ నామ జినస్సాయం, మాతుచ్ఛా బుద్ధపోసికా;
గోతమీ నిధనం యాతి, అనిచ్చం సబ్బసఙ్ఖతం.
‘‘ఆనన్దో చ తదా సేఖో, సోకట్టో జినవచ్ఛలో;