౫. అనోపమాథేరీగాథావణ్ణనా

ఉచ్చే కులేతిఆదికా అనోపమాయ థేరియా గాథా. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారా తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయం కుసలం ఉపచినన్తీ అనుక్కమేన విముత్తిపరిపాచనీయే ధమ్మే పరిబ్రూహిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే సాకేతనగరే మజ్ఝస్స నామ సేట్ఠినో ధీతా హుత్వా నిబ్బత్తి. తస్సా రూపసమ్పత్తియా అనోపమాతి నామం అహోసి. తస్సా వయప్పత్తకాలే బహూ సేట్ఠిపుత్తా రాజమహామత్తా రాజానో చ పితు దూతం పాహేసుం – ‘‘అత్తనో ధీతరం అనోపమం దేహి, ఇదఞ్చిదఞ్చ తే దస్సామా’’తి. సా తం సుత్వా ఉపనిస్సయసమ్పన్నతాయ ‘‘ఘరావాసేన మయ్హం అత్థో నత్థీ’’తి సత్థు సన్తికం గన్త్వా ధమ్మం సుత్వా ఞాణస్స పరిపాకం గతత్తా దేసనానుసారేన విపస్సనం ఆరభిత్వా తం ఉస్సుక్కాపేన్తీ మగ్గపటిపాటియా తతియఫలే పతిట్ఠాసి. సా సత్థారం పబ్బజ్జం యాచిత్వా సత్థుఆణాయ భిక్ఖునుపస్సయం ఉపగన్త్వా భిక్ఖునీనం సన్తికే పబ్బజిత్వా సత్తమే దివసే అరహత్తం సచ్ఛికత్వా అత్తనో పటిపత్తిం పచ్చవేక్ఖిత్వా ఉదానవసేన –

౧౫౧. ‘‘ఉచ్చే కులే అహం జాతా, బహువిత్తే మహద్ధనే;

వణ్ణరూపేన సమ్పన్నా, ధీతా మజ్ఝస్స అత్రజా.

౧౫౨. ‘‘పత్థితా రాజపుత్తేహి, సేట్ఠిపుత్తేహి గిజ్ఝితా;

పితు మే పేసయీ దూతం, దేథ మయ్హం అనోపమం.

౧౫౩. ‘‘యత్తకం తులితా ఏసా, తుయ్హం ధీతా అనోపమా;

తతో అట్ఠగుణం దస్సం, హిరఞ్ఞం రతనాని చ.

౧౫౪. ‘‘సాహం దిస్వాన సమ్బుద్ధం, లోకజేట్ఠం అనుత్తరం;

తస్స పాదాని వన్దిత్వా, ఏకమన్తం ఉపావిసిం.

౧౫౫. ‘‘సో మే ధమ్మమదేసేసి, అనుకమ్పాయ గోతమో;

నిసిన్నా ఆసనే తస్మిం, ఫుసయిం తతియం ఫలం.

౧౫౬. ‘‘తతో కేసాని ఛేత్వాన, పబ్బజిం అనగారియం;

అజ్జ మే సత్తమీ రత్తి, యతో తణ్హా విసేసితా’’తి. –

ఇమా గాథా అభాసి.

తత్థ ఉచ్చే కులేతి ఉళారతమే వేస్సకులే. బహువిత్తేతి అలఙ్కారాదిపహూతవిత్తూపకరణే. మహద్ధనేతి నిధానగతస్సేవ చత్తారీసకోటిపరిమాణస్స మహతో ధనస్స అత్థిభావేన మహద్ధనే అహం జాతాతి యోజనా. వణ్ణరూపేన సమ్పన్నాతి వణ్ణసమ్పన్నా చేవ రూపసమ్పన్నా చ, సినిద్ధభాసురాయ ఛవిసమ్పత్తియా వత్థాభరణాదిసరీరావయవసమ్పత్తియా చ సమన్నాగతాతి అత్థో. ధీతా మజ్ఝస్స అత్రజాతి మజ్ఝనామస్స సేట్ఠినో ఓరసా ధీతా.

పత్థితా రాజపుత్తేహీతి ‘‘కథం ను ఖో తం లభేయ్యామా’’తి రాజకుమారేహి అభిపత్థితా. సేట్ఠిపుత్తేహి గిజ్ఝితాతి తథా సేట్ఠికుమారేహిపి అభిగిజ్ఝితా పచ్చాసీసితా. దేథ మయ్హం అనోపమన్తి రాజపుత్తాదయో ‘‘దేథ మయ్హం అనోపమం దేథ మయ్హ’’న్తి పితు సన్తికే దూతం పేసయింసు.

యత్తకం తులితా ఏసాతి ‘‘తుయ్హం ధీతా అనోపమా యత్తకం ధనం అగ్ఘతీ’’తి తులితా లక్ఖణఞ్ఞూహి పరిచ్ఛిన్నా, ‘‘తతో అట్ఠగుణం దస్సామీ’’తి పితు మే పేసయి దూతన్తి యోజనా. సేసం హేట్ఠా వుత్తనయమేవ.

అనోపమాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.