౫. నన్దుత్తరాథేరీగాథావణ్ణనా

అగ్గిం చన్దఞ్చాతిఆదికా నన్దుత్తరాయ థేరియా గాథా. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారా తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయం కుసలం ఉపచినిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కురురట్ఠే కమ్మాసధమ్మనిగమే బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తిత్వా, ఏకచ్చాని విజ్జాట్ఠానాని సిప్పాయతనాని చ ఉగ్గహేత్వా నిగణ్ఠపబ్బజ్జం ఉపగన్త్వా, వాదప్పసుతా జమ్బుసాఖం గహేత్వా భద్దాకుణ్డలకేసా వియ జమ్బుదీపతలే విచరన్తీ మహామోగ్గల్లానత్థేరం ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్హం పుచ్ఛిత్వా పరాజయం పత్తా థేరస్స ఓవాదే ఠత్వా సాసనే పబ్బజిత్వా సమణధమ్మం కరోన్తీ న చిరస్సేవ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పత్వా అత్తనో పటిపత్తిం పచ్చవేక్ఖిత్వా ఉదానవసేన –

౮౭. ‘‘అగ్గిం చన్దఞ్చ సూరియఞ్చ, దేవతా చ నమస్సిహం;

నదీతిత్థాని గన్త్వాన, ఉదకం ఓరుహామిహం.

౮౮. ‘‘బహూవతసమాదానా, అడ్ఢం సీసస్స ఓలిఖిం;

ఛమాయ సేయ్యం కప్పేమి, రత్తిం భత్తం న భుఞ్జహం.

౮౯. ‘‘విభూసామణ్డనరతా, న్హాపనుచ్ఛాదనేహి చ;

ఉపకాసిం ఇమం కాయం, కామరాగేన అట్టితా.

౯౦. ‘‘తతో సద్ధం లభిత్వాన, పబ్బజిం అనగారియం;

దిస్వా కాయం యథాభూతం, కామరాగో సమూహతో.

౯౧. ‘‘సబ్బే భవా సముచ్ఛిన్నా, ఇచ్ఛా చ పత్థనాపి చ;

సబ్బయోగవిసంయుత్తా, సన్తిం పాపుణి చేతసో’’తి. –

ఇమా పఞ్చ గాథా అభాసి.

తత్థ అగ్గిం చన్దఞ్చ సూరియఞ్చ, దేవతా చ నమస్సిహన్తి అగ్గిప్పముఖా దేవాతి ఇన్దానం దేవానం ఆరాధనత్థం ఆహుతిం పగ్గహేత్వా అగ్గిఞ్చ, మాసే మాసే సుక్కపక్ఖస్స దుతియాయ చన్దఞ్చ, దివసే దివసే సాయం పాతం సూరియఞ్చ, అఞ్ఞా చ బాహిరా హిరఞ్ఞగబ్భాదయో దేవతా చ, విసుద్ధిమగ్గం గవేసన్తీ నమస్సిహం నమక్కారం అహం అకాసిం. నదీతిత్థాని గన్త్వాన, ఉదకం ఓరుహామిహన్తి గఙ్గాదీనం నదీనం పూజాతిత్థాని ఉపగన్త్వా సాయం పాతం ఉదకం ఓతరామి ఉదకే నిముజ్జిత్వా అఙ్గసిఞ్చనం కరోమి.

బహూవతసమాదానాతి పఞ్చాతపతప్పనాది బహువిధవతసమాదానా. గాథాసుఖత్థం బహూతి దీఘకరణం. అడ్ఢం సీసస్స ఓలిఖిన్తి మయ్హం సీసస్స అడ్ఢమేవ ముణ్డేమి. కేచి ‘‘అడ్ఢం సీసస్స ఓలిఖిన్తి కేసకలాపస్స అడ్ఢం జటాబన్ధనవసేన బన్ధిత్వా అడ్ఢం విస్సజ్జేసి’’న్తి అత్థం వదన్తి. ఛమాయ సేయ్యం కప్పేమీతి థణ్డిలసాయినీ హుత్వా అనన్తరహితాయ భూమియా సయామి. రత్తిం భత్తం న భుఞ్జహన్తి రత్తూపరతా హుత్వా రత్తియం భోజనం న భుఞ్జిం.

విభూసామణ్డనరతాతి చిరకాలం అత్తకిలమథానుయోగేన కిలన్తకాయా ‘‘ఏవం సరీరస్స కిలమనేన నత్థి పఞ్ఞాసుద్ధి. సచే పన ఇన్ద్రియానం తోసనవసేన సరీరస్స తప్పనేన సుద్ధి సియా’’తి మన్త్వా ఇమం కాయం అనుగ్గణ్హన్తీ విభూసాయం మణ్డనే చ రతా వత్థాలఙ్కారేహి అలఙ్కరణే గన్ధమాలాదీహి మణ్డనే చ అభిరతా. న్హాపనుచ్ఛాదనేహి చాతి సమ్బాహనాదీని కారేత్వా న్హాపనేన ఉచ్ఛాదనేన చ. ఉపకాసిం ఇమం కాయన్తి ఇమం మమ కాయం అనుగ్గణ్హిం సన్తప్పేసిం. కామరాగేన అట్టితాతి ఏవం కాయదళ్హీబహులా హుత్వా అయోనిసోమనసికారపచ్చయా పరియుట్ఠితేన కామరాగేన అట్టితా అభిణ్హం ఉపద్దుతా అహోసిం.

తతో సద్ధం లభిత్వానాతి ఏవం సమాదిన్నవతాని భిన్దిత్వా కాయదళ్హీబహులా వాదప్పసుతా హుత్వా తత్థ తత్థ విచరన్తీ తతో పచ్ఛా అపరభాగే మహామోగ్గల్లానత్థేరస్స సన్తికే లద్ధోవాదానుసాసనా సద్ధం పటిలభిత్వా. దిస్వా కాయం యథాభూతన్తి సహ విపస్సనాయ మగ్గపఞ్ఞాయ ఇమం మమ కాయం యథాభూతం దిస్వా అనాగామిమగ్గేన సబ్బసో కామరాగో సమూహతో. తతో పరం అగ్గమగ్గేన సబ్బే భవా సముచ్ఛిన్నా, ఇచ్ఛా చ పత్థనాపి చాతి పచ్చుప్పన్నవిసయాభిలాససఙ్ఖాతా ఇచ్ఛా చ ఆయతిభవాభిలాససఙ్ఖాతా పత్థనాపి సబ్బే భవాపి సముచ్ఛిన్నాతి యోజనా. సన్తిం పాపుణి చేతసోతి అచ్చన్తం సన్తిం అరహత్తఫలం పాపుణిం అధిగచ్ఛిన్తి అత్థో.

నన్దుత్తరాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.