౩. సీహాథేరీగాథావణ్ణనా

అయోనిసో మనసికారాతిఆదికా సీహాయ థేరియా గాథా. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారా తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయం కుసలం ఉపచినిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే వేసాలియం సీహసేనాపతినో భగినియా ధీతా హుత్వా నిబ్బత్తి. తస్సా ‘‘మాతులస్స నామం కరోమా’’తి సీహాతి నామం అకంసు. సా విఞ్ఞుతం పత్వా ఏకదివసం సత్థారా సీహస్స సేనాపతినో ధమ్మే దేసియమానే తం ధమ్మం సుత్వా పటిలద్ధసద్ధా మాతాపితరో అనుజానాపేత్వా పబ్బజి. పబ్బజిత్వా చ విపస్సనం ఆరభిత్వాపి బహిద్ధా పుథుత్తారమ్మణే విధావన్తం చిత్తం నివత్తేతుం అసక్కోన్తీ సత్త సంవచ్ఛరాని మిచ్ఛావితక్కేహి బాధీయమానా చిత్తస్సాదం అలభన్తీ ‘‘కిం మే ఇమినా పాపజీవితేన, ఉబ్బన్ధిత్వా మరిస్సామీ’’తి పాసం గహేత్వా రుక్ఖసాఖాయం లగ్గిత్వా తం అత్తనో కణ్ఠే పటిముఞ్చన్తీ పుబ్బాచిణ్ణవసేన విపస్సనాయ చిత్తం అభినీహరి, అన్తిమభవికతాయ పాసస్స బన్ధనం గీవట్ఠానే అహోసి, ఞాణస్స పరిపాకం గతత్తా సా తావదేవ విపస్సనం వడ్ఢేత్వా సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పాపుణి. అరహత్తం పత్తసమకాలమేవ చ పాసబన్ధో గీవతో ముచ్చిత్వా వినివత్తి. సా అరహత్తే పతిట్ఠితా ఉదానవసేన –

౭౭. ‘‘అయోనిసో మనసికారా, కామరాగేన అట్టితా;

అహోసిం ఉద్ధతా పుబ్బే, చిత్తే అవసవత్తినీ.

౭౮. ‘‘పరియుట్ఠితా క్లేసేహి, సుభసఞ్ఞానువత్తినీ;

సమం చిత్తస్స న లభిం, రాగచిత్తవసానుగా.

౭౯. ‘‘కిసా పణ్డు వివణ్ణా చ, సత్త వస్సాని చారిహం;

నాహం దివా వా రత్తిం వా, సుఖం విన్దిం సుదుక్ఖితా.

౮౦. ‘‘తతో రజ్జుం గహేత్వాన, పావిసిం వనమన్తరం;

వరం మే ఇధ ఉబ్బన్ధం, యఞ్చ హీనం పునాచరే.

౮౧. ‘‘దళ్హపాసం కరిత్వాన, రుక్ఖసాఖాయ బన్ధియ;

పక్ఖిపిం పాసం గీవాయం, అథ చిత్తం విముచ్చి మే’’తి. –

ఇమా గాథా అభాసి.

తత్థ అయోనిసో మనసికారాతి అనుపాయమనసికారేన, అసుభే సుభన్తి విపల్లాసగ్గాహేన. కామరాగేన అట్టితాతి కామగుణేసు ఛన్దరాగేన పీళితా. అహోసిం ఉద్ధతా పుబ్బే, చిత్తే అవసవత్తినీతి పుబ్బే మమ చిత్తే మయ్హం వసే అవత్తమానే ఉద్ధతా నానారమ్మణే విక్ఖిత్తచిత్తా అసమాహితా అహోసిం.

పరియుట్ఠితా క్లేసేహి, సుభసఞ్ఞానువత్తినీతి పరియుట్ఠానపత్తేహి కామరాగాదికిలేసేహి అభిభూతా రూపాదీసు సుభన్తి పవత్తాయ కామసఞ్ఞాయ అనువత్తనసీలా. సమం చిత్తస్స న లభిం, రాగచిత్తవసానుగాతి కామరాగసమ్పయుత్తచిత్తస్స వసం అనుగచ్ఛన్తీ ఈసకమ్పి చిత్తస్స సమం చేతోసమథం చిత్తేకగ్గతం న లభిం.

కిసా పణ్డు వివణ్ణా చాతి ఏవం ఉక్కణ్ఠితభావేన కిసా ధమనిసన్థతగత్తా ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా తతో ఏవ వివణ్ణా విగతఛవివణ్ణా చ హుత్వా. సత్త వస్సానీతి సత్త సంవచ్ఛరాని. చారిహన్తి చరిం అహం. నాహం దివా వా రత్తిం వా, సుఖం విన్దిం సుదుక్ఖితాతి ఏవమహం సత్తసు సంవచ్ఛరేసు కిలేసదుక్ఖేన దుక్ఖితా ఏకదాపి దివా వా రత్తిం వా సమణసుఖం న పటిలభిం.

తతోతి కిలేసపరియుట్ఠానేన సమణసుఖాలాభభావతో. రజ్జుం గహేత్వాన పావిసిం, వనమన్తరన్తి పాసరజ్జుం ఆదాయ వనన్తరం పావిసిం. కిమత్థం పావిసీతి చే ఆహ – ‘‘వరం మే ఇధ ఉబ్బన్ధం, యఞ్చ హీనం పునాచరే’’తి యదహం సమణధమ్మం కాతుం అసక్కోన్తీ హీనం గిహిభావం పున ఆచరే ఆచరేయ్యం అనుతిట్ఠేయ్యం, తతో సతగుణేన సహస్సగుణేన ఇమస్మిం వనన్తరే ఉబ్బన్ధం బన్ధిత్వా మరణం మే వరం సేట్ఠన్తి అత్థో. అథ చిత్తం విముచ్చి మేతి యదా రుక్ఖసాఖాయ బన్ధపాసం గీవాయం పక్ఖిపి, అథ తదనన్తరమేవ వుట్ఠానగామినివిపస్సనామగ్గేన ఘటితత్తా మగ్గపటిపాటియా సబ్బాసవేహి మమ చిత్తం విముచ్చి విముత్తం అహోసీతి.

సీహాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.