౧౧. తింసమత్తాథేరీగాథావణ్ణనా

ముసలాని గహేత్వానాతిఆదికా తింసమత్తానం థేరీనం గాథా. తాపి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారా తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయం కుసలం ఉపచినన్తియో అనుక్కమేన ఉపచితవిమోక్ఖసమ్భారా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే సకకమ్మసఞ్చోదితా తత్థ తత్థ కులగేహే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్వా పటాచారాయ థేరియా సన్తికే ధమ్మం సుత్వా పటిలద్ధసద్ధా పబ్బజిత్వా పరిసుద్ధసీలా వత్తపటివత్తం పరిపూరేన్తియో విహరన్తి. అథేకదివసం పటాచారాథేరీ తాసం ఓవాదం దేన్తీ –

౧౧౭. ‘‘ముసలాని గహేత్వాన, ధఞ్ఞం కోట్టేన్తి మాణవా;

పుత్తదారాని పోసేన్తా, ధనం విన్దన్తి మాణవా.

౧౧౮. ‘‘కరోథ బుద్ధసాసనం, యం కత్వా నానుతప్పతి;

ఖిప్పం పాదాని ధోవిత్వా, ఏకమన్తే నిసీదథ;

చేతోసమథమనుయుత్తా, కరోథ బుద్ధసాసన’’న్తి. – ఇమా ద్వే గాథా అభాసి;

తత్థాయం సఙ్ఖేపత్థో – ఇమే సత్తా జీవితహేతు ముసలాని గహేత్వా పరేసం ధఞ్ఞం కోట్టేన్తి, ఉదుక్ఖలకమ్మం కరోన్తి. అఞ్ఞమ్పి ఏదిసం నిహీనకమ్మం కత్వా పుత్తదారం పోసేన్తా యథారహం ధనమ్పి సంహరన్తి. తం పన నేసం కమ్మం నిహీనం గమ్మం పోథుజ్జనికం దుక్ఖం అనత్థసఞ్హితఞ్చ. తస్మా ఏదిసం సంకిలేసికపపఞ్చం వజ్జేత్వా కరోథ బుద్ధసాసనం సిక్ఖత్తయసఙ్ఖాతం సమ్మాసమ్బుద్ధసాసనం కరోథ సమ్పాదేథ అత్తనో సన్తానే నిబ్బత్తేథ. తత్థ కారణమాహ – ‘‘యం కత్వా నానుతప్పతీ’’తి, యస్స కరణహేతు ఏతరహి ఆయతిఞ్చ అనుతాపం నాపజ్జతి. ఇదాని తస్స కరణే పుబ్బకిచ్చం అనుయోగవిధిఞ్చ దస్సేతుం, ‘‘ఖిప్పం పాదాని ధోవిత్వా’’తిఆది వుత్తం. తత్థ యస్మా అధోవితపాదస్స అవిక్ఖాలితముఖస్స చ నిసజ్జసుఖం ఉతుసప్పాయలాభో చ న హోతి, పాదే పన ధోవిత్వా ముఖఞ్చ విక్ఖాలేత్వా ఏకమన్తే నిసిన్నస్స తదుభయం లభతి, తస్మా ఖిప్పం ఇమం యథాలద్ధం ఖణం అవిరాధేన్తియో పాదాని అత్తనో పాదే ధోవిత్వా ఏకమన్తే వివిత్తే ఓకాసే నిసీదథ నిసజ్జథ. అట్ఠతింసాయ ఆరమ్మణేసు యత్థ కత్థచి చిత్తరుచికే ఆరమ్మణే అత్తనో చిత్తం ఉపనిబన్ధిత్వా చేతోసమథమనుయుత్తా సమాహితేన చిత్తేన చతుసచ్చకమ్మట్ఠానభావనావసేన బుద్ధస్స భగవతో సాసనం ఓవాదం అనుసిట్ఠిం కరోథ సమ్పాదేథాతి.

అథ తా భిక్ఖునియో తస్సా థేరియా ఓవాదే ఠత్వా విపస్సనం పట్ఠపేత్వా భావనాయ కమ్మం కరోన్తియో ఞాణస్స పరిపాకం గతత్తా హేతుసమ్పన్నతాయ చ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పత్వా అత్తనో పటిపత్తిం పచ్చవేక్ఖిత్వా ఓవాదగాథాహి సద్ధిం –

౧౧౯. ‘‘తస్సా తా వచనం సుత్వా, పటాచారాయ సాసనం;

పాదే పక్ఖాలయిత్వాన, ఏకమన్తం ఉపావిసుం;

చేతోసమథమనుయుత్తా, అకంసు బుద్ధసాసనం.

౧౨౦. ‘‘రత్తియా పురిమే యామే, పుబ్బజాతిమనుస్సరుం;

రత్తియా మజ్ఝిమే యామే, దిబ్బచక్ఖుం విసోధయుం;

రత్తియా పచ్ఛిమే యామే, తమోఖన్ధం పదాలయుం.

౧౨౧. ‘‘ఉట్ఠాయ పాదే వన్దింసు, కతా తే అనుసాసనీ;

ఇన్దంవ దేవా తిదసా, సఙ్గామే అపరాజితం;

పురక్ఖత్వా విహస్సామ, తేవిజ్జామ్హ అనాసవా’’తి. –

ఇమా గాథా అభాసింసు.

తత్థ తస్సా తా వచనం సుత్వా, పటాచారాయ సాసనన్తి తస్సా పటాచారాయ థేరియా కిలేసపటిసత్తుసాసనట్ఠేన సాసనభూతం ఓవాదవచనం, తా తింసమత్తా భిక్ఖునియో సుత్వా పటిస్సుత్వా సిరసా సమ్పటిచ్ఛిత్వా.

ఉట్ఠాయ పాదే వన్దింసు, కతా తే అనుసాసనీతి యథాసమ్పటిచ్ఛితం తస్సా సాసనం అట్ఠిం కత్వా మనసి కత్వా యథాఫాసుకట్ఠానే నిసీదిత్వా భావేన్తియో భావనం మత్థకం పాపేత్వా అత్తనా అధిగతవిసేసం ఆరోచేతుం నిసిన్నాసనతో ఉట్ఠాయ తస్సా సన్తికం గన్త్వా ‘‘మహాథేరి తవానుసాసనీ యథానుసిట్ఠం అమ్హేహి కతా’’తి వత్వా తస్సా పాదే పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్దింసు. ఇన్దంవ దేవా తిదసా, సఙ్గామే అపరాజితన్తి దేవాసురసఙ్గామే అపరాజితం విజితావిం ఇన్దం తావతింసా దేవా వియ మహాథేరి, మయం తం పురక్ఖత్వా విహరిస్సామ అఞ్ఞస్స కత్తబ్బస్స అభావతో. తస్మా ‘‘తేవిజ్జామ్హ అనాసవా’’తి అత్తనో కతఞ్ఞుభావం పవేదేన్తీ ఇదమేవ తాసం అఞ్ఞాబ్యాకరణం అహోసి. యం పనేత్థ అత్థతో అవిభత్తం, తం హేట్ఠా వుత్తనయమేవ.

తింసమత్తాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.