౩. అపరా ఉత్తమాథేరీగాథావణ్ణనా

యే ఇమే సత్త బోజ్ఝఙ్గాతిఆదికా అపరాయ ఉత్తమాయ థేరియా గాథా. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారా తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయం కుసలం ఉపచినన్తీ విపస్సిస్స భగవతో కాలే బన్ధుమతీనగరే కులదాసీ హుత్వా నిబ్బత్తి. సా ఏకదివసం సత్థు సావకం ఏకం ఖీణాసవత్థేరం పిణ్డాయ చరన్తం దిస్వా పసన్నమానసా తీణి మోదకాని అదాసి. సా తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తీ ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కోసలజనపదే అఞ్ఞతరస్మిం బ్రాహ్మణమహాసాలకులే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్తా జనపదచారికం చరన్తస్స సత్థు సన్తికే ధమ్మం సుత్వా పటిలద్ధసద్ధా పబ్బజిత్వా నచిరస్సేవ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేరీ ౨.౨.౩౦-౩౬) –

‘‘నగరే బన్ధుమతియా, కుమ్భదాసీ అహోసహం;

మమ భాగం గహేత్వాన, గచ్ఛం ఉదకహారికా.

‘‘పన్థమ్హి సమణం దిస్వా, సన్తచిత్తం సమాహితం;

పసన్నచిత్తా సుమనా, మోదకే తీణిదాసహం.

‘‘తేన కమ్మేన సుకతేన, చేతనాపణిధీహి చ;

ఏకనవుతికప్పాని, వినిపాతం న గచ్ఛహం.

‘‘సమ్పత్తి తం కరిత్వాన, సబ్బం అనుభవిం అహం;

మోదకే తీణి దత్వాన, పత్తాహం అచలం పదం.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

అరహత్తం పన పత్వా అత్తనో పటిపత్తిం పచ్చవేక్ఖిత్వా ఉదానవసేన –

౪౫. ‘‘యే ఇమే సత్త బోజ్ఝఙ్గా, మగ్గా నిబ్బానపత్తియా;

భావితా తే మయా సబ్బే, యథా బుద్ధేన దేసితా.

౪౬. ‘‘సుఞ్ఞతస్సానిమిత్తస్స, లాభినీహం యదిచ్ఛకం;

ఓరసా ధీతా బుద్ధస్స, నిబ్బానాభిరతా సదా.

౪౭. ‘‘సబ్బే కామా సముచ్ఛిన్నా, యే దిబ్బా యే చ మానుసా;

విక్ఖీణో జాతిసంసారో, నత్థి దాని పునబ్భవో’’తి. –

ఇమా గాథా అభాసి.

తత్థ సుఞ్ఞతస్సానిమిత్తస్స, లాభినీహం యదిచ్ఛకన్తి సుఞ్ఞతసమాపత్తియా చ అనిమిత్తసమాపత్తియా చ అహం యదిచ్ఛకం లాభినీ, తత్థ యం యం సమాపజ్జితుం ఇచ్ఛామి యత్థ యత్థ యదా యదా, తం తం తత్థ తత్థ తదా తదా సమాపజ్జిత్వా విహరామీతి అత్థో. యదిపి హి సుఞ్ఞతాప్పణిహితాదినామకస్స యస్స కస్సచిపి మగ్గస్స సుఞ్ఞతాదిభేదం తివిధమ్పి ఫలం సమ్భవతి. అయం పన థేరీ సుఞ్ఞతానిమిత్తసమాపత్తియోవ సమాపజ్జతి. తేన వుత్తం – ‘‘సుఞ్ఞతస్సానిమిత్తస్స, లాభినీహం యదిచ్ఛక’’న్తి. యేభుయ్యవసేన వా ఏతం వుత్తం. నిదస్సనమత్తమేతన్తి అపరే.

యే దిబ్బా యే చ మానుసాతి యే దేవలోకపరియాపన్నా యే చ మనుస్సలోకపరియాపన్నా వత్థుకామా, తే సబ్బేపి తప్పటిబద్ధఛన్దరాగప్పహానేన మయా సమ్మదేవ ఉచ్ఛిన్నా, అపరిభోగారహా కతా. వుత్తఞ్హి – ‘‘అభబ్బో, ఆవుసో, ఖీణాసవో భిక్ఖు కామే పరిభుఞ్జితుం. సేయ్యథాపి పుబ్బే అగారియభూతో’’తి. సేసం వుత్తనయమేవ.

అపరా ఉత్తమాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.