౯. అభయాథేరీగాథావణ్ణనా

అభయే భిదురో కాయోతిఆదికా అభయత్థేరియా గాథా. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారా తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయం పుఞ్ఞం ఉపచినన్తీ సిఖిస్స భగవతో కాలే ఖత్తియమహాసాలకులే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్వా అరుణరఞ్ఞో అగ్గమహేసీ అహోసి. రాజా తస్సా ఏకదివసం గన్ధసమ్పన్నాని సత్త ఉప్పలాని అదాసి. సా తాని గహేత్వా ‘‘కిం మే ఇమేహి పిళన్ధన్తేహి. యంనూనాహం ఇమేహి భగవన్తం పూజేస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా నిసీది. భగవా చ భిక్ఖాచారవేలాయం రాజనివేసనం పావిసి. సా భగవన్తం దిస్వా పసన్నమానసా పచ్చుగ్గన్త్వా తేహి పుప్ఫేహి పూజేత్వా పఞ్చపతిట్ఠితేన వన్ది. సా తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తీ ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే ఉజ్జేనియం కులగేహే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్వా అభయమాతుసహాయికా హుత్వా తాయ పబ్బజితాయ తస్సా సినేహేన సయమ్పి పబ్బజిత్వా తాయ సద్ధిం రాజగహే వసమానా ఏకదివసం అసుభదస్సనత్థం సీతవనం అగమాసి. సత్థా గన్ధకుటియం నిసిన్నోవ తస్సా అనుభూతపుబ్బం ఆరమ్మణం పురతో కత్వా తస్సా ఉద్ధుమాతకాదిభావం పకాసేసి. తం దిస్వా సంవేగమానసా అట్ఠాసి. సత్థా ఓభాసం ఫరిత్వా పురతో నిసిన్నం వియ అత్తానం దస్సేత్వా –

౩౫. ‘‘అభయే భిదురో కాయో, యత్థ సత్తా పుథుజ్జనా;

నిక్ఖిపిస్సామిమం దేహం, సమ్పజానా సతీమతీ.

౩౬. ‘‘బహూహి దుక్ఖధమ్మేహి, అప్పమాదరతాయ మే;

తణ్హక్ఖయో అనుప్పత్తో, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి. –

ఇమా గాథా అభాసి. సా గాథాపరియోసానే అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేరీ ౨.౧.౭౧-౯౦) –

‘‘నగరే అరుణవతియా, అరుణో నామ ఖత్తియో;

తస్స రఞ్ఞో అహుం భరియా, వారితం వారయామహం.

‘‘సత్తమాలం గహేత్వాన, ఉప్పలా దేవగన్ధికా;

నిసజ్జ పాసాదవరే, ఏవం చిన్తేసి తావదే.

‘‘కిం మే ఇమాహి మాలాహి, సిరసారోపితాహి మే;

వరం మే బుద్ధసేట్ఠస్స, ఞాణమ్హి అభిరోపితం.

‘‘సమ్బుద్ధం పటిమానేన్తీ, ద్వారాసన్నే నిసీదహం;

యదా ఏహితి సమ్బుద్ధో, పూజయిస్సం మహామునిం.

‘‘కకుధో విలసన్తోవ, మిగరాజావ కేసరీ;

భిక్ఖుసఙ్ఘేన సహితో, ఆగచ్ఛి వీథియా జినో.

‘‘బుద్ధస్స రంసిం దిస్వాన, హట్ఠా సంవిగ్గమానసా;

ద్వారం అవాపురిత్వాన, బుద్ధసేట్ఠమపూజయిం.

‘‘సత్త ఉప్పలపుప్ఫాని, పరికిణ్ణాని అమ్బరే;

ఛదిం కరోన్తో బుద్ధస్స, మత్థకే ధారయన్తి తే.

‘‘ఉదగ్గచిత్తా సుమనా, వేదజాతా కతఞ్జలీ;

తత్థ చిత్తం పసాదేత్వా, తావతింసమగచ్ఛహం.

‘‘మహానేలస్స ఛాదనం, ధారేన్తి మమ ముద్ధని;

దిబ్బగన్ధం పవాయామి, సత్తుప్పలస్సిదం ఫలం.

‘‘కదాచి నీయమానాయ, ఞాతిసఙ్ఘేన మే తదా;

యావతా పరిసా మయ్హం, మహానేలం ధరీయతి.

‘‘సత్తతి దేవరాజూనం, మహేసిత్తమకారయిం;

సబ్బత్థ ఇస్సరా హుత్వా, సంసరామి భవాభవే.

‘‘తేసట్ఠి చక్కవత్తీనం, మహేసిత్తమకారయిం;

సబ్బే మమనువత్తన్తి, ఆదేయ్యవచనా అహుం.

‘‘ఉప్పలస్సేవ మే వణ్ణో, గన్ధో చేవ పవాయతి;

దుబ్బణ్ణియం న జానామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.

‘‘ఇద్ధిపాదేసు కుసలా, బోజ్ఝఙ్గభావనారతా;

అభిఞ్ఞాపారమిప్పత్తా, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.

‘‘సతిపట్ఠానకుసలా, సమాధిఝానగోచరా;

సమ్మప్పధానమనుయుత్తా, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.

‘‘వీరియం మే ధురధోరయ్హం, యోగక్ఖేమాధివాహనం;

సబ్బాసవపరిక్ఖీణా, నత్థి దాని పునబ్భవో.

‘‘ఏకతింసే ఇతో కప్పే, యం పుప్ఫమభిపూజయిం;

దుగ్గతిం నాభిజానామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి. (అప. థేరీ ౨.౧.౭౧-౯౦);

అరహత్తం పన పత్వా ఉదానేన్తీ తా ఏవ గాథా పరివత్తిత్వా అభాసి.

తత్థ అభయేతి అత్తానమేవ ఆలపతి. భిదురోతి భిజ్జనసభావో, అనిచ్చోతి అత్థో. యత్థ సత్తా పుథుజ్జనాతి యస్మిం ఖణేన భిజ్జనసీలే అసుచిదుగ్గన్ధజేగుచ్ఛపటిక్కూలసభావే కాయే ఇమే అన్ధపుథుజ్జనా సత్తా లగ్గా లగ్గితా. నిక్ఖిపిస్సామిమం దేహన్తి అహం పన ఇమం దేహం పూతికాయం పున అనాదానేన నిరపేక్ఖా ఖిపిస్సామి ఛడ్డేస్సామి. తత్థ కారణమాహ ‘‘సమ్పజానా సతీమతీ’’తి.

బహూహి దుక్ఖధమ్మేహీతి జాతిజరాదీహి అనేకేహి దుక్ఖధమ్మేహి ఫుట్ఠాయాతి అధిప్పాయో. అప్పమాదరతాయాతి తాయ ఏవ దుక్ఖోతిణ్ణతాయ పటిలద్ధసంవేగత్తా సతిఅవిప్పవాససఙ్ఖాతే అప్పమాదే రతాయ. సేసం వుత్తనయమేవ. ఏత్థ చ సత్థారా దేసితనియామేన –

‘‘నిక్ఖిపాహి ఇమం దేహం, అప్పమాదరతాయ తే;

తణ్హక్ఖయం పాపుణాహి, కరోహి బుద్ధసాసన’’న్తి. –

పాఠో, థేరియా వుత్తనియామేనేవ పన సంగీతిం ఆరోపితత్తా. అప్పమాదరతాయ తేతి అప్పమాదరతాయ తయా భవితబ్బన్తి అత్థో.

అభయాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.