౧౦. సామాథేరీగాథావణ్ణనా
చతుక్ఖత్తుం పఞ్చక్ఖత్తున్తిఆదికా సామాయ థేరియా గాథా. అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారా తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయం కుసలం ఉపచినిత్వా సుగతీసుయేవ సంసరన్తీ ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కోసమ్బియం గహపతిమహాసాలకులే నిబ్బత్తిత్వా సామాతిస్సా నామం అహోసి. సా విఞ్ఞుతం పత్తా సామావతియా ఉపాసికాయ పియసహాయికా హుత్వా తాయ కాలఙ్కతాయ సఞ్జాతసంవేగా పబ్బజి. పబ్బజిత్వా చ సామావతికం ఆరబ్భ ఉప్పన్నసోకం వినోదేతుం అసక్కోన్తీ అరియమగ్గం గణ్హితుం నాసక్ఖి. అపరభాగే ఆసనసాలాయ నిసిన్నస్స ఆనన్దత్థేరస్స ఓవాదం సుత్వా విపస్సనం పట్ఠపేత్వా తతో సత్తమే దివసే సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పాపుణి.
అరహత్తం పన పత్వా అత్తనో పటిపత్తిం పచ్చవేక్ఖిత్వా తం పకాసేన్తీ –
౩౭. ‘‘చతుక్ఖత్తుం పఞ్చక్ఖత్తుం, విహారా ఉపనిక్ఖమిం;
అలద్ధా చేతసో సన్తిం, చిత్తే అవసవత్తినీ;
తస్సా మే అట్ఠమీ రత్తి, యతో తణ్హా సమూహతా.
౩౮. ‘‘బహూహి దుక్ఖధమ్మేహి, అప్పమాదరతాయ మే;
తణ్హక్ఖయో అనుప్పత్తో, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి. –
ఉదానవసేన ఇమా ద్వే గాథా అభాసి.
తత్థ చతుక్ఖత్తుం పఞ్చక్ఖత్తుం, విహారా ఉపనిక్ఖమిన్తి ‘‘మమ వసనకవిహారే విపస్సనామనసికారేన నిసిన్నా సమణకిచ్చం మత్థకం పాపేతుం అసక్కోన్తీ ఉతుసప్పాయాభావేన నను ఖో మయ్హం విపస్సనా మగ్గేన ఘట్టేతీ’’తి చిన్తేత్వా చత్తారో పఞ్చ చాతి నవ వారే విహారా ఉపస్సయతో బహి నిక్ఖమిం. తేనాహ ‘‘అలద్ధా చేతసో సన్తిం, చిత్తే అవసవత్తినీ’’తి. తత్థ చేతసో సన్తిన్తి అరియమగ్గసమాధిం సన్ధాయాహ. చిత్తే అవసవత్తినీతి వీరియసమతాయ అభావేన మమ భావనాచిత్తే న వసవత్తినీ. సా కిర అతివియ పగ్గహితవీరియా అహోసి. తస్సా మే అట్ఠమీ రత్తీతి యతో పట్ఠాయ ఆనన్దత్థేరస్స సన్తికే ఓవాదం పటిలభిం, తతో పట్ఠాయ రత్తిన్దివమతన్దితా విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తీ రత్తియం చతుక్ఖత్తుం పఞ్చక్ఖత్తుం విహారతో నిక్ఖమిత్వా మనసికారం పవత్తేన్తీ విసేసం అనధిగన్త్వా అట్ఠమియం రత్తియం వీరియసమతం లభిత్వా మగ్గపటిపాటియా కిలేసే ఖేపేసిన్తి అత్థో. తేన వుత్తం – ‘‘తస్సా మే అట్ఠమీ రత్తి, యతో తణ్హా సమూహతా’’తి. సేసం వుత్తనయమేవ.
సామాథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.
దుకనిపాతవణ్ణనా నిట్ఠితా.