౪. అడ్ఢకాసిథేరీగాథావణ్ణనా

యావ కాసిజనపదోతిఆదికా అడ్ఢకాసియా థేరియా గాథా. అయం కిర కస్సపస్స దసబలస్స కాలే కులగేహే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్వా భిక్ఖునీనం సన్తికం గన్త్వా ధమ్మం సుత్వా పటిలద్ధసద్ధా పబ్బజిత్వా భిక్ఖునిసీలే ఠితం అఞ్ఞతరం పటిసమ్భిదాప్పత్తం ఖీణాసవత్థేరిం గణికావాదేన అక్కోసిత్వా, తతో చుతా నిరయే పచ్చిత్వా ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కాసికరట్ఠే ఉళారవిభవే సేట్ఠికులే నిబ్బత్తిత్వా వుద్ధిప్పత్తా పుబ్బే కతస్స వచీదుచ్చరితస్స నిస్సన్దేన ఠానతో పరిభట్ఠా గణికా అహోసి. నామేన అడ్ఢకాసీ నామ. తస్సా పబ్బజ్జా చ దూతేన ఉపసమ్పదా చ ఖన్ధకే ఆగతాయేవ. వుత్తఞ్హేతం –

తేన ఖో పన సమయేన అడ్ఢకాసీ గణికా భిక్ఖునీసు పబ్బజితా హోతి. సా చ సావత్థిం గన్తుకామా హోతి ‘‘భగవతో సన్తికే ఉపసమ్పజ్జిస్సామీ’’తి. అస్సోసుం ఖో ధుత్తా – ‘‘అడ్ఢకాసీ కిర గణికా సావత్థిం గన్తుకామా’’తి. తే మగ్గే పరియుట్ఠింసు. అస్సోసి ఖో అడ్ఢకాసీ గణికా ‘‘ధుత్తా కిర మగ్గే పరియుట్ఠితా’’తి. భగవతో సన్తికే దూతం పాహేసి – ‘‘అహఞ్హి ఉపసమ్పజ్జితుకామా, కథం ను ఖో మయా పటిపజ్జితబ్బ’’న్తి? అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, దూతేనపి ఉపసమ్పాదేతు’’న్తి (చూళవ. ౪౩౦).

ఏవం లద్ధూపసమ్పదా పన విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తీ న చిరస్సేవ సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేరీ ౨.౪.౧౬౮-౧౮౩) –

‘‘ఇమమ్హి భద్దకే కప్పే, బ్రహ్మబన్ధు మహాయసో;

కస్సపో నామ గోత్తేన, ఉప్పజ్జి వదతం వరో.

‘‘తదాహం పబ్బజిత్వాన, తస్స బుద్ధస్స సాసనే;

సంవుతా పాతిమోక్ఖమ్హి, ఇన్ద్రియేసు చ పఞ్చసు.

‘‘మత్తఞ్ఞునీ చ అసనే, యుత్తా జాగరియేపి చ;

వసన్తీ యుత్తయోగాహం, భిక్ఖునిం విగతాసవం.

‘‘అక్కోసిం దుట్ఠచిత్తాహం, గణికేతి భణిం తదా;

తేన పాపేన కమ్మేన, నిరయమ్హి అపచ్చిసం.

‘‘తేన కమ్మావసేసేన, అజాయిం గణికాకులే;

బహుసోవ పరాధీనా, పచ్ఛిమాయ చ జాతియం.

‘‘కాసీసు సేట్ఠికులజా, బ్రహ్మచారీబలేనహం;

అచ్ఛరా వియ దేవేసు, అహోసిం రూపసమ్పదా.

‘‘దిస్వాన దస్సనీయం మం, గిరిబ్బజపురుత్తమే;

గణికత్తే నివేసేసుం, అక్కోసనబలేన మే.

‘‘సాహం సుత్వాన సద్ధమ్మం, బుద్ధసేట్ఠేన దేసితం;

పుబ్బవాసనసమ్పన్నా, పబ్బజిం అనగారియం.

‘‘తదూపసమ్పదత్థాయ, గచ్ఛన్తీ జినసన్తికం;

మగ్గే ధుత్తే ఠితే సుత్వా, లభిం దూతోపసమ్పదం.

‘‘సబ్బకమ్మం పరిక్ఖీణం, పుఞ్ఞం పాపం తథేవ చ;

సబ్బసంసారముత్తిణ్ణా, గణికత్తఞ్చ ఖేపితం.

‘‘ఇద్ధీసు చ వసీ హోమి, దిబ్బాయ సోతధాతుయా;

చేతోపరియఞాణస్స, వసీ హోమి మహామునే.

‘‘పుబ్బేనివాసం జానామి, దిబ్బచక్ఖు విసోధితం;

సబ్బాసవపరిక్ఖీణా, నత్థి దాని పునబ్భవో.

‘‘అత్థధమ్మనిరుత్తీసు, పటిభానే తథేవ చ;

ఞాణం మమ మహావీర, ఉప్పన్నం తవ సన్తికే.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి. (అప. థేరీ ౨.౪.౧౬౮-౧౮౩);

అరహత్తం పన పత్వా ఉదానవసేన –

౨౫. ‘‘యావ కాసిజనపదో, సుఙ్కో మే తత్తకో అహు;

తం కత్వా నేగమో అగ్ఘం, అడ్ఢేనగ్ఘం ఠపేసి మం.

౨౬. ‘‘అథ నిబ్బిన్దహం రూపే, నిబ్బిన్దఞ్చ విరజ్జహం;

మా పున జాతిసంసారం, సన్ధావేయ్యం పునప్పునం;

తిస్సో విజ్జా సచ్ఛికతా, కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి. –

ఇమా గాథా అభాసి.

తత్థ యావ కాసిజనపదో, సుఙ్కో మే తత్తకో అహూతి కాసీసు జనపదేసు భవో సుఙ్కో కాసిజనపదో, సో యావ యత్తకో, తత్తకో మయ్హం సుఙ్కో అహు అహోసి. కిత్తకో పన సోతి? సహస్సమత్తో. కాసిరట్ఠే కిర తదా సుఙ్కవసేన ఏకదివసం రఞ్ఞో ఉప్పజ్జనకఆయో అహోసి సహస్సమత్తో, ఇమాయపి పురిసానం హత్థతో ఏకదివసం లద్ధధనం తత్తకం. తేన వుత్తం – ‘‘యావ కాసిజనపదో, సుఙ్కో మే తత్తకో అహూ’’తి. సా పన కాసిసుఙ్కపరిమాణతాయ కాసీతి సమఞ్ఞం లభి. తత్థ యేభుయ్యేన మనుస్సా సహస్సం దాతుం అసక్కోన్తా తతో ఉపడ్ఢం దత్వా దివసభాగమేవ రమిత్వా గచ్ఛన్తి, తేసం వసేనాయం అడ్ఢకాసీతి పఞ్ఞాయిత్థ. తేన వుత్తం – ‘‘తం కత్వా నేగమో అగ్ఘం, అడ్ఢేనగ్ఘం ఠపేసి మ’’న్తి. తం పఞ్చసతమత్తం ధనం అగ్ఘం కత్వా నేగమో నిగమవాసిజనో ఇత్థిరతనభావేన అనగ్ఘమ్పి సమానం అడ్ఢేన అగ్ఘం నిమిత్తం అడ్ఢకాసీతి సమఞ్ఞావసేన మం ఠపేసి, తథా మం వోహరీతి అత్థో.

అథ నిబ్బిన్దహం రూపేతి ఏవం రూపూపజీవినీ హుత్వా ఠితా. అథ పచ్ఛా సాసనం నిస్సాయ రూపే అహం నిబ్బిన్దిం ‘‘ఇతిపి రూపం అనిచ్చం, ఇతిపిదం రూపం దుక్ఖం, అసుభ’’న్తి పస్సన్తీ తత్థ ఉక్కణ్ఠిం. నిబ్బిన్దఞ్చ విరజ్జహన్తి నిబ్బిన్దన్తీ చాహం తతో పరం విరాగం ఆపజ్జిం. నిబ్బిన్దగ్గహణేన చేత్థ తరుణవిపస్సనం దస్సేతి, విరాగగ్గహణేన బలవవిపస్సనం. ‘‘నిబ్బిన్దన్తో విరజ్జతి విరాగా విముచ్చతీ’’తి హి వుత్తం. మా పున జాతిసంసారం, సన్ధావేయ్యం పునప్పునన్తి ఇమినా నిబ్బిన్దనవిరజ్జనాకారే నిదస్సేతి. తిస్సో విజ్జాతిఆదినా తేసం మత్థకప్పత్తిం, తం వుత్తనయమేవ.

అడ్ఢకాసిథేరీగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.