౪. చతుత్థవగ్గో
౧. మిగసిరత్థేరగాథావణ్ణనా
యతో అహం పబ్బజితోతి ఆయస్మతో మిగసిరత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో కస్సపస్స భగవతో కాలే బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్తో ఏకదివసం సత్థారం దిస్వా పసన్నచిత్తో కుసట్ఠకం అదాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కోసలరట్ఠే బ్రాహ్మణకులే పటిసన్ధిం గహేత్వా మిగసిరనక్ఖత్తేన జాతత్తా మిగసిరోతి లద్ధనామో వయప్పత్తో బ్రాహ్మణానం విజ్జాసిప్పేసు నిప్ఫత్తిం గతో ఛవసీసమన్తం నామ సిక్ఖి, యం పరిజప్పేత్వా తివస్సమత్థకే మతానమ్పి సీసం నఖేన ఆకోటేత్వా ‘‘అయం సత్తో అసుకట్ఠానే నిబ్బత్తో’’తి జానాతి.
సో ఘరావాసం అనిచ్ఛన్తో పరిబ్బాజకపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా తం విజ్జం నిస్సాయ లోకేన సక్కతో గరుకతో లాభీ హుత్వా విచరన్తో సావత్థిం ఉపగతో సత్థు సన్తికం గన్త్వా అత్తనో ఆనుభావం పకాసేన్తో – ‘‘అహం, భో గోతమ, మతానం నిబ్బత్తట్ఠానం జానామీ’’తి వత్వా, ‘‘కథం పన త్వం జానాసీ’’తి వుత్తే, ‘‘ఛవసీసాని ఆహరాపేత్వా మన్తం పరిజప్పేత్వా నఖేన సీసం ఆకోటేన్తో నిరయాదికం తేహి తేహి నిబ్బత్తట్ఠానం జానామీ’’తి కథేసి. అథస్స భగవా పరినిబ్బుతస్స భిక్ఖునో సీసకపాలం ఆహరాపేత్వా, ‘‘కథేహి తావ తస్స గతిం, యస్సిదం సీసకపాల’’న్తి ఆహ. సో తం కపాలం మన్తం పరిజప్పేత్వా నఖేన ఆకోటేత్వా నేవ అన్తం న కోటిం పస్సతి. అథ సత్థారా, ‘‘న సక్కోసి పరిబ్బాజకా’’తి వుత్తే, ‘‘ఉపపరిక్ఖిస్సామి తావా’’తి వత్వా పునప్పునం పరివత్తేన్తోపి న పస్సతేవ. బాహిరకమన్తేన హి ఖీణాసవస్స గతిం కథం జానిస్సతి, అథస్స మత్థకతో కచ్ఛేహి చ సేదో ముచ్చి. సో లజ్జిత్వా తుణ్హీభూతో అట్ఠాసి. సత్థా ‘‘కిలమసి పరిబ్బాజకా’’తి ఆహ. సో ‘‘ఆమ, కిలమామి, న ఇమస్స గతిం జానామి, తుమ్హే పన జానాథా’’తి. ‘‘అహం ఏతం జానామి, ఇతో ఉత్తరితరమ్పి జానామీ’’తి వత్వా ‘‘నిబ్బానం గతో సో’’తి ఆహ. పరిబ్బాజకో ‘‘ఇమం విజ్జం మయ్హం దేథా’’తి ఆహ. ‘‘తేన హి పబ్బజా’’తి వత్వా తం పబ్బాజేత్వా పఠమం సమథకమ్మట్ఠానే నియోజేత్వా ఝానాభిఞ్ఞాసు పతిట్ఠితస్స విపస్సనాయ కమ్మం ఉపదిసి. సో విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తో నచిరస్సేవ అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౨.౪౮.౫౬-౬౦) –
‘‘కస్సపస్స భగవతో, బ్రాహ్మణస్స వుసీమతో;
పసన్నచిత్తో సుమనో, కుసట్ఠకమదాసహం.
‘‘ఇమస్మింయేవ కప్పస్మిం, కుసట్ఠకమదాసహం;
దుగ్గతిం నాభిజానామి, కుసట్ఠకస్సిదం ఫలం.
‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.
అరహత్తం పన పత్వా అఞ్ఞం బ్యాకరోన్తో –
౧౮౧. ‘‘యతో అహం పబ్బజితో, సమ్మాసమ్బుద్ధసాసనే;
విముచ్చమానో ఉగ్గచ్ఛిం, కామధాతుం ఉపచ్చగం.
౧౮౨. ‘‘బ్రహ్మునో పేక్ఖమానస్స, తతో చిత్తం విముచ్చి మే;
అకుప్పా మే విముత్తీతి, సబ్బసంయోజనక్ఖయా’’తి. – గాథాద్వయం అభాసి;
తత్థ యతో అహం పబ్బజితో, సమ్మాసమ్బుద్ధసాసనేతి యతో పభుతి అహం పబ్బజితో బుద్ధస్స భగవతో సాసనే, పబ్బజితకాలతో పట్ఠాయ. విముచ్చమానో ఉగ్గచ్ఛిన్తి సంకిలేసపక్ఖతో పఠమం తావ సమథవిపస్సనాహి విముచ్చమానో వోదానధమ్మసవనేన ఉట్ఠహిం. ఏవం ఉగ్గచ్ఛన్తో కామధాతుం ఉపచ్చగం అనాగామిమగ్గేన అచ్చన్తమేవ కామధాతుం అతిక్కమిం.
బ్రహ్మునో పేక్ఖమానస్స, తతో చిత్తం విముచ్చి మేతి సదేవకస్స లోకస్స అగ్గభూతత్తా సేట్ఠట్ఠేన బ్రహ్మునో బుద్ధస్స భగవతో మహాకరుణాయోగేన ‘‘అయం కులపుత్తో మమ సాసనే పబ్బజిత్వా కథం ను ఖో పటిపజ్జతీ’’తి పేక్ఖన్తస్స తతో అనాగామిమగ్గాధిగమతో పచ్ఛా అగ్గమగ్గాధిగమేన మమ చిత్తం సబ్బసంకిలేసతో అచ్చన్తమేవ ముచ్చి. అకుప్పా మే విముత్తీతి, సబ్బసంయోజనక్ఖయాతి తథావిముత్తచిత్తత్తా ఏవ సబ్బేసం సంయోజనానం ఖయా పరిక్ఖయా ఇతి ఏవం అకుప్పా మే విముత్తీతి అఞ్ఞం బ్యాకాసి.
మిగసిరత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.
౨. సివకత్థేరగాథావణ్ణనా
అనిచ్చాని గహకానీతి ఆయస్మతో సివకత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే పుఞ్ఞాని ఉపచినన్తో విపస్సిస్స భగవతో కాలే కులగేహే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్తో ఏకదివసం భగవన్తం పిణ్డాయ చరన్తం పస్సిత్వా పసన్నమానసో పత్తం ఆదాయ కుమ్మాసస్స పూరేత్వా అదాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే రాజగహే బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తి, సివకోతిస్స నామం అహోసి. సో వయప్పత్తో విజ్జాసిప్పేసు నిప్ఫత్తిం గతో నేక్ఖమ్మజ్ఝాసయతాయ కామే పహాయ పరిబ్బాజకపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా విచరన్తో సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా ధమ్మం సుత్వా పటిలద్ధసద్ధో పబ్బజిత్వా విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తో నచిరస్సేవ అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౨.౫౬.౧౧౭-౧౨౧) –
‘‘ఏసనాయ చరన్తస్స, విపస్సిస్స మహేసినో;
రిత్తకం పత్తం దిస్వాన, కుమ్మాసం పూరయిం అహం.
‘‘ఏకనవుతితో కప్పే, యం భిక్ఖమదదిం తదా;
దుగ్గతిం నాభిజానామి, కుమ్మాసస్స ఇదం ఫలం.
‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.
అరహత్తం పన పత్వా అఞ్ఞం బ్యాకరోన్తో –
౧౮౩. ‘‘అనిచ్చాని గహకాని, తత్థ తత్థ పునప్పునం;
గహకారం గవేసన్తో, దుక్ఖా జాతి పునప్పునం.
౧౮౪. ‘‘గహకారక దిట్ఠోసి, పున గేహం న కాహసి;
సబ్బా తే ఫాసుకా భగ్గా, థూణికా చ విదాలితా;
విమరియాదికతం చిత్తం, ఇధేవ విధమిస్సతీ’’తి. – గాథాద్వయం అభాసి;
తత్థ అనిచ్చాని గహకాని, తత్థ తత్థ పునప్పునన్తి తస్మిం తస్మిం భవే పునప్పునం నిబ్బత్తమానాని గహకాని అత్తభావగేహాని న నిబ్బాని అనవట్ఠితాని ఇత్తరాని పరిత్తకాలాని. గహకారం గవేసన్తోతి ఇమస్స అత్తభావగేహస్స కారకం తణ్హావడ్ఢకిం పరియేసన్తో ఏత్తకం కాలం అనువిచరిన్తి అధిప్పాయో. దుక్ఖా జాతి పునప్పునన్తి ఇదం గహకారకగవేసనస్స కారణవచనం. యస్మా జరాబ్యాధిమరణమిస్సతాయ జాతి నామేసా పునప్పునం ఉపగన్తుం దుక్ఖా, న చ సా తస్మిం అదిట్ఠే నివత్తతి, తస్మా తం గవేసన్తో విచరిన్తి అత్థో.
గహకారక దిట్ఠోసీతి ఇదాని పన యేన సో సక్కా దట్ఠుం, తేన అరియమగ్గఞాణచక్ఖునా గహకారక దిట్ఠో అసి. పున గేహన్తి పున ఇమస్మిం సంసారవట్టే అత్తభావసఙ్ఖాతం మమ గేహం న కాహసి న కరిస్ససి. సబ్బా తే ఫాసుకా భగ్గాతి తవ సబ్బా అనవసేసకిలేసఫాసుకా మయా భగ్గా. థూణికా చ విదాలితాతి ఇదాని తయా కాతబ్బస్స అత్తభావగేహస్స అవిజ్జాసఙ్ఖాతా కణ్ణికా చ భిన్నా. విమరియాదికతం చిత్తన్తి మమ చిత్తం విగతన్తం కతం, ఆయతిం అనుప్పత్తిధమ్మతం ఆపాదితం. తతో ఏవ ఇధేవ విధమిస్సతి ఇమస్మింయేవ భవే విద్ధంసిస్సతి, చరిమకచిత్తనిరోధేన నిరుజ్ఝిస్సతీతి అత్థో.
సివకత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.
౩. ఉపవాణత్థేరగాథావణ్ణనా
అరహం సుగతోతి ఆయస్మతో ఉపవాణత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? అయం కిర పదుముత్తరస్స భగవతో కాలే దలిద్దకులే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్తో భగవతి పరినిబ్బుతే తస్స ధాతుం గహేత్వా మనుస్సదేవనాగగరుళకుమ్భణ్డయక్ఖగన్ధబ్బేహి సత్తరతనమయే సత్తయోజనికే థూపే కతే తత్థ సుధోతం అత్తనో ఉత్తరాసఙ్గం వేళగ్గే ఆబన్ధిత్వా ధజం కత్వా పూజం అకాసి. తం గహేత్వా అభిసమ్మతకో నామ యక్ఖసేనాపతి దేవేహి చేతియపూజారక్ఖణత్థం ఠపితో అదిస్సమానకాయో ఆకాసే ధారేన్తో చేతియం తిక్ఖత్తుం పదక్ఖిణం అకాసి. సో తం దిస్వా భియ్యోసోమత్తాయ పసన్నమానసో అహోసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే సావత్థియం బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తిత్వా ఉపవాణోతి లద్ధనామో వయప్పత్తో జేతవనపటిగ్గహణే బుద్ధానుభావం దిస్వా పటిలద్ధసద్ధో పబ్బజిత్వా విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తో అరహత్తం పత్వా ఛళభిఞ్ఞో అహోసి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౨.౫౬.౧౨౨-౧౭౮) –
‘‘పదుముత్తరో నామ జినో, సబ్బధమ్మాన పారగూ;
జలిత్వా అగ్గిక్ఖన్ధోవ, సమ్బుద్ధో పరినిబ్బుతో.
‘‘మహాజనా సమాగమ్మ, పూజయిత్వా తథాగతం;
చిత్తం కత్వాన సుగతం, సరీరం అభిరోపయుం.
‘‘సరీరకిచ్చం కత్వాన, ధాతుం తత్థ సమానయుం;
సదేవమనుస్సా సబ్బే, బుద్ధథూపం అకంసు తే.
‘‘పఠమా కఞ్చనమయా, దుతియా చ మణిమయా;
తతియా రూపియమయా, చతుత్థీ ఫలికామయా.
‘‘తత్థ పఞ్చమికా చేవ, లోహితఙ్కమయా అహు;
ఛట్ఠా మసారగల్లస్స, సబ్బం రతనమయూపరి.
‘‘జఙ్ఘా మణిమయా ఆసి, వేదికా రతనామయా;
సబ్బసోణ్ణమయో థూపో, ఉద్ధం యోజనముగ్గతో.
‘‘దేవా తత్థ సమాగన్త్వా, ఏకతో మన్తయుం తదా;
మయమ్పి థూపం కస్సామ, లోకనాథస్స తాదినో.
‘‘ధాతు ఆవేణికా నత్థి, సరీరం ఏకపిణ్డితం;
ఇమమ్హి బుద్ధథూపమ్హి, కస్సామ కఞ్చుకం మయం.
‘‘దేవా సత్తహి రత్నేహి, అఞ్ఞం వడ్ఢేసుం యోజనం;
థూపో ద్వియోజనుబ్బేధో, తిమిరం బ్యపహన్తి సో.
‘‘నాగా తత్థ సమాగన్త్వా, ఏకతో మన్తయుం తదా;
మనుస్సా చేవ దేవా చ, బుద్ధథూపం అకంసు తే.
‘‘మా నో పమత్తా అస్సుమ్హ, అప్పమత్తా సదేవకా;
మయమ్పి థూపం కస్సామ, లోకనాథస్స తాదినో.
‘‘ఇన్దనీలం మహానీలం, అథో జోతిరసం మణిం;
ఏకతో సన్నిపాతేత్వా, బుద్ధథూపం అఛాదయుం.
‘‘సబ్బం మణిమయం ఆసి, యావతా బుద్ధచేతియం;
తియోజనసముబ్బేధం, ఆలోకకరణం తదా.
‘‘గరుళా చ సమాగన్త్వా, ఏకతో మన్తయుం తదా;
మనుస్సా దేవనాగా చ, బుద్ధపూజం అకంసు తే.
‘‘మా నో పమత్తా అస్సుమ్హ, అప్పమత్తా సదేవకా;
మయమ్పి థూపం కస్సామ, లోకనాథస్స తాదినో.
‘‘సబ్బం మణిమయం థూపం, అకరుం తే చ కఞ్చుకం;
యోజనం తేపి వడ్ఢేసుం, ఆయతం బుద్ధచేతియం.
‘‘చతుయోజనముబ్బేధో, బుద్ధథూపో విరోచతి;
ఓభాసేతి దిసా సబ్బా, సతరంసీవ ఉగ్గతో.
‘‘కుమ్భణ్డా చ సమాగన్త్వా, ఏకతో మన్తయుం తదా;
మనుస్సా చేవ దేవా చ, నాగా చ గరుళా తథా.
‘‘పచ్చేకం బుద్ధసేట్ఠస్స, అకంసు థూపముత్తమం;
మా నో పమత్తా అస్సుమ్హ, అప్పమత్తా సదేవకా.
‘‘మయమ్పి థూపం కస్సామ, లోకనాథస్స తాదినో;
రతనేహి ఛాదేస్సామ, ఆయతం బుద్ధచేతియం.
‘‘యోజనం తేపి వడ్ఢేసుం, ఆయతం బుద్ధచేతియం;
పఞ్చయోజనముబ్బేధో, థూపో ఓభాసతే తదా.
‘‘యక్ఖా తత్థ సమాగన్త్వా, ఏకతో మన్తయుం తదా;
మనుస్సా దేవనాగా చ, గరుళా చ కుమ్భణ్డకా.
‘‘పచ్చేకం బుద్ధసేట్ఠస్స, అకంసు థూపముత్తమం;
మా నో పమత్తా అస్సుమ్హ, అప్పమత్తా సదేవకా.
‘‘మయమ్పి థూపం కస్సామ, లోకనాథస్స తాదినో;
ఫలికా ఛాదయిస్సామ, ఆయతం బుద్ధచేతియం.
‘‘యోజనం తేపి వడ్ఢేసుం, ఆయతం బుద్ధచేతియం;
ఛయోజనికముబ్బేధో, థూపో ఓభాసతే తదా.
‘‘గన్ధబ్బా చ సమాగన్త్వా, ఏకతో మన్తయుం తదా;
మనుజా దేవతా నాగా, కుమ్భణ్డా గరుళా తథా.
‘‘సబ్బే అకంసు బుద్ధథూపం, మయమేత్థ అకారకా;
మయమ్పి థూపం కస్సామ, లోకనాథస్స తాదినో.
‘‘వేదియో సత్త కత్వాన, ధజం ఛత్తం అకంసు తే;
సబ్బసోణ్ణమయం థూపం, గన్ధబ్బా కారయుం తదా.
‘‘సత్తయోజనముబ్బేధో, థూపో ఓభాసతే తదా;
రత్తిన్దివా న ఞాయన్తి, ఆలోకో హోతి సబ్బదా.
‘‘అభిభోన్తి న తస్సాభా, చన్దసూరా సతారకా;
సమన్తా యోజనసతే, పదీపోపి న పజ్జలి.
‘‘తేన కాలేన యే కేచి, థూపం పూజేన్తి మానుసా;
న తే థూపం ఆరుహన్తి, అమ్బరే ఉక్ఖిపన్తి తే.
‘‘దేవేహి ఠపితో యక్ఖో, అభిసమ్మతనామకో;
ధజం వా పుప్ఫదామం వా, అభిరోపేతి ఉత్తరిం.
‘‘న తే పస్సన్తి తం యక్ఖం, దామం పస్సన్తి గచ్ఛతో;
ఏవం పస్సిత్వా గచ్ఛన్తా, సబ్బే గచ్ఛన్తి సుగ్గతిం.
‘‘విరుద్ధా యే పావచనే, పసన్నా యే చ సాసనే;
పాటిహీరం దట్ఠుకామా, థూపం పూజేన్తి మానుసా.
‘‘నగరే హంసవతియా, అహోసిం భతకో తదా;
ఆమోదితం జనం దిస్వా, ఏవం చిన్తేసహం తదా.
‘‘ఉళారో భగవా నేసో, యస్స ధాతుఘరే దిసం;
ఇమా చ జనతా తుట్ఠా, కారం కుబ్బం న తప్పరే.
‘‘అహమ్పి కారం కస్సామి, లోకనాథస్స తాదినో;
తస్స ధమ్మేసు దాయాదో, భవిస్సామి అనాగతే.
‘‘సుధోతం రజకేనాహం, ఉత్తరేయ్యం పటం మమ;
వేళగ్గే ఆలగ్గేత్వాన, ధజం ఉక్ఖిపిమమ్బరే.
‘‘అభిసమ్మతకో గయ్హ, అమ్బరే హాసి మే ధజం;
వాతేరితం ధజం దిస్వా, భియ్యో హాసం జనేసహం.
‘‘తత్థ చిత్తం పసాదేత్వా, సమణం ఉపసఙ్కమిం;
తం భిక్ఖుం అభివాదేత్వా, విపాకం పుచ్ఛహం ధజే.
‘‘సో మే కథేసి ఆనన్దీ, పీతిసఞ్జననం మమ;
తస్స ధజస్స విపాకం, అనుభోస్ససి సబ్బదా.
‘‘హత్థిఅస్సరథాపత్తీ, సేనా చ చతురఙ్గినీ;
పరివారేస్సన్తి తం నిచ్చం, ధజదానస్సిదం ఫలం.
‘‘సట్ఠితూరియసహస్సాని, భేరియో సమలఙ్కతా;
పరివారేస్సన్తి తం నిచ్చం, ధజదానస్సిదం ఫలం.
‘‘ఛళసీతి సహస్సాని, నారియో సమలఙ్కతా;
విచిత్తవత్థాభరణా, ఆముక్కమణికుణ్డలా.
‘‘అళారపమ్హా హసులా, సుసఞ్ఞా తనుమజ్ఝిమా;
పరివారేస్సన్తి తం నిచ్చం, ధజదానస్సిదం ఫలం.
‘‘తింసకప్పసహస్సాని, దేవలోకే రమిస్ససి;
అసీతిక్ఖత్తుం దేవిన్దో, దేవరజ్జం కరిస్ససి.
‘‘సహస్సక్ఖత్తుం రాజా చ, చక్కవత్తీ భవిస్సతి;
పదేసరజ్జం విపులం, గణనాతో అసఙ్ఖియం.
‘‘కప్పసతసహస్సమ్హి, ఓక్కాకకులసమ్భవో;
గోతమో నామ గోత్తేన, సత్థా లోకే భవిస్సతి.
‘‘దేవలోకా చవిత్వాన, సుక్కమూలేన చోదితో;
పుఞ్ఞకమ్మేన సఞ్ఞుత్తో, బ్రహ్మబన్ధు భవిస్ససి.
‘‘అసీతికోటిం ఛడ్డేత్వా, దాసే కమ్మకరే బహూ;
గోతమస్స భగవతో, సాసనే పబ్బజిస్ససి.
‘‘ఆరాధయిత్వా సమ్బుద్ధం, గోతమం సక్యపుఙ్గవం;
ఉపవాణోతి నామేన, హేస్ససి సత్థు సావకో.
‘‘సతసహస్సే కతం కమ్మం, ఫలం దస్సేసి మే ఇధ;
సుముత్తో సరవేగోవ, కిలేసే ఝాపయిం మమ.
‘‘చక్కవత్తిస్స సన్తస్స, చాతుద్దీపిస్సరస్స మే;
తీణి యోజనాని సామన్తా, ఉస్సీయన్తి ధజా సదా.
‘‘సతసహస్సితో కప్పే, యం కమ్మమకరిం తదా;
దుగ్గతిం నాభిజానామి, ధజదానస్సిదం ఫలం.
‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.
అథాయస్మా ఉపవాణో భగవతో ఉపట్ఠాకో అహోసి. తేన చ సమయేన భగవతో వాతాబాధో ఉప్పజ్జి. థేరస్స చ గిహిసహాయో దేవహితో నామ బ్రాహ్మణో సావత్థియం పటివసతి. సో థేరం చతూహి పచ్చయేహి పవేదేసి. అథాయస్మా ఉపవాణో నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ తస్స బ్రాహ్మణస్స నివేసనం ఉపగచ్ఛి. బ్రాహ్మణో ‘‘కేనచి అఞ్ఞేన పయోజనేన థేరో ఆగతో’’తి ఞత్వా, ‘‘వదేయ్యాథ, భన్తే, కేనత్థో’’తి ఆహ. థేరో తస్స బ్రాహ్మణస్స పయోజనం ఆచిక్ఖన్తో –
౧౮౫. ‘‘అరహం సుగతో లోకే, వాతేహాబాధికో ముని;
సచే ఉణ్హోదకం అత్థి, మునినో దేహి బ్రాహ్మణ.
౧౮౬. ‘‘పూజితో పూజనేయ్యానం, సక్కరేయ్యాన సక్కతో;
అపచితోపచేయ్యానం, తస్స ఇచ్ఛామి హాతవే’’తి. – గాథాద్వయం అభాసి;
తస్సత్థో – యో ఇమస్మిం లోకే పూజనేయ్యానం పూజేతబ్బేహి సక్కాదీహి దేవేహి మహాబ్రహ్మాదీహి చ బ్రహ్మేహి పూజితో, సక్కరేయ్యానం సక్కాతబ్బేహి బిమ్బిసారకోసలరాజాదీహి సక్కతో, అపచేయ్యానం అపచాయితబ్బేహి మహేసీహి ఖీణాసవేహి అపచితో, కిలేసేహి ఆరకత్తాదినా అరహం, సోభనగమనాదినా సుగతో సబ్బఞ్ఞూ ముని మయ్హం సత్థా దేవదేవో సక్కానం అతిసక్కో బ్రహ్మానం అతిబ్రహ్మా, సో దాని వాతేహి వాతహేతు వాతక్ఖోభనిమిత్తం ఆబాధికో జాతో. సచే, బ్రాహ్మణ, ఉణ్హోదకం అత్థి, తస్స వాతాబాధవూపసమనత్థం తం హాతవే ఉపనేతుం ఇచ్ఛామీతి. తం సుత్వా బ్రాహ్మణో ఉణ్హోదకం తదనురూపం వాతారహఞ్చ భేసజ్జం భగవతో ఉపనామేసి. తేన చ సత్థు రోగో వూపసమి. తస్స భగవా అనుమోదనం అకాసీతి.