౮. సఞ్జయత్థేరగాథావణ్ణనా

యతో అహన్తి ఆయస్మతో సఞ్జయత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? సోపి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ వివట్టూపనిస్సయం పుఞ్ఞం ఉపచినన్తో విపస్సిస్స భగవతో కాలే మహతి పూగే సంకిత్తివసేన వత్థుం సఙ్ఘరిత్వా రతనత్తయం ఉద్దిస్స పుఞ్ఞం కరోన్తో సయం దలిద్దో హుత్వా నేసం గణాదీనం పుఞ్ఞకిరియాయ బ్యావటో అహోసి. కాలేన కాలం భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా వన్దిత్వా పసన్నమానసో భిక్ఖూనఞ్చ తం తం వేయ్యావచ్చం అకాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవలోకే నిబ్బత్తో అపరాపరం పుఞ్ఞాని కత్వా సుగతీసుయేవ సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే రాజగహే విభవసమ్పన్నస్స బ్రాహ్మణస్స పుత్తో హుత్వా నిబ్బత్తి సఞ్జయో నామ నామేన, సో వయప్పత్తో బ్రహ్మాయుపోక్ఖరసాతిఆదికే అభిఞ్ఞాతే బ్రాహ్మణే సాసనే అభిప్పసన్నే దిస్వా సఞ్జాతప్పసాదో సత్థారం ఉపసఙ్కమి. తస్స సత్థా ధమ్మం దేసేసి. సో ధమ్మం సుత్వా సోతాపన్నో అహోసి. అపరభాగే పబ్బజి. పబ్బజన్తో చ ఖురగ్గేయేవ ఛళభిఞ్ఞో అహోసీ. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౧.౧౦.౫౧-౫౫) –

‘‘విపస్సిస్స భగవతో, మహాపూగగణో అహు;

వేయ్యావచ్చకరో ఆసిం, సబ్బకిచ్చేసు వావటో.

‘‘దేయ్యధమ్మో చ మే నత్థి, సుగతస్స మహేసినో;

అవన్దిం సత్థునో పాదే, విప్పసన్నేన చేతసా.

‘‘ఏకనవుతితో కప్పే, వేయ్యావచ్చం అకాసహం;

దుగ్గతిం నాభిజానామి, వేయ్యావచ్చస్సిదం ఫలం.

‘‘ఇతో చ అట్ఠమే కప్పే, రాజా ఆసిం సుచిన్తితో;

సత్తరతనసమ్పన్నో, చక్కవత్తీ మహబ్బలో.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

ఛళభిఞ్ఞో పన హుత్వా అఞ్ఞం బ్యాకరోన్తో ‘‘యతో అహం పబ్బజితో’’తి గాథం అభాసి.

౪౮. తత్థ యతో అహం పబ్బజితోతి యతో పభుతి యతో పట్ఠాయ అహం పబ్బజితో. పబ్బజితకాలతో పట్ఠాయ నాభిజానామి సఙ్కప్పం, అనరియం దోససంహితన్తి రాగాదిదోససంహితం తతో ఏవ అనరియం నిహీనం, అరియేహి వా అనరణీయతాయ అనరియేహి అరణీయతాయ చ అనరియం పాపకం ఆరమ్మణే అభూతగుణాదిసఙ్కప్పనతో ‘‘సఙ్కప్పో’’తి లద్ధనామం కామవితక్కాదిమిచ్ఛావితక్కం ఉప్పాదితం నాభిజానామీతి, ‘‘ఖురగ్గేయేవ మయా అరహత్తం పత్త’’న్తి అఞ్ఞం బ్యాకాసి.

సఞ్జయత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.