౭. ఉజ్జయత్థేరగాథావణ్ణనా

నమో తే బుద్ధ వీరత్థూతి ఆయస్మతో ఉజ్జయత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే పుఞ్ఞాని కరోన్తో ఇతో ద్వానవుతే కప్పే తిస్సం భగవన్తం పస్సిత్వా పసన్నమానసో కణికారపుప్ఫేహి పూజం అకాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవలోకే నిబ్బత్తిత్వా అపరాపరం పుఞ్ఞాని కత్వా దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే రాజగహే అఞ్ఞతరస్స సోత్తియబ్రాహ్మణస్స పుత్తో హుత్వా నిబ్బత్తి, ఉజ్జయోతిస్స నామం అహోసి. సో వయప్పత్తో తిణ్ణం వేదానం పారగూ హుత్వా తత్థ సారం అపస్సన్తో ఉపనిస్సయసమ్పత్తియా చోదియమానో వేళువనం గన్త్వా సత్థు సన్తికే ధమ్మం సుత్వా పటిలద్ధసద్ధో పబ్బజిత్వా చరియానుకూలం కమ్మట్ఠానం గహేత్వా అరఞ్ఞే విహరన్తో విపస్సనం వడ్ఢేత్వా నచిరస్సేవ అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౧.౨౧.౧-౪) –

‘‘కణికారం పుప్ఫితం దిస్వా, ఓచినిత్వానహం తదా;

తిస్సస్స అభిరోపేసిం, ఓఘతిణ్ణస్స తాదినో.

‘‘ద్వేనవుతే ఇతో కప్పే, యం పుప్ఫమభిరోపయిం;

దుగ్గతిం నాభిజానామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.

‘‘పఞ్చతింసే ఇతో కప్పే, అరుణపాణీతి విస్సుతో;

సత్తరతనసమ్పన్నో, చక్కవత్తీ మహబ్బలో.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

అరహత్తం పన పత్వా సత్థు సన్తికం గన్త్వా వన్దిత్వా ఏకమన్తం నిసీదిత్వా భగవతో థోమనాకారేన అఞ్ఞం బ్యాకరోన్తో ‘‘నమో తే బుద్ధ వీరత్థూ’’తి గాథం అభాసి.

౪౭. తత్థ నమోతి పణామకిత్తనం. తేతి పణామకిరియాయ సమ్పదానకిత్తనం, తుయ్హన్తి అత్థో. బుద్ధ వీరాతి చ భగవతో ఆలపనం. భగవా హి యథా అభిఞ్ఞేయ్యాదిభేదస్స అత్థస్స అభిఞ్ఞేయ్యాదిభేదేన సయమ్భూఞాణేన అనవసేసతో బుద్ధత్తా ‘‘బుద్ధో’’తి వుచ్చతి. ఏవం పఞ్చన్నమ్పి మారానం అభిప్పమద్దనవసేన పదహన్తేన మహతా వీరియేన సమన్నాగతత్తా ‘‘వీరో’’తి వుచ్చతి. అత్థూతి హోతు, తస్స ‘‘నమో’’తి ఇమినా సమ్బన్ధో. విప్పముత్తోసి సబ్బధీతి సబ్బేహి కిలేసేహి సబ్బస్మిఞ్చ సఙ్ఖారగతే విప్పముత్తో విసంయుత్తో అసి భవసి, న తయా కిఞ్చి అవిప్పముత్తం నామ అత్థి, యతోహం తుయ్హాపదానే విహరం, విహరామి అనాసవోతి తుయ్హం తవ అపదానే ఓవాదే గతమగ్గే పటిపత్తిచరియాయ విహరం యథాసత్తి యథాబలం పటిపజ్జన్తో కామాసవాదీనం చతున్నమ్పి ఆసవానం సుప్పహీనత్తా అనాసవో విహరామి, తాదిసస్స నమో తే బుద్ధ-వీరత్థూతి.

ఉజ్జయత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.