౧౦. అజితత్థేరగాథావణ్ణనా
మరణే మే భయం నత్థీతి ఆయస్మతో అజితత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? సో కిర ఏకనవుతే కప్పే విపస్సిం భగవన్తం పస్సిత్వా పసన్నచిత్తో కపిత్థఫలం అదాసి. తతో పరమ్పి తం తం పుఞ్ఞం కత్వా దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం కప్పే అనుప్పన్నే ఏవ అమ్హాకం సత్థరి సావత్థియం మహాకోసలరఞ్ఞో అగ్గాసనియస్స బ్రాహ్మణస్స పుత్తో హుత్వా నిబ్బత్తి. తస్స అజితోతి నామం అహోసి. తస్మిఞ్చ సమయే సావత్థివాసీ బావరీ నామ బ్రాహ్మణో తీహి మహాపురిసలక్ఖణేహి సమన్నాగతో తిణ్ణం వేదానం పారగూ సావత్థితో నిక్ఖమిత్వా తాపసపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా గోధావరీతీరే కపిత్థారామే వసతి. అథ అజితో తస్స సన్తికే పబ్బజితో అత్థకామాయ దేవతాయ చోదితేన బావరినా సత్థు సన్తికం పేసితో తిస్సమేత్తేయ్యాదీహి సద్ధిం భగవన్తం ఉపసఙ్కమిత్వా మనసావ పఞ్హే పుచ్ఛిత్వా తేసు విస్సజ్జితేసు పసన్నచిత్తో సత్థు సన్తికే పబ్బజిత్వా కమ్మట్ఠానం గహేత్వా విపస్సనం వడ్ఢేత్వా అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౨.౫౨.౭-౧౧) –
‘‘సువణ్ణవణ్ణం సమ్బుద్ధం, ఆహుతీనం పటిగ్గహం;
రథియం పటిపజ్జన్తం, కపిత్థం అదదిం ఫలం.
‘‘ఏకనవుతితో కప్పే, యం ఫలం అదదిం దదా;
దుగ్గతిం నాభిజానామి, ఫలదానస్సిదం ఫలం.
‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.
అరహత్తం పన పత్తో సీహనాదం నదన్తో ‘‘మరణే మే భయం నత్థీ’’తి గాథం అభాసి.
౨౦. తత్థ మరణేతి మరణనిమిత్తం మరణహేతు. మేతి మయ్హం, భయం నత్థి ఉచ్ఛిన్నభవమూలతాయ పరిక్ఖీణజాతికత్తా. అనుచ్ఛిన్నభవమూలానఞ్హి ‘‘కీదిసీ ను ఖో మయ్హం ఆయతిం ఉప్పత్తీ’’తి మరణతో భయం భవేయ్య. నికన్తీతి అపేక్ఖా తణ్హా, సా నత్థి జీవితే సుపరిమద్దితసఙ్ఖారతాయ ఉపాదానక్ఖన్ధానం దుక్ఖాసారకాదిభావేన సుట్ఠు ఉపట్ఠహనతో. ఏవంభూతో చాహం సన్దేహం సరీరం, సకం వా దేహం దేహసఙ్ఖాతం దుక్ఖభారం నిక్ఖిపిస్సామి ఛడ్డేస్సామి, నిక్ఖిపన్తో చ ‘‘‘ఇమినా సరీరకేన సాధేతబ్బం సాధితం, ఇదాని తం ఏకంసేన ఛడ్డనీయమేవా’తి పఞ్ఞావేపుల్లప్పత్తియా సమ్పజానో సతివేపుల్లప్పత్తియా పటిస్సతో నిక్ఖిపిస్సామీ’’తి. ఇమం పన గాథం వత్వా థేరో ఝానం సమాపజ్జిత్వా తదనన్తరం పరినిబ్బాయీతి.
అజితత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.
దుతియవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.