౧౦. (దుతియ) దేవసభత్థేరగాథావణ్ణనా

సమ్మప్పధానసమ్పన్నోతి ఆయస్మతో దేవసభత్థేరస్స గాథా. కా ఉప్పత్తి? అయమ్పి పురిమబుద్ధేసు కతాధికారో తత్థ తత్థ భవే వివట్టూపనిస్సయం కుసలం ఉపచినన్తో సిఖిస్స భగవతో కాలే కులగేహే నిబ్బత్తిత్వా విఞ్ఞుతం పత్తో ఏకదివసం సిఖిం భగవన్తం దిస్వా పసన్నమానసో బన్ధుజీవకపుప్ఫేహి పూజం అకాసి. సో తేన పుఞ్ఞకమ్మేన దేవమనుస్సేసు సంసరన్తో ఇమస్మిం బుద్ధుప్పాదే కపిలవత్థుస్మిం సక్యరాజకులే నిబ్బత్తి, తస్స దేవసభోతి నామం అహోసి. సో వయప్పత్తో చుమ్బటకలహవూపసమనత్థం సత్థరి ఆగతే బుద్ధానుభావం దిస్వా పసన్నమానసో సరణేసు పతిట్ఠితో పున నిగ్రోధారామే సత్థరి విహరన్తే సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా పటిలద్ధసద్ధో పబ్బజిత్వా కతపుబ్బకిచ్చో విపస్సనాయ కమ్మం కరోన్తో నచిరస్సేవ అరహత్తం పాపుణి. తేన వుత్తం అపదానే (అప. థేర ౧.౧౬.౧-౬) –

‘‘చన్దంవ విమలం సుద్ధం, విప్పసన్నమనావిలం;

నన్దీభవపరిక్ఖీణం, తిణ్ణం లోకే విసత్తికం.

‘‘నిబ్బాపయన్తం జనతం, తిణ్ణం తారయతం వరం;

మునిం వనమ్హి ఝాయన్తం, ఏకగ్గం సుసమాహితం.

‘‘బన్ధుజీవకపుప్ఫాని, లగేత్వా సుత్తకేనహం;

బుద్ధస్స అభిరోపయిం, సిఖినో లోకబన్ధునో.

‘‘ఏకతింసే ఇతో కప్పే, యం కమ్మమకరిం తదా;

దుగ్గతిం నాభిజానామి, బుద్ధపూజాయిదం ఫలం.

‘‘ఇతో సత్తమకే కప్పే, మనుజిన్దో మహాయసో;

సమన్తచక్ఖునామాసి, చక్కవత్తీ మహబ్బలో.

‘‘కిలేసా ఝాపితా మయ్హం…పే… కతం బుద్ధస్స సాసన’’న్తి.

అరహత్తం పన పత్వా అత్తనా అధిగతం విముత్తిసుఖం నిస్సాయ ఉప్పన్నపీతిసోమనస్సో ఉదానవసేన –

౧౦౦. ‘‘సమ్మప్పధానసమ్పన్నో, సతిపట్ఠానగోచరో;

విముత్తికుసుమసఞ్ఛన్నో, పరినిబ్బిస్సత్యనాసవో’’తి. – గాథం అభాసి;

తత్థ సమ్మప్పధానసమ్పన్నోతి సమ్పన్నచతుబ్బిధసమ్మప్పధానో, తేహి కత్తబ్బకిచ్చం సమ్పాదేత్వా ఠితోతి అత్థో. సతిపట్ఠానగోచరోతి కాయానుపస్సనాదయో సతిపట్ఠానా గోచరో పవత్తిట్ఠానం ఏతస్సాతి సతిపట్ఠానగోచరో, చతూసు సతిపట్ఠానేసు పతిట్ఠితచిత్తోతి అత్థో. గుణసోభేన పరమసుగన్ధా విముత్తియేవ కుసుమాని, తేహి సబ్బసో సమ్మదేవ సఞ్ఛన్నో విభూసితో అలఙ్కతోతి విముత్తికుసుమసఞ్ఛన్నో. పరినిబ్బిస్సత్యనాసవోతి ఏవం సమ్మా పటిపజ్జన్తో భిక్ఖు నచిరస్సేవ అనాసవో హుత్వా పరినిబ్బిస్సతి సఉపాదిసేసాయ అనుపాదిసేసాయ చ నిబ్బానధాతుయాతి అత్థో. ఇదమేవ చ థేరస్స అఞ్ఞాబ్యాకరణం అహోసి.

(దుతియ) దేవసభత్థేరగాథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

దసమవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.