౬. సేరిణీపేతివత్థువణ్ణనా

నగ్గా దుబ్బణ్ణరూపాసీతి ఇదం సత్థరి జేతవనే విహరన్తే సేరిణీపేతిం ఆరబ్భ వుత్తం. కురురట్ఠే కిర హత్థినిపురే సేరిణీ నామ ఏకా రూపూపజీవినీ అహోసి. తత్థ చ ఉపోసథకరణత్థాయ తతో తతో భిక్ఖూ సన్నిపతింసు. పున మహాభిక్ఖుసన్నిపాతో అహోసి. తం దిస్వా మనుస్సా తిలతణ్డులాదిం సప్పినవనీతమధుఆదిఞ్చ బహుం దానూపకరణం సజ్జేత్వా మహాదానం పవత్తేసుం. తేన చ సమయేన సా గణికా అస్సద్ధా అప్పసన్నా మచ్ఛేరమలపరియుట్ఠితచిత్తా తేహి మనుస్సేహి ‘‘ఏహి తావ ఇదం దానం అనుమోదాహీ’’తి ఉస్సాహితాపి ‘‘కిం తేన ముణ్డకానం సమణానం దిన్నేనా’’తి అప్పసాదమేవ నేసం సమ్పవేదేసి, కుతో అప్పమత్తకస్స పరిచ్చాగో.

సా అపరేన సమయేన కాలం కత్వా అఞ్ఞతరస్స పచ్చన్తనగరస్స పరిఖాపిట్ఠే పేతీ హుత్వా నిబ్బత్తి. అథ హత్థినిపురవాసీ అఞ్ఞతరో ఉపాసకో వణిజ్జాయ తం నగరం గన్త్వా రత్తియా పచ్చూససమయే పరిఖాపిట్ఠం గతో తాదిసేన పయోజనేన. సా తత్థ తం దిస్వా సఞ్జానిత్వా నగ్గా అట్ఠిత్తచమత్తావసేససరీరా అతివియ బీభచ్ఛదస్సనా అవిదూరే ఠత్వా అత్తానం దస్సేసి. సో తం దిస్వా –

౪౬౪. ‘‘నగ్గా దుబ్బణ్ణరూపాసి, కిసా ధమనిసన్థతా;

ఉప్ఫాసులికే కిసికే, కా ను త్వం ఇధ తిట్ఠసీ’’తి. –

గాథాయ పుచ్ఛి. సాపిస్స –

౪౬౫. ‘‘అహం భదన్తే పేతీమ్హి, దుగ్గతా యమలోకికా;

పాపకమ్మం కరిత్వాన, పేతలోకం ఇతో గతా’’తి. –

గాథాయ అత్తానం పకాసేసి. పున తేన –

౪౬౬. ‘‘కిం ను కాయేన వాచాయ, మనసా దుక్కటం కతం;

కిస్సకమ్మవిపాకేన, పేతలోకం ఇతో గతా’’తి. –

గాథాయ కతకమ్మం పుచ్ఛితా –

౪౬౭. ‘‘అనావటేసు తిత్థేసు, విచినిం అడ్ఢమాసకం;

సన్తేసు దేయ్యధమ్మేసు, దీపం నాకాసిమత్తనో.

౪౬౮. ‘‘నదిం ఉపేమి తసితా, రిత్తకా పరివత్తతి;

ఛాయం ఉపేమి ఉణ్హేసు, ఆతపో పరివత్తతి.

౪౬౯. ‘‘అగ్గివణ్ణో చ మే వాతో, డహన్తో ఉపవాయతి;

ఏతఞ్చ భన్తే అరహామి, అఞ్ఞఞ్చ పాపకం తతో.

౪౭౦. ‘‘గన్త్వాన హత్థినిం పురం, వజ్జేసి మయ్హ మాతరం;

‘ధీతా చ తే మయా దిట్ఠా, దుగ్గతా యమలోకికా;

పాపకమ్మం కరిత్వాన, పేతలోకం ఇతో గతా’.

౪౭౧. ‘‘అత్థి మే ఏత్థ నిక్ఖిత్తం, అనక్ఖాతఞ్చ తం మయా;

చత్తారి సతసహస్సాని, పల్లఙ్కస్స చ హేట్ఠతో.

౪౭౨. ‘‘తతో మే దానం దదతు, తస్సా చ హోతు జీవికా;

దానం దత్వా చ మే మాతా, దక్ఖిణం అనుదిచ్ఛతు;

తదాహం సుఖితా హేస్సం, సబ్బకామసమిద్ధినీ’’తి. –

ఇమాహి ఛహి గాథాహి అత్తనా కతకమ్మఞ్చేవ పున తేన అత్తనో కాతబ్బం అత్థఞ్చ ఆచిక్ఖి.

౪౬౭. తత్థ అనావటేసు తిత్థేసూతి కేనచి అనివారితేసు నదీతళాకాదీనం తిత్థపదేసేసు, యత్థ మనుస్సా న్హాయన్తి, ఉదకకిచ్చం కరోన్తి, తాదిసేసు ఠానేసు. విచినిం అడ్ఢమాసకన్తి ‘‘మనుస్సేహి ఠపేత్వా విస్సరితం అపినామేత్థ కిఞ్చి లభేయ్య’’న్తి లోభాభిభూతా అడ్ఢమాసకమత్తమ్పి విచినిం గవేసిం. అథ వా అనావటేసు తిత్థేసూతి ఉపసఙ్కమనేన కేనచి అనివారితేసు సత్తానం పయోగాసయసుద్ధియా కారణభావేన తిత్థభూతేసు సమణబ్రాహ్మణేసు విజ్జమానేసు. విచినిం అడ్ఢమాసకన్తి మచ్ఛేరమలపరియుట్ఠితచిత్తా కస్సచి కిఞ్చి అదేన్తీ అడ్ఢమాసకమ్పి విసేసేన చినిం, న సఞ్చినిం పుఞ్ఞం. తేనాహ ‘‘సన్తేసు దేయ్యధమ్మేసు, దీపం నాకాసిమత్తనో’’తి.

౪౬౮. తసితాతి పిపాసితా. రిత్తకాతి కాకపేయ్యా సన్దమానాపి నదీ మమ పాపకమ్మేన ఉదకేన రిత్తా తుచ్ఛా వాలికమత్తా హుత్వా పరివత్తతి. ఉణ్హేసూతి ఉణ్హసమయేసు. ఆతపో పరివత్తతీతి ఛాయాట్ఠానం మయి ఉపగతాయ ఆతపో సమ్పజ్జతి.

౪౬౯-౭౦. అగ్గివణ్ణోతి సమ్ఫస్సేన అగ్గిసదిసో. తేన వుత్తం ‘‘డహన్తో ఉపవాయతీ’’తి. ఏతఞ్చ, భన్తే, అరహామీతి, భన్తేతి తం ఉపాసకం గరుకారేన వదతి. భన్తే, ఏతఞ్చ యథావుత్తం పిపాసాదిదుక్ఖం, అఞ్ఞఞ్చ తతో పాపకం దారుణం దుక్ఖం అనుభవితుం అరహామి తజ్జస్స పాపస్స కతత్తాతి అధిప్పాయో. వజ్జేసీతి వదేయ్యాసి.

౪౭౧-౭౨. ఏత్థ నిక్ఖిత్తం, అనక్ఖాతన్తి ‘‘ఏత్తకం ఏత్థ నిక్ఖిత్త’’న్తి అనాచిక్ఖితం. ఇదాని తస్స పరిమాణం ఠపితట్ఠానఞ్చ దస్సేన్తీ ‘‘చత్తారి సతసహస్సాని, పల్లఙ్కస్స చ హేట్ఠతో’’తి ఆహ. తత్థ పల్లఙ్కస్సాతి పుబ్బే అత్తనో సయనపల్లఙ్కస్స. తతోతి నిహితధనతో ఏకదేసం గహేత్వా మమం ఉద్దిస్స దానం దేతు. తస్సాతి మయ్హం మాతుయా.

ఏవం తాయ పేతియా వుత్తే సో ఉపాసకో తస్సా వచనం సమ్పటిచ్ఛిత్వా తత్థ అత్తనో కరణీయం తీరేత్వా హత్థినిపురం గన్త్వా తస్సా మాతుయా తమత్థం ఆరోచేసి. తమత్థం దస్సేతుం –

౪౭౩. సాధూతి సో పటిస్సుత్వా, గన్త్వాన హత్థినిం పురం;

అవోచ తస్సా మాతరం –

‘‘ధీతా చ తే మయా దిట్ఠా, దుగ్గతా యమలోకికా;

పాపకమ్మం కరిత్వాన, పేతలోకం ఇతో గతా.

౪౭౪. ‘‘సా మం తత్థ సమాదపేసి, వజ్జేసి మయ్హ మాతరం;

‘ధీతా చ తే మయా దిట్ఠా, దుగ్గతా యమలోకికా;

పాపకమ్మం కరిత్వాన, పేతలోకం ఇతో గతా.

౪౭౫. ‘‘‘అత్థి చ మే ఏత్థ నిక్ఖిత్తం, అనక్ఖాతఞ్చ తం మయా;

చత్తారి సతసహస్సాని, పల్లఙ్కస్స చ హేట్ఠతో.

౪౭౬. ‘‘‘తతో మే దానం దదతు, తస్సా చ హోతు జీవికా;

దానం దత్వా చ మే మాతా, దక్ఖిణం అనుదిచ్ఛతు;

తదాహం సుఖితా హేస్సం, సబ్బకామసమిద్ధినీ’.

౪౭౭. ‘‘తతో హి సా దానమదా, తస్సా దక్ఖిణమాదిసీ;

పేతీ చ సుఖితా ఆసి, తస్సా చాసి సుజీవికా’’తి. –

సఙ్గీతికారా ఆహంసు. తా సువిఞ్ఞేయ్యావ.

తం సుత్వా తస్సా మాతా భిక్ఖుసఙ్ఘస్స దానం దత్వా తస్సా ఆదిసి. తేన సా పటిలద్ధూపకరణసమ్పత్తియం ఠితా మాతు అత్తానం దస్సేత్వా తం కారణం ఆచిక్ఖి, మాతా భిక్ఖూనం ఆరోచేసి, భిక్ఖూ తం పవత్తిం భగవతో ఆరోచేసుం. భగవా తమత్థం అట్ఠుప్పత్తిం కత్వా సమ్పత్తపరిసాయ ధమ్మం దేసేసి. సా దేసనా మహాజనస్స సాత్థికా అహోసీతి.

సేరిణీపేతివత్థువణ్ణనా నిట్ఠితా.