౬. అవుట్ఠికసుత్తవణ్ణనా

౭౫. ఛట్ఠే అవుట్ఠికసమోతి అవుట్ఠికమేఘసమో. ఏకచ్చో హి మేఘో సతపటలసహస్సపటలో హుత్వా ఉట్ఠహిత్వా థనన్తో గజ్జన్తో విజ్జోతన్తో ఏకం ఉదకబిన్దుమ్పి అపాతేత్వా విగచ్ఛతి, తథూపమో ఏకచ్చో పుగ్గలోతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘అవుట్ఠికసమో’’తి. పదేసవస్సీతి ఏకదేసవస్సిమేఘసమో. పదేసవస్సీ వియాతి హి పదేసవస్సీ. ఏకచ్చో ఏకస్మింయేవ ఠానే ఠితేసు మనుస్సేసు యథా ఏకచ్చే తేమేన్తి, ఏకచ్చే న తేమేన్తి, ఏవం మన్దం వస్సతి, తథూపమం ఏకచ్చం పుగ్గలం దస్సేతి ‘‘పదేసవస్సీ’’తి. సబ్బత్థాభివస్సీతి సబ్బస్మిం పథవీపబ్బతసముద్దాదికే జగతిప్పదేసే అభివస్సిమేఘసమో. ఏకచ్చో హి సకలచక్కవాళగబ్భం పత్థరిత్వా సబ్బత్థకమేవ అభివస్సతి, తం చాతుద్దీపికమహామేఘం ఏకచ్చస్స పుగ్గలస్స ఉపమం కత్వా వుత్తం ‘‘సబ్బత్థాభివస్సీ’’తి.

సబ్బేసానన్తి సబ్బేసం, అయమేవ వా పాఠో. న దాతా హోతీతి అదానసీలో హోతి, థద్ధమచ్ఛరితాయ న కస్సచి కిఞ్చి దేతీతి అత్థో. ఇదాని దానస్స ఖేత్తం దేయ్యధమ్మఞ్చ విభాగేన దస్సేతుం ‘‘సమణబ్రాహ్మణా’’తిఆదిమాహ. తత్థ సమితపాపసమణా చేవ పబ్బజ్జమత్తసమణా చ బాహితపాపబ్రాహ్మణా చేవ జాతిమత్తబ్రాహ్మణా చ ఇధ ‘‘సమణబ్రాహ్మణా’’తి అధిప్పేతా. కపణా నామ దుగ్గతా దలిద్దమనుస్సా. అద్ధికా నామ పథావినో పరిబ్బయవిహీనా. వనిబ్బకా నామ యే ‘‘ఇట్ఠం దేథ కన్తం మనాపం కాలేన అనవజ్జం ఉదగ్గచిత్తా పసన్నచిత్తా, ఏవం దేన్తా గచ్ఛథ సుగతిం, గచ్ఛథ బ్రహ్మలోక’’న్తిఆదినా నయేన దానే నియోజేన్తా దానస్స వణ్ణం థోమేన్తా విచరన్తి. యాచకా నామ యే కేవలం ‘‘ముట్ఠిమత్తం దేథ, పసతమత్తం దేథ, సరావమత్తం దేథా’’తి అప్పకమ్పి యాచమానా విచరన్తి. తత్థ సమణబ్రాహ్మణగ్గహణేన గుణఖేత్తం ఉపకారిఖేత్తఞ్చ దస్సేతి, కపణాదిగ్గహణేన కరుణాఖేత్తం. అన్నన్తి యంకిఞ్చి ఖాదనీయం భోజనీయం. పానన్తి అమ్బపానాదిపానకం. వత్థన్తి నివాసనపారుపనాదిఅచ్ఛాదనం. యానన్తి రథవయ్హాది అన్తమసో ఉపాహనం ఉపాదాయ గమనసాధనం. మాలాతి గన్థితాగన్థితభేదం సబ్బం పుప్ఫం. గన్ధన్తి యంకిఞ్చి గన్ధజాతం పిసితం అపిసితం గన్ధూపకరణఞ్చ. విలేపనన్తి ఛవిరాగకరణం. సేయ్యాతి మఞ్చపీఠాది చేవ పావారకోజవాది చ సయితబ్బవత్థు. సేయ్యగ్గహణేన చేత్థ ఆసనమ్పి గహితన్తి దట్ఠబ్బం. ఆవసథన్తి వాతాతపాదిపరిస్సయవినోదనం పతిస్సయం. పదీపేయ్యన్తి దీపకపల్లికాదిపదీపూపకరణం.

ఏవం ఖో, భిక్ఖవేతి విజ్జమానేపి దేయ్యధమ్మే పటిగ్గాహకానం ఏవం దాతబ్బవత్థుం సబ్బేన సబ్బం అదేన్తో పుగ్గలో అవస్సికమేఘసదిసో హోతి. ఇదం వుత్తం హోతి – భిక్ఖవే, యథా సో మేఘో సతపటలసహస్సపటలో హుత్వా ఉట్ఠహిత్వా న కిఞ్చి వస్సి విగచ్ఛతి, ఏవమేవ యో ఉళారం విపులఞ్చ భోగం సంహరిత్వా గేహం ఆవసన్తో కస్సచి కటచ్ఛుమత్తం భిక్ఖం వా ఉళుఙ్కమత్తం యాగుం వా అదత్వా విగచ్ఛతి, వివసో మచ్చువసం గచ్ఛతి, సో అవుట్ఠికసమో నామ హోతీతి. ఇమినా నయేన సేసేసుపి నిగమనం వేదితబ్బం. ఇమేసు చ తీసు పుగ్గలేసు పఠమో ఏకంసేనేవ గరహితబ్బో, దుతియో పసంసనీయో, తతియో, పసంసనీయతరో. పఠమో వా ఏకన్తేనేవ సబ్బనిహీనో, దుతియో మజ్ఝిమో, తతియో ఉత్తమోతి వేదితబ్బో.

గాథాసు సమణేతి ఉపయోగవసేన బహువచనం తథా సేసేసుపి. లద్ధానాతి లభిత్వా, సమణే దక్ఖిణేయ్యే పవారేత్వా పుట్ఠో న సంవిభజతి. అన్నం పానఞ్చ భోజనన్తి అన్నం వా పానం వా అఞ్ఞం వా భుఞ్జితబ్బయుత్తకం భోజనం, తం న సంవిభజతి. అయఞ్హేత్థ సఙ్ఖేపత్థో – యో అత్థికభావేన ఉపగతే సమ్పటిగ్గాహకే లభిత్వా అన్నాదినా సంవిభాగమత్తమ్పి న కరోతి, కిం సో అఞ్ఞం దానం దస్సతి, తం ఏవరూపం థద్ధమచ్ఛరియం పురిసాధమం నిహీనపుగ్గలం పణ్డితా అవుట్ఠికసమోతి ఆహు కథయన్తీతి.

ఏకచ్చానం న దదాతీతి విజ్జమానేపి మహతి దాతబ్బధమ్మే ఏకేసం సత్తానం తేసు కోధవసేన వా, దేయ్యధమ్మే లోభవసేన వా న దదాతి. ఏకచ్చానం పవేచ్ఛతీతి ఏకేసంయేవ పన దదాతి. మేధావినోతి పఞ్ఞవన్తో పణ్డితా జనా.

సుభిక్ఖవాచోతి యో ఉపగతానం యాచకానం ‘‘అన్నం దేథ, పానం దేథా’’తిఆదినా తం తం దాపేతి, సో సులభభిక్ఖతాయ సుభిక్ఖా వాచా ఏతస్సాతి సుభిక్ఖవాచో. ‘‘సుభిక్ఖవస్సీ’’తిపి పఠన్తి. యథా లోకో సుభిక్ఖో హోతి, ఏవం సబ్బత్థాభివస్సితమహామేఘో సుభిక్ఖవస్సీ నామ హోతి. ఏవమయమ్పి మహాదానేహి సబ్బత్థాభివస్సీ సుభిక్ఖవస్సీతి. ఆమోదమానో పకిరేతీతి తుట్ఠహట్ఠమానసో సహత్థేన దానం దేన్తో పటిగ్గాహకఖేత్తే దేయ్యధమ్మం పకిరేన్తో వియ హోతి, వాచాయపి ‘‘దేథ దేథా’’తి భాసతి.

ఇదాని నం సుభిక్ఖవస్సితభావం దస్సేతుం ‘‘యథాపి మేఘో’’తిఆది వుత్తం. తత్రాయం సఙ్ఖేపత్థో – యథా మహామేఘో పఠమం మన్దనిగ్ఘోసేన థనయిత్వా పున సకలనదీకన్దరాని ఏకనిన్నాదం కరోన్తో గజ్జయిత్వా పవస్సతి, సబ్బత్థకమేవ వారినా ఉదకేన థలం నిన్నఞ్చ అభిసన్దన్తో పూరేతి ఏకోఘం కరోతి, ఏవమేవ ఇధ ఇమస్మిం సత్తలోకే ఏకచ్చో ఉళారపుగ్గలో సబ్బసమతాయ సో మహామేఘో వియ వస్సితబ్బత్తా తాదిసో యథా ధనం ఉట్ఠానాధిగతం అత్తనో ఉట్ఠానవీరియాభినిబ్బత్తం హోతి, ఏవం అనలసో హుత్వా తఞ్చ ధమ్మేన ఞాయేన సంహరిత్వా తన్నిబ్బత్తేన అన్నేన పానేన అఞ్ఞేన చ దేయ్యధమ్మేన పత్తే సమ్పత్తే వనిబ్బకే సమ్మా సమ్మదేవ దేసకాలానురూపఞ్చేవ ఇచ్ఛానురూపఞ్చ తప్పేతి సమ్పవారేతీతి.

ఛట్ఠసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.