౩౪. జోతికత్థేరవత్థు

యోధ తణ్హన్తి పున ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేళువనే విహరన్తో జోతికత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

అజాతసత్తుకుమారో హి దేవదత్తేన సద్ధిం ఏకతో హుత్వా పితరం ఘాతేత్వా రజ్జే పతిట్ఠితో ‘‘జోతికసేట్ఠిస్స మహాపాసాదం గణ్హిస్సామీ’’తి యుద్ధసజ్జో నిక్ఖమిత్వా మణిపాకారే సపరివారస్స అత్తనో ఛాయం దిస్వా ‘‘గహపతికో యుద్ధసజ్జో హుత్వా బలం ఆదాయ నిక్ఖన్తో’’తి సల్లక్ఖేత్వా ఉపగన్తుం న విసహి. సేట్ఠిపి తం దివసం ఉపోసథికో హుత్వా పాతోవ భుత్తపాతరాసో విహారం గన్త్వా సత్థు సన్తికే ధమ్మం సుణన్తో నిసిన్నో హోతి. పఠమే ద్వారకోట్ఠకే ఆరక్ఖం గహేత్వా ఠితో పన యమకోళి నామ యక్ఖో తం దిస్వా ‘‘కహం గచ్ఛసీ’’తి సపరివారం విద్ధంసేత్వా దిసావిదిసాసు అనుబన్ధి. రాజా విహారమేవ అగమాసి.

అథ నం సేట్ఠి దిస్వావ ‘‘కిం, దేవా’’తి వత్వా ఉట్ఠాయాసనా అట్ఠాసి. గహపతి, కిం త్వం తవ పురిసే ‘‘మయా సద్ధిం యుజ్ఝథా’’తి ఆణాపేత్వా ఇధాగమ్మ ధమ్మం సుణన్తో వియ నిసిన్నోతి. కిం పన దేవో మమ గేహం గణ్హితుం గతోతి? ఆమ, గతోమ్హీతి. మమ అనిచ్ఛాయ మమ గేహం గణ్హితుం రాజసహస్సమ్పి న సక్కోతి, దేవాతి. సో ‘‘కిం పన త్వం రాజా భవిస్ససీ’’తి కుజ్ఝి. నాహం రాజా, మమ సన్తకం పన దసికసుత్తమ్పి మమ అనిచ్ఛాయ రాజూహి వా చోరేహి వా గహేతుం న సక్కాతి. కిం పనాహం తవ రుచియా గణ్హిస్సామీతి? తేన హి, దేవ, ఇమా మే దససు అఙ్గులీసు వీసతి ముద్దికా, ఇమాహం తుమ్హాకం న దేమి. సచే సక్కోథ, గణ్హథాతి. సో పన రాజా భూమియం ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా ఉల్లఙ్ఘన్తో అట్ఠారసహత్థం ఠానం అభిరుహతి, ఠత్వా ఉల్లఙ్ఘన్తో అసీతిహత్థం ఠానం అభిరుహతి. ఏవంమహాబలో సమానోపి ఇతో చితో చ పరివత్తేన్తో ఏకం ముద్దికమ్పి కడ్ఢితుం నాసక్ఖి. అథ నం సేట్ఠి ‘‘సాటకం పత్థర, దేవా’’తి వత్వా అఙ్గులియో ఉజుకా అకాసి, వీసతిపి ముద్దికా నిక్ఖమింసు. అథ నం సేట్ఠి ‘‘ఏవం, దేవ, మమ సన్తకం మమ అనిచ్ఛాయ న సక్కా గణ్హితు’’న్తి వత్వా రఞ్ఞో కిరియాయ ఉప్పన్నసంవేగో ‘‘పబ్బజితుం మే అనుజాన, దేవా’’తి ఆహ. సో ‘‘ఇమస్మిం పబ్బజితే సుఖం పాసాదం గణ్హిస్సామీ’’తి చిన్తేత్వా ఏకవచనేనేవ ‘‘త్వం పబ్బజాహీ’’తి ఆహ. సో సత్థు సన్తికే పబ్బజిత్వా న చిరస్సేవ అరహత్తం పత్వా జోతికత్థేరో నామ అహోసి. తస్స అరహత్తం పత్తక్ఖణేయేవ సబ్బాపి సా సమ్పత్తి అన్తరధాయి, తమ్పిస్స సతులకాయిం నామ భరియం దేవతా ఉత్తరకురుమేవ నయింసు.

అథేకదివసం భిక్ఖూ తం ఆమన్తేత్వా, ‘‘ఆవుసో జోతిక, తస్మిం పన తే పాసాదే వా ఇత్థియా వా తణ్హా అత్థీ’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘నత్థావుసో’’తి వుత్తే సత్థు ఆరోచేసుం – ‘‘అయం, భన్తే, అభూతం వత్వా అఞ్ఞం బ్యాకరోతీ’’తి. సత్థా ‘‘నత్థేవ, భిక్ఖవే, మమ పుత్తస్స తస్మిం తణ్హా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౪౧౬. ‘‘యోధ తణ్హం పహన్త్వాన, అనాగారో పరిబ్బజే;

తణ్హాభవపరిక్ఖీణం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

ఇమిస్సా గాథాయత్థో హేట్ఠా జటిలత్థేరవత్థుమ్హి వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

జోతికత్థేరవత్థు చతుతింసతిమం.