౨౬. బ్రాహ్మణవగ్గో

౧. పసాదబహులబ్రాహ్మణవత్థు

ఛిన్ద సోతన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో పసాదబహులం బ్రాహ్మణం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర బ్రాహ్మణో భగవతో ధమ్మదేసనం సుత్వా పసన్నచిత్తో అత్తనో గేహే సోళసమత్తానం భిక్ఖూనం నిచ్చభత్తం పట్ఠపేత్వా భిక్ఖూనం ఆగతవేలాయ పత్తం గహేత్వా ‘‘ఆగచ్ఛన్తు భోన్తో అరహన్తో, నిసీదన్తు భోన్తో అరహన్తో’’తి యంకిఞ్చి వదన్తో అరహన్తవాదపటిసంయుత్తమేవ వదతి. తేసు పుథుజ్జనా ‘‘అయం అమ్హేసు అరహన్తసఞ్ఞీ’’తి చిన్తయింసు, ఖీణాసవా ‘‘అయం నో ఖీణాసవభావం జానాతీ’’తి. ఏవం తే సబ్బేపి కుక్కుచ్చాయన్తా తస్స గేహం నాగమింసు. సో దుక్ఖీ దుమ్మనో ‘‘కిన్ను ఖో, అయ్యా, నాగచ్ఛన్తీ’’తి విహారం గన్త్వా సత్థారం వన్దిత్వా తమత్థం ఆరోచేసి. సత్థా భిక్ఖూ ఆమన్తేత్వా ‘‘కిం ఏతం, భిక్ఖవే’’తి పుచ్ఛిత్వా తేహి తస్మిం అత్థే ఆరోచితే ‘‘సాదియథ పన తుమ్హే, భిక్ఖవే, అరహన్తవాద’’న్తి ఆహ. ‘‘న సాదియామ మయం, భన్తే’’తి. ‘‘ఏవం సన్తే మనుస్సానం ఏతం పసాదభఞ్ఞం, అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పసాదభఞ్ఞే, అపి చ ఖో పన బ్రాహ్మణస్స అరహన్తేసు అధిమత్తం పేమం, తస్మా తుమ్హేహిపి తణ్హాసోతం ఛేత్వా అరహత్తమేవ పత్తుం యుత్త’’న్తి వత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౩౮౩. ‘‘ఛిన్ద సోతం పరక్కమ్మ, కామే పనుద బ్రాహ్మణ;

సఙ్ఖారానం ఖయం ఞత్వా, అకతఞ్ఞూసి బ్రాహ్మణా’’తి.

తత్థ పరక్కమ్మాతి తణ్హాసోతం నామ న అప్పమత్తకేన వాయామేన ఛిన్దితుం సక్కా, తస్మా ఞాణసమ్పయుత్తేన మహన్తేన పరక్కమేన పరక్కమిత్వా తం సోతం ఛిన్ద. ఉభోపి కామే పనుద నీహర. బ్రాహ్మణాతి ఖీణాసవానం ఆలపనమేతం. సఙ్ఖారానన్తి పఞ్చన్నం ఖన్ధానం ఖయం జానిత్వా. అకతఞ్ఞూతి ఏవం సన్తే త్వం సువణ్ణాదీసు కేనచి అకతస్స నిబ్బానస్స జాననతో అకతఞ్ఞూ నామ హోసీతి.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

పసాదబహులబ్రాహ్మణవత్థు పఠమం.

౨. సమ్బహులభిక్ఖువత్థు

యదా ద్వయేసూతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో సమ్బహులే భిక్ఖూ ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకదివసఞ్హి తింసమత్తా దిసావాసికా భిక్ఖూ ఆగన్త్వా సత్థారం వన్దిత్వా నిసీదింసు. సారిపుత్తత్థేరో తేసం అరహత్తస్స ఉపనిస్సయం దిస్వా సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా ఠితకోవ ఇమం పఞ్హం పుచ్ఛి – ‘‘భన్తే, ద్వే ధమ్మాతి వుచ్చన్తి, కతమే ను ఖో ద్వే ధమ్మా’’తి? అథ నం సత్థా ‘‘ద్వే ధమ్మాతి ఖో, సారిపుత్త, సమథవిపస్సనా వుచ్చన్తీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౮౪. ‘‘యదా ద్వయేసు ధమ్మేసు, పారగూ హోతి బ్రాహ్మణో;

అథస్స సబ్బే సంయోగా, అత్థం గచ్ఛన్తి జానతో’’తి.

తత్థ యదాతి యస్మిం కాలే ద్విధా ఠితేసు సమథవిపస్సనాధమ్మేసు అభిఞ్ఞాపారగాదివసేన అయం ఖీణాసవో పారగూ హోతి, అథస్స వట్టస్మిం సంయోజనసమత్థా సబ్బే కామయోగాదయో సంయోగా ఏవం జానన్తస్స అత్థం పరిక్ఖయం గచ్ఛన్తీతి అత్థో.

దేసనావసానే సబ్బేపి తే భిక్ఖూ అరహత్తే పతిట్ఠహింసూతి.

సమ్బహులభిక్ఖువత్థు దుతియం.

౩. మారవత్థు

యస్స పారన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో మారం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిరేకస్మిం దివసే అఞ్ఞతరో పురిసో వియ హుత్వా సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా పుచ్ఛి – ‘‘భన్తే, పారం పారన్తి వుచ్చతి, కిన్ను ఖో ఏతం పారం నామా’’తి. సత్థా ‘‘మారో అయ’’న్తి విదిత్వా, ‘‘పాపిమ, కిం తవ పారేన, తఞ్హి వీతరాగేహి పత్తబ్బ’’న్తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౮౫. ‘‘యస్స పారం అపారం వా, పారాపారం న విజ్జతి;

వీతద్దరం విసంయుత్తం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

తత్థ పారన్తి అజ్ఝత్తికాని ఛ ఆయతనాని. అపారన్తి బాహిరాని ఛ ఆయతనాని. పారాపారన్తి తదుభయం. న విజ్జతీతి యస్స సబ్బమ్పేతం ‘‘అహ’’న్తి వా ‘‘మమ’’న్తి వా గహణాభావేన నత్థి, తం కిలేసదరథానం విగమేన వీతద్దరం సబ్బకిలేసేహి విసంయుత్తం అహం బ్రాహ్మణం వదామీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

మారవత్థు తతియం.

౪. అఞ్ఞతరబ్రాహ్మణవత్థు

ఝాయిన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో అఞ్ఞతరం బ్రాహ్మణం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర చిన్తేసి – ‘‘సత్థా అత్తనో సావకే, ‘బ్రాహ్మణా’తి వదతి, అహఞ్చమ్హి జాతిగోత్తేన బ్రాహ్మణో, మమ్పి ను ఖో ఏవం వత్తుం వట్టతీ’’తి. సో సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా తమత్థం పుచ్ఛి. సత్థా ‘‘నాహం జాతిగోత్తమత్తేన బ్రాహ్మణం వదామి, ఉత్తమత్థం అరహత్తం అనుప్పత్తమేవ పనేవం వదామీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౮౬. ‘‘ఝాయిం విరజమాసీనం, కతకిచ్చమనాసవం;

ఉత్తమత్థమనుప్పత్తం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

తత్థ ఝాయిన్తి దువిధేన ఝానేన ఝాయన్తం కామరజేన విరజం వనే ఏకకమాసీనం చతూహి మగ్గేహి సోళసన్నం కిచ్చానం కతత్తా కతకిచ్చం ఆసవానం అభావేన అనాసవం ఉత్తమత్థం అరహత్తం అనుప్పత్తం అహం బ్రాహ్మణం వదామీతి అత్థో.

దేసనావసానే సో బ్రాహ్మణో సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహి, సమ్పత్తానమ్పి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

అఞ్ఞతరబ్రాహ్మణవత్థు చతుత్థం.

౫. ఆనన్దత్థేరవత్థు

దివా తపతీతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా మిగారమాతుపాసాదే విహరన్తో ఆనన్దత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

పసేనది కోసలో కిర మహాపవారణాయ సబ్బాభరణపటిమణ్డితో గన్ధమాలాదీని ఆదాయ విహారం అగమాసి. తస్మిం ఖణే కాళుదాయిత్థేరో ఝానం సమాపజ్జిత్వా పరిసపరియన్తే నిసిన్నో హోతి, నామమేవ పనస్సేతం, సరీరం సువణ్ణవణ్ణం. తస్మిం పన ఖణే చన్దో ఉగ్గచ్ఛతి, సూరియో అత్థమేతి. ఆనన్దత్థేరో అత్థమేన్తస్స చ సూరియస్స ఉగ్గచ్ఛన్తస్స చ చన్దస్స ఓభాసం ఓలోకేన్తో రఞ్ఞో సరీరోభాసం థేరస్స సరీరోభాసం తథాగతస్స చ సరీరోభాసం ఓలోకేసి. తత్థ సబ్బోభాసే అతిక్కమిత్వా సత్థావ విరోచతి. థేరో సత్థారం వన్దిత్వా, ‘‘భన్తే, అజ్జ మమ ఇమే ఓభాసే ఓలోకేన్తస్స తుమ్హాకమేవ ఓభాసో రుచ్చతి. తుమ్హాకఞ్హి సరీరం సబ్బోభాసే అతిక్కమిత్వా విరోచతీ’’తి ఆహ. అథ నం సత్థా, ‘‘ఆనన్ద, సూరియో నామ దివా విరోచతి, చన్దో రత్తిం, రాజా అలఙ్కతకాలేయేవ, ఖీణాసవే గణసఙ్గణికం పహాయ అన్తోసమాపత్తియంయేవ విరోచతి, బుద్ధా పన రత్తిమ్పి దివాపి పఞ్చవిధేన తేజేన విరోచన్తీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౮౭. ‘‘దివా తపతి ఆదిచ్చో, రత్తిమాభాతి చన్దిమా;

సన్నద్ధో ఖత్తియో తపతి, ఝాయీ తపతి బ్రాహ్మణో;

అథ సబ్బమహోరత్తిం, బుద్ధో తపతి తేజసా’’తి.

తత్థ దివా తపతీతి దివా విరోచతి, రత్తిం పనస్స గతమగ్గోపి న పఞ్ఞాయతి. చన్దిమాతి చన్దోపి అబ్భాదీహి విముత్తో రత్తిమేవ విరోచతి, నో దివా. సన్నద్ధోతి సువణ్ణమణివిచిత్తేహి సబ్బాభరణేహి పటిమణ్డితో చతురఙ్గినియా సేనాయ పరిక్ఖిత్తోవ రాజా విరోచతి, న అఞ్ఞాతకవేసేన ఠితో. ఝాయీతి ఖీణాసవో పన గణం వినోదేత్వా ఝాయన్తోవ విరోచతి. తేజసాతి సమ్మాసమ్బుద్ధో పన సీలతేజేన దుస్సీల్యతేజం, గుణతేజేన నిగ్గుణతేజం, పఞ్ఞాతేజేన దుప్పఞ్ఞతేజం, పుఞ్ఞతేజేన అపుఞ్ఞతేజం, ధమ్మతేజేన అధమ్మతేజం పరియాదియిత్వా ఇమినా పఞ్చవిధేన తేజసా నిచ్చకాలమేవ విరోచతీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

ఆనన్దత్థేరవత్థు పఞ్చమం.

౬. అఞ్ఞతరబ్రాహ్మణపబ్బజితవత్థు

బాహితపాపోతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో అఞ్ఞతరం బ్రాహ్మణపబ్బజితం ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకో కిర బ్రాహ్మణో బాహిరకపబ్బజ్జాయ పబ్బజిత్వా ‘‘సమణో గోతమో అత్తనో సావకే ‘పబ్బజితా’తి వదతి, అహఞ్చమ్హి పబ్బజితో, మమ్పి ఖో ఏవం వత్తుం వట్టతీ’’తి చిన్తేత్వా సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతమత్థం పుచ్ఛి. సత్థా ‘‘నాహం ఏత్తకేన ‘పబ్బజితో’తి వదామి, కిలేసమలానం పన పబ్బాజితత్తా పబ్బజితో నామ హోతీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౮౮. ‘‘బాహితపాపోతి బ్రాహ్మణో, సమచరియా సమణోతి వుచ్చతి;

పబ్బాజయమత్తనో మలం, తస్మా పబ్బజితోతి వుచ్చతీ’’తి.

తత్థ సమచరియాతి సబ్బాకుసలాని సమేత్వా చరణేన. తస్మాతి యస్మా బాహితపాపతాయ బ్రాహ్మణో, అకుసలాని సమేత్వా చరణేన సమణోతి వుచ్చతి, తస్మా యో అత్తనో రాగాదిమలం పబ్బాజయన్తో వినోదేన్తో చరతి, సోపి తేన పబ్బాజనేన పబ్బజితోతి వుచ్చతీతి అత్థో.

దేసనావసానే సో బ్రాహ్మణపబ్బజితో సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహి, సమ్పత్తానమ్పి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

అఞ్ఞతరబ్రాహ్మణపబ్బజితవత్థు ఛట్ఠం.

౭. సారిపుత్తత్థేరవత్థు

న బ్రాహ్మణస్సాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో సారిపుత్తత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకస్మిం కిర ఠానే సమ్బహులా మనుస్సా ‘‘అహో అమ్హాకం, అయ్యో, ఖన్తిబలేన సమన్నాగతో, అఞ్ఞేసు అక్కోసన్తేసు వా పహరన్తేసు వా కోపమత్తమ్పి నత్థీ’’తి థేరస్స గుణే కథయింసు. అథేకో మిచ్ఛాదిట్ఠికో బ్రాహ్మణో ‘‘కో ఏస న కుజ్ఝతీ’’తి పుచ్ఛి. ‘‘అమ్హాకం థేరో’’తి. ‘‘నం కుజ్ఝాపేన్తో న భవిస్సతీ’’తి? ‘‘నత్థేతం, బ్రాహ్మణా’’తి. ‘‘తేన హి అహం నం కుజ్ఝాపేస్సామీ’’తి? ‘‘సచే సక్కోసి, కుజ్ఝాపేహీ’’తి. సో ‘‘హోతు, జానిస్సామిస్స కత్తబ్బ’’న్తి థేరం భిక్ఖాయ పవిట్ఠం దిస్వా పచ్ఛాభాగేన గన్త్వా పిట్ఠిమజ్ఝే మహన్తం పాణిప్పహారమదాసి. థేరో ‘‘కిం నామేత’’న్తి అనోలోకేత్వావ గతో. బ్రాహ్మణస్స సకలసరీరే డాహో ఉప్పజ్జి. సో ‘‘అహో గుణసమ్పన్నో, అయ్యో’’తి థేరస్స పాదమూలే నిపజ్జిత్వా ‘‘ఖమథ మే, భన్తే’’తి వత్వా ‘‘కిం ఏత’’న్తి చ వుత్తే ‘‘అహం వీమంసనత్థాయ తుమ్హే పహరి’’న్తి ఆహ. ‘‘హోతు ఖమామి తే’’తి. ‘‘సచే మే, భన్తే, ఖమథ, మమ గేహేయేవ నిసీదిత్వా భిక్ఖం గణ్హథా’’తి థేరస్స పత్తం గణ్హి, థేరోపి పత్తం అదాసి. బ్రాహ్మణో థేరం గేహం నేత్వా పరివిసి.

మనుస్సా కుజ్ఝిత్వా ‘‘ఇమినా అమ్హాకం నిరపరాధో అయ్యో పహటో, దణ్డేనపిస్స మోక్ఖో నత్థి, ఏత్థేవ నం మారేస్సామా’’తి లేడ్డుదణ్డాదిహత్థా బ్రాహ్మణస్స గేహద్వారే అట్ఠంసు. థేరో ఉట్ఠాయ గచ్ఛన్తో బ్రాహ్మణస్స హత్థే పత్తం అదాసి. మనుస్సా తం థేరేన సద్ధిం గచ్ఛన్తం దిస్వా, ‘‘భన్తే, తుమ్హాకం పత్తం గహేత్వా బ్రాహ్మణం నివత్తేథా’’తి ఆహంసు. కిం ఏతం ఉపాసకాతి? బ్రాహ్మణేన తుమ్హే పహటా, మయమస్స కత్తబ్బం జానిస్సామాతి. కిం పన తుమ్హే ఇమినా పహటా, ఉదాహు అహన్తి? తుమ్హే, భన్తేతి. ‘‘మం ఏస పహరిత్వా ఖమాపేసి, గచ్ఛథ తుమ్హే’’తి మనుస్సే ఉయ్యోజేత్వా బ్రాహ్మణం నివత్తాపేత్వా థేరో విహారమేవ గతో. భిక్ఖూ ఉజ్ఝాయింసు ‘‘కిం నామేతం సారిపుత్తత్థేరో యేన బ్రాహ్మణేన పహటో, తస్సేవ గేహే నిసీదిత్వా భిక్ఖం గహేత్వా ఆగతో. థేరస్స పహటకాలతో పట్ఠాయ ఇదాని సో కస్స లజ్జిస్సతి, అవసేసే పోథేన్తో విచరిస్సతీ’’తి. సత్థా ఆగన్త్వా ‘‘కాయ నుత్థ, భిక్ఖవే, ఏతరహి కథాయ సన్నిసిన్నా’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘ఇమాయ నామా’’తి వుత్తే, ‘‘భిక్ఖవే, బ్రాహ్మణో బ్రాహ్మణం పహరన్తో నామ నత్థి, గిహిబ్రాహ్మణేన పన సమణబ్రాహ్మణో పహటో భవిస్సతి, కోధో నామేస అనాగామిమగ్గేన సముగ్ఘాతం గచ్ఛతీ’’తి వత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమా గాథా అభాసి –

౩౮౯. ‘‘న బ్రాహ్మణస్స పహరేయ్య, నాస్స ముఞ్చేథ బ్రాహ్మణో;

ధీ బ్రాహ్మణస్స హన్తారం, తతో ధీ యస్స ముఞ్చతి.

౩౯౦. ‘‘న బ్రాహ్మణస్సేతదకిఞ్చి సేయ్యో, యదా నిసేధో మనసో పియేహి;

యతో యతో హింసమనో నివత్తతి, తతో తతో సమ్మతిమేవ దుక్ఖ’’న్తి.

తత్థ పహరేయ్యాతి ‘‘ఖీణాసవబ్రాహ్మణోహమస్మీ’’తి జానన్తో ఖీణాసవస్స వా అఞ్ఞతరస్స వా జాతిబ్రాహ్మణస్స న పహరేయ్య. నాస్స ముఞ్చేథాతి సోపి పహటో ఖీణాసవబ్రాహ్మణో అస్స పహరిత్వా ఠితస్స వేరం న ముఞ్చేథ, తస్మిం కోపం న కరేయ్యాతి అత్థో. ధీ బ్రాహ్మణస్సాతి ఖీణాసవబ్రాహ్మణస్స హన్తారం గరహామి. తతో ధీతి యో పన తం పహరన్తం పటిపహరన్తో తస్స ఉపరి వేరం ముఞ్చతి, తం తతోపి గరహామియేవ.

ఏతదకిఞ్చి సేయ్యోతి యం ఖీణాసవస్స అక్కోసన్తం వా అపచ్చక్కోసనం, పహరన్తం వా అప్పటిపహరణం, ఏతం తస్స ఖీణాసవబ్రాహ్మణస్స న కిఞ్చి సేయ్యో, అప్పమత్తకం సేయ్యో న హోతి, అధిమత్తమేవ సేయ్యోతి అత్థో. యదా నిసేధో మనసో పియేహీతి కోధనస్స హి కోధుప్పాదోవ మనసో పియో నామ. కోధో హి పనేస మాతాపితూసుపి బుద్ధాదీసుపి అపరజ్ఝతి. తస్మా యో అస్స తేహి మనసో నిసేధో కోధవసేన ఉప్పజ్జమానస్స చిత్తస్స నిగ్గహో, ఏతం న కిఞ్చి సేయ్యోతి అత్థో. హింసమనోతి కోధమనో. సో తస్స యతో యతో వత్థుతో అనాగామిమగ్గేన సముగ్ఘాతం గచ్ఛన్తో నివత్తతి. తతో తతోతి తతో తతో వత్థుతో సకలమ్పి వట్టదుక్ఖం నివత్తతియేవాతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

సారిపుత్తత్థేరవత్థు సత్తమం.

౮. మహాపజాపతిగోతమీవత్థు

యస్స కాయేన వాచాయాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో మహాపజాపతిం గోతమిం ఆరబ్భ కథేసి.

భగవతా హి అనుప్పన్నే వత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తే అట్ఠ గరుధమ్మే మణ్డనకజాతియో పురిసో సురభిపుప్ఫదామం వియ సిరసా సమ్పటిచ్ఛిత్వా సపరివారా మహాపజాపతి గోతమీ ఉపసమ్పదం లభి, అఞ్ఞో తస్సా ఉపజ్ఝాయో వా ఆచరియో వా నత్థి. ఏవం లద్ధూపసమ్పదం థేరిం ఆరబ్భ అపరేన సమయేన కథం సముట్ఠాపేసుం ‘‘మహాపజాపతియా గోతమియా ఆచరియుపజ్ఝాయా న పఞ్ఞాయన్తి, సహత్థేనేవ కాసాయాని గణ్హీ’’తి. ఏవఞ్చ పన వత్వా భిక్ఖునియో కుక్కుచ్చాయన్తియో తాయ సద్ధిం నేవ ఉపోసథం న పవారణం కరోన్తి, తా గన్త్వా తథాగతస్సపి తమత్థం ఆరోచేసుం. సత్థా తాసం కథం సుత్వా ‘‘మయా మహాపజాపతియా గోతమియా అట్ఠ గరుధమ్మా దిన్నా, అహమేవస్సాచరియో, అహమేవ ఉపజ్ఝాయో. కాయదుచ్చరితాదివిరహితేసు ఖీణాసవేసు కుక్కుచ్చం నామ న కాతబ్బ’’న్తి వత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౩౯౧. ‘‘యస్స కాయేన వాచాయ, మనసా నత్థి దుక్కటం;

సంవుతం తీహి ఠానేహి, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

తత్థ దుక్కటన్తి సావజ్జం దుక్ఖుద్రయం అపాయసంవత్తనికం కమ్మం. తీహి ఠానేహీతి ఏతేహి కాయాదీహి తీహి కారణేహి కాయదుచ్చరితాదిపవేసనివారణత్థాయ ద్వారం పిహితం, తం అహం బ్రాహ్మణం వదామీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

మహాపజాపతిగోతమీవత్థు అట్ఠమం.

౯. సారిపుత్తత్థేరవత్థు

యమ్హాతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో సారిపుత్తత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిరాయస్మా అస్సజిత్థేరస్స సన్తికే ధమ్మం సుత్వా సోతాపత్తిఫలం పత్తకాలతో పట్ఠాయ ‘‘యస్సం దిసాయం థేరో వసతీ’’తి సుణాతి, తతో అఞ్జలిం పగ్గయ్హ తతోవ సీసం కత్వా నిపజ్జతి. భిక్ఖూ ‘‘మిచ్ఛాదిట్ఠికో సారిపుత్తో, అజ్జాపి దిసా నమస్సమానో విచరతీ’’తి తమత్థం తథాగతస్స ఆరోచేసుం. సత్థా థేరం పక్కోసాపేత్వా ‘‘సచ్చం కిర త్వం, సారిపుత్త, దిసా నమస్సన్తో విచరసీ’’తి పుచ్ఛిత్వా, ‘‘భన్తే, మమ దిసా నమస్సనభావం వా అనమస్సనభావం వా తుమ్హేవ జానాథా’’తి వుత్తే ‘‘న, భిక్ఖవే, సారిపుత్తో దిసా నమస్సతి, అస్సజిత్థేరస్స పన సన్తికా ధమ్మం సుత్వా సోతాపత్తిఫలం పత్తతాయ అత్తనో ఆచరియం నమస్సతి. యఞ్హి ఆచరియం నిస్సాయ భిక్ఖు ధమ్మం విజానాతి, తేన సో బ్రాహ్మణేన అగ్గి వియ సక్కచ్చం నమస్సితబ్బోయేవా’’తి వత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౩౯౨. ‘‘యమ్హా ధమ్మం విజానేయ్య, సమ్మాసమ్బుద్ధదేసితం;

సక్కచ్చం తం నమస్సేయ్య, అగ్గిహుత్తంవ బ్రాహ్మణో’’తి.

తత్థ అగ్గిహుత్తంవాతి యథా బ్రాహ్మణో అగ్గిహుత్తం సమ్మా పరిచరణేన చేవ అఞ్జలికమ్మాదీహి చ సక్కచ్చం నమస్సతి, ఏవం యమ్హా ఆచరియా తథాగతపవేదితం ధమ్మం విజానేయ్య, తం సక్కచ్చం నమస్సేయ్యాతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

సారిపుత్తత్థేరవత్థు నవమం.

౧౦. జటిలబ్రాహ్మణవత్థు

న జటాహీతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఏకం జటిలబ్రాహ్మణం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర ‘‘అహం మాతితో చ పితితో చ సుజాతో బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తో. సచే సమణో గోతమో అత్తనో సావకే బ్రాహ్మణాతి వదతి, మమ్పి ను ఖో తథా వత్తుం వట్టతీ’’తి సత్థు సన్తికం గన్త్వా తమత్థం పుచ్ఛి. అథ నం సత్థా ‘‘నాహం, బ్రాహ్మణ, జటామత్తేన, న జాతిగోత్తమత్తేన బ్రాహ్మణం వదామి, పటివిద్ధసచ్చమేవ పనాహం బ్రాహ్మణోతి వదామీ’’తి వత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౩౯౩. ‘‘న జటాహి న గోత్తేన, న జచ్చా హోతి బ్రాహ్మణో;

యమ్హి సచ్చఞ్చ ధమ్మో చ, సో సుచీ సో చ బ్రాహ్మణో’’తి.

తత్థ సచ్చన్తి యస్మిం పుగ్గలే చత్తారి సచ్చాని సోళసహాకారేహి పటివిజ్ఝిత్వా ఠితం సచ్చఞాణఞ్చేవ నవవిధో చ లోకుత్తరధమ్మో అత్థి, సో సుచి, సో బ్రాహ్మణో చాతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

జటిలబ్రాహ్మణవత్థు దసమం.

౧౧. కుహకబ్రాహ్మణవత్థు

కిం తేతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా కూటాగారసాలాయం విహరన్తో ఏకం వగ్గులివతం కుహకబ్రాహ్మణం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర వేసాలినగరద్వారే ఏకం కకుధరుక్ఖం ఆరుయ్హ ద్వీహి పాదేహి రుక్ఖసాఖం గణ్హిత్వా అధోసిరో ఓలమ్బన్తో ‘‘కపిలానం మే సతం దేథ, కహాపణే దేథ, పరిచారికం దేథ, నో చే దస్సథ, ఇతో పతిత్వా మరన్తో నగరం అనగరం కరిస్సామీ’’తి వదతి. తథాగతస్స భిక్ఖుసఙ్ఘపరివుతస్స నగరం పవిసనకాలే భిక్ఖూ తం బ్రాహ్మణం దిస్వా నిక్ఖమనకాలేపి నం తథేవ ఓలమ్బన్తం పస్సింసు. నాగరాపి ‘‘అయం పాతోవ పట్ఠాయ ఏవం ఓలమ్బన్తో పతిత్వా మరన్తో నగరం అనగరం కరేయ్యా’’తి చిన్తేత్వా నగరవినాసభీతా ‘‘యం సో యాచతి, సబ్బం దేమా’’తి పటిస్సుణిత్వా అదంసు. సో ఓతరిత్వా సబ్బం గహేత్వా అగమాసి. భిక్ఖూ విహారూపచారే తం గావిం వియ విరవిత్వా గచ్ఛన్తం దిస్వా సఞ్జానిత్వా ‘‘లద్ధం తే, బ్రాహ్మణ, యథాపత్థిత’’న్తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘ఆమ, లద్ధం మే’’తి సుత్వా అన్తోవిహారం గన్త్వా తథాగతస్స తమత్థం ఆరోచేసుం. సత్థా ‘‘న, భిక్ఖవే, ఇదానేవ సో కుహకచోరో, పుబ్బేపి కుహకచోరోయేవ అహోసి. ఇదాని పనేస బాలజనం వఞ్చేతి, తదా పన పణ్డితే వఞ్చేతుం నాసక్ఖీ’’తి వత్వా తేహి యాచితో అతీతమాహరి.

అతీతే ఏకం కాసికగామం నిస్సాయ ఏకో కుహకతాపసో వాసం కప్పేసి. తం ఏకం కులం పటిజగ్గి. దివా ఉప్పన్నఖాదనీయభోజనీయతో అత్తనో పుత్తానం వియ తస్సపి ఏకం కోట్ఠాసం దేతి, సాయం ఉప్పన్నకోట్ఠాసం ఠపేత్వా దుతియదివసే దేతి. అథేకదివసం సాయం గోధమంసం లభిత్వా సాధుకం పచిత్వా తతో కోట్ఠాసం ఠపేత్వా దుతియదివసే తస్స అదంసు. తాపసో మంసం ఖాదిత్వావ రసతణ్హాయ బద్ధో ‘‘కిం మంసం నామేత’’న్తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘గోధమంస’’న్తి సుత్వా భిక్ఖాయ చరిత్వా సప్పిదధికటుకభణ్డాదీని గహేత్వా పణ్ణసాలం గన్త్వా ఏకమన్తం ఠపేసి. పణ్ణసాలాయ పన అవిదూరే ఏకస్మిం వమ్మికే గోధరాజా విహరతి. సో కాలేన కాలం తాపసం వన్దితుం ఆగచ్ఛతి. తందివసం పనేస ‘‘తం వధిస్సామీ’’తి దణ్డం పటిచ్ఛాదేత్వా తస్స వమ్మికస్స అవిదూరే ఠానే నిద్దాయన్తో వియ నిసీది. గోధరాజా వమ్మికతో నిక్ఖమిత్వా తస్స సన్తికం ఆగచ్ఛన్తోవ ఆకారం సల్లక్ఖేత్వా ‘‘న మే అజ్జ ఆచరియస్స ఆకారో రుచ్చతీ’’తి తతోవ నివత్తి. తాపసో తస్స నివత్తనభావం ఞత్వా తస్స మారణత్థాయ దణ్డం ఖిపి, దణ్డో విరజ్ఝిత్వా గతో. గోధరాజాపి ధమ్మికం పవిసిత్వా తతో సీసం నీహరిత్వా ఆగతమగ్గం ఓలోకేన్తో తాపసం ఆహ –

‘‘సమణం తం మఞ్ఞమానో, ఉపగచ్ఛిమసఞ్ఞతం;

సో మం దణ్డేన పాహాసి, యథా అసమణో తథా.

‘‘కిం తే జటాహి దుమ్మేధ, కిం తే అజినసాటియా;

అబ్భన్తరం తే గహనం, బాహిరం పరిమజ్జసీ’’తి. (జా. ౧.౪.౯౭-౯౮);

అథ నం తాపసో అత్తనో సన్తకేన పలోభేతుం ఏవమాహ –

‘‘ఏహి గోధ నివత్తస్సు, భుఞ్జ సాలీనమోదనం;

తేలం లోణఞ్చ మే అత్థి, పహూతం మయ్హ పిప్ఫలీ’’తి. (జా. ౧.౪.౯౯);

తం సుత్వా గోధరాజా ‘‘యథా యథా త్వం కథేసి, తథా తథా మే పలాయితుకామతావ హోతీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

‘‘ఏస భియ్యో పవేక్ఖామి, వమ్మికం సతపోరిసం;

తేలం లోణఞ్చ కిత్తేసి, అహితం మయ్హ పిప్ఫలీ’’తి. (జా. ౧.౪.౧౦౦);

ఏవఞ్చ పన వత్వా ‘‘అహం ఏత్తకం కాలం తయి సమణసఞ్ఞం అకాసిం, ఇదాని పన తే మం పహరితుకామతాయ దణ్డో ఖిత్తో, తస్స ఖిత్తకాలేయేవ అసమణో జాతో. కిం తాదిసస్స దుప్పఞ్ఞస్స పుగ్గలస్స జటాహి, కిం సఖురేన అజినచమ్మేన. అబ్భన్తరఞ్హి తే గహనం, కేవలం బాహిరమేవ పరిమజ్జసీ’’తి ఆహ. సత్థా ఇమం అతీతం ఆహరిత్వా ‘‘తదా ఏస కుహకో తాపసో అహోసి, గోధరాజా పన అహమేవా’’తి వత్వా జాతకం సమోధానేత్వా తదా గోధపణ్డితేన తస్స నిగ్గహితకారణం దస్సేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౩౯౪. ‘‘కిం తే జటాహి దుమ్మేధ, కిం తే అజినసాటియా;

అబ్భన్తరం తే గహనం, బాహిరం పరిమజ్జసీ’’తి. (జా. ౧.౪.౯౮);

తత్థ కిం తే జటాహీతి అమ్భో దుప్పఞ్ఞ తవ బద్ధాహిపి ఇమాహి జటాహి సఖురాయ నివత్థాయపి ఇమాయ అజినచమ్మసాటికాయ చ కిమత్థోతి. అబ్భన్తరన్తి అబ్భన్తరఞ్హి తే రాగాదికిలేసగహనం, కేవలం హత్థిలణ్డం అస్సలణ్డం వియ మట్ఠం బాహిరం పరిమజ్జసీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

కుహకబ్రాహ్మణవత్థు ఏకాదసమం.

౧౨. కిసాగోతమీవత్థు

పంసుకూలధరన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా గిజ్ఝకూటే పబ్బతే విహరన్తో కిసాగోతమిం ఆరబ్భ కథేసి.

తదా కిర సక్కో పఠమయామావసానే దేవపరిసాయ సద్ధిం సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా వన్దిత్వా ఏకమన్తే సారణీయధమ్మకథం సుణన్తో నిసీది. తస్మిం ఖణే కిసాగోతమీ ‘‘సత్థారం పస్సిస్సామీ’’తి ఆకాసేనాగన్త్వా సక్కం దిస్వా నివత్తి. సో తం వన్దిత్వా నివత్తన్తిం దిస్వా సత్థారం పుచ్ఛి – ‘‘కా నామేసా, భన్తే, ఆగచ్ఛమానావ తుమ్హే దిస్వా నివత్తతీ’’తి? సత్థా ‘‘కిసాగోతమీ నామేసా, మహారాజ, మమ ధీతా పంసుకూలికత్థేరీనం అగ్గా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౯౫. ‘‘పంసుకూలధరం జన్తుం, కిసం ధమనిసన్థతం;

ఏకం వనస్మిం ఝాయన్తం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

తత్థ కిసన్తి పంసుకూలికా హి అత్తనో అనురూపం పటిపదం పూరేన్తా అప్పమంసలోహితా చేవ హోన్తి ధమనిసన్థతగత్తా చ, తస్మా ఏవమాహ. ఏకం వనస్మిన్తి వివిత్తట్ఠానే ఏకకం వనస్మిం ఝాయన్తం తమహం బ్రాహ్మణం వదామీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

కిసాగోతమీవత్థు ద్వాదసమం.

౧౩. ఏకబ్రాహ్మణవత్థు

న చాహన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ఏకం బ్రాహ్మణం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర ‘‘సమణో గోతమో అత్తనో సావకే బ్రాహ్మణాతి వదతి అహఞ్చమ్హి బ్రాహ్మణయోనియం నిబ్బత్తో, మమ్పి ను ఖో ఏవం వత్తుం వట్టతీ’’తి సత్థారం ఉపసఙ్కమిత్వా తమత్థం పుచ్ఛి. అథ నం సత్థా ‘‘నాహం, బ్రాహ్మణ, బ్రాహ్మణయోనియం నిబ్బత్తమత్తేనేవం వదామి, యో పన అకిఞ్చనో అగహణో, తమహం బ్రాహ్మణం వదామీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౯౬. ‘‘న చాహం బ్రాహ్మణం బ్రూమి, యోనిజం మత్తిసమ్భవం;

భోవాది నామ సో హోతి, సచే హోతి సకిఞ్చనో;

అకిఞ్చనం అనాదానం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

తత్థ యోనిజన్తి యోనియం జాతం. మత్తిసమ్భవన్తి బ్రాహ్మణియా మాతు సన్తకే ఉదరస్మిం సమ్భూతం. భోవాదీతి సో పన ఆమన్తనాదీసు ‘‘భో, భో’’తి వత్వా విచరన్తో భోవాది నామ హోతి, సచే రాగాదీహి కిఞ్చనేహి సకిఞ్చనో. అహం పన రాగాదీహి అకిఞ్చనం చతూహి ఉపాదానేహి అనాదానం బ్రాహ్మణం వదామీతి అత్థో.

దేసనావసానే సో బ్రాహ్మణో సోతాపత్తిఫలే పతిట్ఠహి, సమ్పత్తానమ్పి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

ఏకబ్రాహ్మణవత్థు తేరసమం.

౧౪. ఉగ్గసేనసేట్ఠిపుత్తవత్థు

సబ్బసంయోజనన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేళువనే విహరన్తో ఉగ్గసేనం నామ సేట్ఠిపుత్తం ఆరబ్భ కథేసి. వత్థు ‘‘ముఞ్చ పురే ముఞ్చ పచ్ఛతో’’తి (ధ. ప. ౩౪౮) గాథావణ్ణనాయ విత్థారితమేవ.

తదా హి సత్థా, ‘‘భన్తే, ఉగ్గసేనో ‘న భాయామీ’తి వదతి, అభూతేన మఞ్ఞే అఞ్ఞం బ్యాకరోతీ’’తి భిక్ఖూహి వుత్తే, ‘‘భిక్ఖవే, మమ పుత్తసదిసా ఛిన్నసంయోజనా న భాయన్తియేవా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౯౭. ‘‘సబ్బసంయోజనం ఛేత్వా, యో వే న పరితస్సతి;

సఙ్గాతిగం విసంయుత్తం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

తత్థ సబ్బసంయోజనన్తి దసవిధసంయోజనం. న పరితస్సతీతి తణ్హాయ న భాయతి. తమహన్తి తం అహం రాగాదీనం సఙ్గానం అతీతత్తా సఙ్గాతిగం, చతున్నమ్పి యోగానం అభావేన విసంయుత్తం బ్రాహ్మణం వదామీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

ఉగ్గసేనసేట్ఠిపుత్తవత్థు చుద్దసమం.

౧౫. ద్వేబ్రాహ్మణవత్థు

ఛేత్వా నద్ధిన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో ద్వే బ్రాహ్మణే ఆరబ్భ కథేసి.

తేసు కిరేకస్స చూళరోహితో నామ గోణో అహోసి, ఏకస్స మహారోహితో నామ. తే ఏకదివసం ‘‘తవ గోణో బలవా, మమ గోణో బలవా’’తి వివదిత్వా ‘‘కిం నో వివాదేన, పాజేత్వా జానిస్సామా’’తి అచిరవతీతీరే సకటం వాలుకాయ పూరేత్వా గోణే యోజయింసు. తస్మిం ఖణే భిక్ఖూపి న్హాయితుం తత్థ గతా హోన్తి. బ్రాహ్మణా గోణే పాజేసుం. సకటం నిచ్చలం అట్ఠాసి, నద్ధివరత్తా పన ఛిజ్జింసు. భిక్ఖూ దిస్వా విహారం గన్త్వా తమత్థం సత్థు ఆరోచయింసు. సత్థా, ‘‘భిక్ఖవే, బాహిరా ఏతా నద్ధివరత్తా, యో కోచి ఏతా ఛిన్దతేవ, భిక్ఖునా పన అజ్ఝత్తికం కోధనద్ధిఞ్చేవ తణ్హావరత్తఞ్చ ఛిన్దితుం వట్టతీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౯౮. ‘‘ఛేత్వా నద్ధిం వరత్తఞ్చ, సన్దానం సహనుక్కమం;

ఉక్ఖిత్తపలిఘం బుద్ధం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

తత్థ నద్ధిన్తి నయ్హనభావేన పవత్తం కోధం. వరత్తన్తి బన్ధనభావేన పవత్తం తణ్హం. సన్దానం సహనుక్కమన్తి అనుసయానుక్కమసహితం ద్వాసట్ఠిదిట్ఠిసన్దానం, ఇదం సబ్బమ్పి ఛిన్దిత్వా ఠితం అవిజ్జాపలిఘస్స ఉక్ఖిత్తత్తా ఉక్ఖిత్తపలిఘం, చతున్నం సచ్చానం బుద్ధత్తా బుద్ధం తం అహం బ్రాహ్మణం వదామీతి అత్థో.

దేసనావసానే పఞ్చసతా భిక్ఖూ అరహత్తే పతిట్ఠహింసు, సమ్పత్తానమ్పి సాత్థికా ధమ్మదేసనా అహోసీతి.

ద్వేబ్రాహ్మణవత్థు పన్నరసమం.

౧౬. అక్కోసకభారద్వాజవత్థు

అక్కోసన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేళువనే విహరన్తో అక్కోసకభారద్వాజం ఆరబ్భ కథేసి.

తస్స హి భాతు భారద్వాజస్స ధనఞ్జానీ నామ బ్రాహ్మణీ సోతాపన్నా అహోసి. సా ఖీపిత్వాపి కాసిత్వాపి పక్ఖలిత్వాపి ‘‘నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’’తి ఇమం ఉదానం ఉదానేసి. సా ఏకదివసం బ్రాహ్మణపరివేసనాయ పవత్తమానాయ పక్ఖలిత్వా తథేవ మహాసద్దేన ఉదానం ఉదానేసి. బ్రాహ్మణో కుజ్ఝిత్వా ‘‘ఏవమేవాయం వసలీ యత్థ వా తత్థ వా పక్ఖలిత్వా తస్స ముణ్డకస్స సమణకస్స వణ్ణం భాసతీ’’తి వత్వా ‘‘ఇదాని తే, వసలి, గన్త్వా తస్స సత్థునో వాదం ఆరోపేస్సామీ’’తి ఆహ. అథ నం సా ‘‘గచ్ఛ, బ్రాహ్మణ, నాహం తం పస్సామి, యో తస్స భగవతో వాదం ఆరోపేయ్య, అపి చ గన్త్వా తం భగవన్తం పఞ్హం పుచ్ఛస్సూ’’తి ఆహ. సో సత్థు సన్తికం గన్త్వా అవన్దిత్వావ ఏకమన్తం ఠితో పఞ్హం పుచ్ఛన్తో ఇమం గాథమాహ –

‘‘కింసు ఛేత్వా సుఖం సేతి, కింసు ఛేత్వా న సోచతి;

కిస్సస్సు ఏకధమ్మస్స, వధం రోచేసి గోతమా’’తి. (సం. ని. ౧.౧౮౭);

అథస్స పఞ్హం బ్యాకరోన్తో సత్థా ఇమం గాథమాహ –

‘‘కోధం ఛేత్వా సుఖం సేతి, కోధం ఛేత్వా న సోచతి;

కోధస్స విసమూలస్స, మధురగ్గస్స బ్రాహ్మణ;

వధం అరియా పసంసన్తి, తఞ్హి ఛేత్వా న సోచతీ’’తి. (సం. ని. ౧.౧౮౭);

సో సత్థరి పసీదిత్వా పబ్బజిత్వా అరహత్తం పాపుణి. అథస్స కనిట్ఠో అక్కోసకభారద్వాజో ‘‘భాతా కిర మే పబ్బజితో’’తి సుత్వా కుద్ధో ఆగన్త్వా సత్థారం అసబ్భాహి ఫరుసాహి వాచాహి అక్కోసి. సోపి సత్థారా అతిథీనం ఖాదనీయాదిదానఓపమ్మేన సఞ్ఞత్తో సత్థరి పసన్నో పబ్బజిత్వా అరహత్తం పాపుణి. అపరేపిస్స సున్దరికభారద్వాజో బిలిఙ్గకభారద్వాజోతి ద్వే కనిట్ఠభాతరో సత్థారం అక్కోసన్తావ సత్థారా వినీతా పబ్బజిత్వా అరహత్తం పాపుణింసు.

అథేకదివసం ధమ్మసభాయం కథం సముట్ఠాపేసుం, ‘‘ఆవుసో, అచ్ఛరియా వత బుద్ధగుణా, చతూసు నామ భాతికేసు అక్కోసన్తేసు సత్థా కిఞ్చి అవత్వా తేసంయేవ పతిట్ఠా జాతో’’తి. సత్థా ఆగన్త్వా ‘‘కాయ నుత్థ, భిక్ఖవే, ఏతరహి కథాయ సన్నిసిన్నా’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘ఇమాయ నామా’’తి వుత్తే, ‘‘భిక్ఖవే, అహం మమ ఖన్తిబలేన సమన్నాగతత్తా దుట్ఠేసు అదుస్సన్తో మహాజనస్స పతిట్ఠా హోమియేవా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –