౨౧. పబ్భారవాసీతిస్సత్థేరవత్థు

అసంసట్ఠన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా జేతవనే విహరన్తో పబ్భారవాసీతిస్సత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిర సత్థు సన్తికే కమ్మట్ఠానం గహేత్వా అరఞ్ఞం పవిసిత్వా సప్పాయం సేనాసనం ఓలోకేన్తో ఏకం లేణపబ్భారం పాపుణి, సమ్పత్తక్ఖణేయేవస్స చిత్తం ఏకగ్గతం లభి. సో ‘‘అహం ఇధ వసన్తో పబ్బజితకిచ్చం నిప్ఫాదేతుం సక్ఖిస్సామీ’’తి చిన్తేసి. లేణేపి అధివత్థా దేవతా ‘‘సీలవా భిక్ఖు ఆగతో, ఇమినా సద్ధిం ఏకట్ఠానే వసితుం దుక్ఖం. అయం పన ఇధ ఏకరత్తిమేవ వసిత్వా పక్కమిస్సతీ’’తి చిన్తేత్వా పుత్తే ఆదాయ నిక్ఖమి. థేరో పునదివసే పాతోవ గోచరగామం పిణ్డాయ పావిసి. అథ నం ఏకా ఉపాసికా దిస్వావ పుత్తసినేహం పటిలభిత్వా గేహే నిసీదాపేత్వా భోజేత్వా అత్తానం నిస్సాయ తేమాసం వసనత్థాయ యాచి. సోపి ‘‘సక్కా మయా ఇమం నిస్సాయ భవనిస్సరణం కాతు’’న్తి అధివాసేత్వా తమేవ లేణం అగమాసి. దేవతా తం ఆగచ్ఛన్తం దిస్వా ‘‘అద్ధా కేనచి నిమన్తితో భవిస్సతి, స్వే వా పరసువే వా గమిస్సతీ’’తి చిన్తేసి.

ఏవం అడ్ఢమాసమత్తే అతిక్కన్తే ‘‘అయం ఇధేవ మఞ్ఞే అన్తోవస్సం వసిస్సతి, సీలవతా పన సద్ధిం ఏకట్ఠానే పుత్తకేహి సద్ధిం వసితుం దుక్కరం, ఇమఞ్చ ‘నిక్ఖమా’తి వత్తుం న సక్కా, అత్థి ను ఖో ఇమస్స సీలే ఖలిత’’న్తి దిబ్బేన చక్ఖునా ఓలోకేన్తీ ఉపసమ్పదమాళకతో పట్ఠాయ తస్స సీలే ఖలితం అదిస్వా ‘‘పరిసుద్ధమస్స సీలం, కిఞ్చిదేవస్స కత్వా అయసం ఉప్పాదేస్సామీ’’తి తస్స ఉపట్ఠాకకులే ఉపాసికాయ జేట్ఠపుత్తస్స సరీరే అధిముచ్చిత్వా గీవం పరివత్తేసి. తస్స అక్ఖీని నిక్ఖమింసు, ముఖతో ఖేళో పగ్ఘరి. ఉపాసికా తం దిస్వా ‘‘కిం ఇద’’న్తి విరవి. అథ నం దేవతా అదిస్సమానరూపా ఏవమాహ – ‘‘మయా ఏస గహితో, బలికమ్మేనపి మే అత్థో నత్థి, తుమ్హాకం పన కులూపకం థేరం లట్ఠిమధుకం యాచిత్వా తేన తేలం పచిత్వా ఇమస్స నత్థుకమ్మం దేథ, ఏవాహం ఇమం ముఞ్చిస్సామీ’’తి. నస్సతు వా ఏస మరతు వా, న సక్ఖిస్సామహం అయ్యం లట్ఠిమధుకం యాచితున్తి. సచే లట్ఠిమధుకం యాచితుం న సక్కోథ, నాసికాయస్స హిఙ్గుచుణ్ణం పక్ఖిపితుం వదేథాతి. ఇదమ్పి వత్తుం న సక్కోమాతి. తేన హిస్స పాదధోవనఉదకం ఆదాయ సీసే ఆసిఞ్చథాతి. ఉపాసికా ‘‘సక్కా ఇదం కాతు’’న్తి వేలాయ ఆగతం థేరం నిసీదాపేత్వా యాగుఖజ్జకం దత్వా అన్తరభత్తే నిసిన్నస్స పాదే ధోవిత్వా ఉదకం గహేత్వా, ‘‘భన్తే, ఇదం ఉదకం దారకస్స సీసే ఆసిఞ్చామా’’తి ఆపుచ్ఛిత్వా ‘‘తేన హి ఆసిఞ్చథా’’తి వుత్తే తథా అకాసి. సా దేవతా తావదేవ తం ముఞ్చిత్వా గన్త్వా లేణద్వారే అట్ఠాసి.

థేరోపి భత్తకిచ్చావసానే ఉట్ఠాయాసనా అవిస్సట్ఠకమ్మట్ఠానతాయ ద్వత్తింసాకారం సజ్ఝాయన్తోవ పక్కామి. అథ నం లేణద్వారం పత్తకాలే సా దేవతా ‘‘మహావేజ్జ మా ఇధ పవిసా’’తి ఆహ. సో తత్థేవ ఠత్వా ‘‘కాసి త్వ’’న్తి ఆహ. అహం ఇధ అధివత్థా దేవతాతి. థేరో ‘‘అత్థి ను ఖో మయా వేజ్జకమ్మస్స కతట్ఠాన’’న్తి ఉపసమ్పదమాళకతో పట్ఠాయ ఓలోకేన్తో అత్తనో సీలే తిలకం వా కాళకం వా అదిస్వా ‘‘అహం మయా వేజ్జకమ్మస్స కతట్ఠానం న పస్సామి, కస్మా ఏవం వదేసీ’’తి ఆహ. న పస్ససీతి. ఆమ, న పస్సామీతి? ఆచిక్ఖామి తేతి. ఆమ, ఆచిక్ఖాహీతి. తిట్ఠతు తావ దూరే కతం, అజ్జేవ తయా అమనుస్సగహితస్స ఉపట్ఠాకపుత్తస్స పాదధోవనఉదకం సీసే ఆసిత్తం, నాసిత్తన్తి? ఆమ, ఆసిత్తన్తి. కిం ఏతం న పస్ససీతి? ఏతం సన్ధాయ త్వం వదేసీతి? ఆమ, ఏతం సన్ధాయ వదామీతి. థేరో చిన్తేసి – ‘‘అహో వత మే సమ్మా పణిహితో అత్తా, సాసనస్స అనురూపం వత మే చరితం, దేవతాపి మమ చతుపారిసుద్ధిసీలే తిలకం వా కాళకం వా అదిస్వా దారకస్స సీసే ఆసిత్తపాదధోవనమత్తం అద్దసా’’తి తస్స సీలం ఆరబ్భ బలవపీతి ఉప్పజ్జి. సో తం విక్ఖమ్భేత్వా పాదుద్ధారమ్పి అకత్వా తత్థేవ అరహత్తం పత్వా ‘‘మాదిసం పరిసుద్ధం సమణం దూసేత్వా మా ఇధ వనసణ్డే వసి, త్వమేవ నిక్ఖమాహీ’’తి దేవతం ఓవదన్తో ఇమం ఉదానం ఉదానేసి –

‘‘విసుద్ధో వత మే వాసో, నిమ్మలం మం తపస్సినం;

మా త్వం విసుద్ధం దూసేసి, నిక్ఖమ పవనా తువ’’న్తి.

సో తత్థేవ తేమాసం వసిత్వా వుత్థవస్సో సత్థు సన్తికం గన్త్వా భిక్ఖూహి ‘‘కిం, ఆవుసో, పబ్బజితకిచ్చం తే మత్థకం పాపిత’’న్తి పుట్ఠో తస్మిం లేణే వస్సూపగమనతో పట్ఠాయ సబ్బం తం పవత్తిం భిక్ఖూనం ఆరోచేత్వా, ‘‘ఆవుసో, త్వం దేవతాయ ఏవం వుచ్చమానో న కుజ్ఝీ’’తి వుత్తే ‘‘న కుజ్ఝి’’న్తి ఆహ. భిక్ఖూ తథాగతస్స ఆరోచేసుం, ‘‘భన్తే, అయం భిక్ఖు అఞ్ఞం బ్యాకరోతి, దేవతాయ ఇదం నామ వుచ్చమానోపి న కుజ్ఝిన్తి వదతీ’’తి. సత్థా తేసం కథం సుత్వా ‘‘నేవ, భిక్ఖవే, మమ పుత్తో కుజ్ఝతి, ఏతస్స గిహీహి వా పబ్బజితేహి వా సంసగ్గో నామ నత్థి, అసంసట్ఠో ఏస అప్పిచ్ఛో సన్తుట్ఠో’’తి వత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౪౦౪. ‘‘అసంసట్ఠం గహట్ఠేహి, అనాగారేహి చూభయం;

అనోకసారిమప్పిచ్ఛం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

తత్థ అసంసట్ఠన్తి దస్సనసవనసముల్లపనపరిభోగకాయసంసగ్గానం అభావేన అసంసట్ఠం. ఉభయన్తి గిహీహి చ అనాగారేహి చాతి ఉభయేహిపి అసంసట్ఠం. అనోకసారిన్తి అనాలయచారిం తం ఏవరూపం అహం బ్రాహ్మణం వదామీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

పబ్భారవాసీతిస్సత్థేరవత్థు ఏకవీసతిమం.