౧౬. అక్కోసకభారద్వాజవత్థు

అక్కోసన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేళువనే విహరన్తో అక్కోసకభారద్వాజం ఆరబ్భ కథేసి.

తస్స హి భాతు భారద్వాజస్స ధనఞ్జానీ నామ బ్రాహ్మణీ సోతాపన్నా అహోసి. సా ఖీపిత్వాపి కాసిత్వాపి పక్ఖలిత్వాపి ‘‘నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్సా’’తి ఇమం ఉదానం ఉదానేసి. సా ఏకదివసం బ్రాహ్మణపరివేసనాయ పవత్తమానాయ పక్ఖలిత్వా తథేవ మహాసద్దేన ఉదానం ఉదానేసి. బ్రాహ్మణో కుజ్ఝిత్వా ‘‘ఏవమేవాయం వసలీ యత్థ వా తత్థ వా పక్ఖలిత్వా తస్స ముణ్డకస్స సమణకస్స వణ్ణం భాసతీ’’తి వత్వా ‘‘ఇదాని తే, వసలి, గన్త్వా తస్స సత్థునో వాదం ఆరోపేస్సామీ’’తి ఆహ. అథ నం సా ‘‘గచ్ఛ, బ్రాహ్మణ, నాహం తం పస్సామి, యో తస్స భగవతో వాదం ఆరోపేయ్య, అపి చ గన్త్వా తం భగవన్తం పఞ్హం పుచ్ఛస్సూ’’తి ఆహ. సో సత్థు సన్తికం గన్త్వా అవన్దిత్వావ ఏకమన్తం ఠితో పఞ్హం పుచ్ఛన్తో ఇమం గాథమాహ –

‘‘కింసు ఛేత్వా సుఖం సేతి, కింసు ఛేత్వా న సోచతి;

కిస్సస్సు ఏకధమ్మస్స, వధం రోచేసి గోతమా’’తి. (సం. ని. ౧.౧౮౭);

అథస్స పఞ్హం బ్యాకరోన్తో సత్థా ఇమం గాథమాహ –

‘‘కోధం ఛేత్వా సుఖం సేతి, కోధం ఛేత్వా న సోచతి;

కోధస్స విసమూలస్స, మధురగ్గస్స బ్రాహ్మణ;

వధం అరియా పసంసన్తి, తఞ్హి ఛేత్వా న సోచతీ’’తి. (సం. ని. ౧.౧౮౭);

సో సత్థరి పసీదిత్వా పబ్బజిత్వా అరహత్తం పాపుణి. అథస్స కనిట్ఠో అక్కోసకభారద్వాజో ‘‘భాతా కిర మే పబ్బజితో’’తి సుత్వా కుద్ధో ఆగన్త్వా సత్థారం అసబ్భాహి ఫరుసాహి వాచాహి అక్కోసి. సోపి సత్థారా అతిథీనం ఖాదనీయాదిదానఓపమ్మేన సఞ్ఞత్తో సత్థరి పసన్నో పబ్బజిత్వా అరహత్తం పాపుణి. అపరేపిస్స సున్దరికభారద్వాజో బిలిఙ్గకభారద్వాజోతి ద్వే కనిట్ఠభాతరో సత్థారం అక్కోసన్తావ సత్థారా వినీతా పబ్బజిత్వా అరహత్తం పాపుణింసు.

అథేకదివసం ధమ్మసభాయం కథం సముట్ఠాపేసుం, ‘‘ఆవుసో, అచ్ఛరియా వత బుద్ధగుణా, చతూసు నామ భాతికేసు అక్కోసన్తేసు సత్థా కిఞ్చి అవత్వా తేసంయేవ పతిట్ఠా జాతో’’తి. సత్థా ఆగన్త్వా ‘‘కాయ నుత్థ, భిక్ఖవే, ఏతరహి కథాయ సన్నిసిన్నా’’తి పుచ్ఛిత్వా ‘‘ఇమాయ నామా’’తి వుత్తే, ‘‘భిక్ఖవే, అహం మమ ఖన్తిబలేన సమన్నాగతత్తా దుట్ఠేసు అదుస్సన్తో మహాజనస్స పతిట్ఠా హోమియేవా’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౯౯. ‘‘అక్కోసం వధబన్ధఞ్చ, అదుట్ఠో యో తితిక్ఖతి;

ఖన్తీబలం బలానీకం, తమహం బ్రూమి బ్రాహ్మణ’’న్తి.

తత్థ అదుట్ఠోతి ఏతం దసహి అక్కోసవత్థూహి అక్కోసఞ్చ పాణిఆదీహి పోథనఞ్చ అన్దుబన్ధనాదీహి బన్ధనఞ్చ యో అకుద్ధమానసో హుత్వా అధివాసేతి, ఖన్తిబలేన సమన్నాగతత్తా ఖన్తిబలం, పునప్పునం ఉప్పత్తియా అనీకభూతేన తేనేవ ఖన్తిబలేన సమన్నాగతత్తా బలానీకం తం ఏవరూపం అహం బ్రాహ్మణం వదామీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

అక్కోసకభారద్వాజవత్థు సోళసమం.