౫. విపక్ఖసేవకభిక్ఖువత్థు

సలాభన్తి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేళువనే విహరన్తో అఞ్ఞతరం విపక్ఖసేవకం భిక్ఖుం ఆరబ్భ కథేసి.

తస్స కిరేకో దేవదత్తపక్ఖికో భిక్ఖు సహాయో అహోసి. సో తం భిక్ఖూహి సద్ధిం పిణ్డాయ చరిత్వా కతభత్తకిచ్చం ఆగచ్ఛన్తం దిస్వా ‘‘కుహిం గతోసీ’’తి పుచ్ఛి. ‘‘అసుకట్ఠానం నామ పిణ్డాయ చరితు’’న్తి. ‘‘లద్ధో తే పిణ్డపాతో’’తి? ‘‘ఆమ, లద్ధో’’తి. ‘‘ఇధ అమ్హాకం మహాలాభసక్కారో, కతిపాహం ఇధేవ హోహీ’’తి. సో తస్స వచనేన కతిపాహం తత్థ వసిత్వా సకట్ఠానమేవ అగమాసి. అథ నం భిక్ఖూ ‘‘అయం, భన్తే, దేవదత్తస్స ఉప్పన్నలాభసక్కారం పరిభుఞ్జతి, దేవదత్తస్స పక్ఖికో ఏసో’’తి తథాగతస్స ఆరోచేసుం. సత్థా తం పక్కోసాపేత్వా ‘‘సచ్చం కిర త్వం ఏవమకాసీ’’తి పుచ్ఛి. ‘‘ఆమ, భన్తే, అహం తత్థ ఏకం దహరం నిస్సాయ కతిపాహం వసిం, న చ పన దేవదత్తస్స లద్ధిం రోచేమీ’’తి. అథ నం భగవా ‘‘కిఞ్చాపి త్వం లద్ధిం న రోచేసి, దిట్ఠదిట్ఠకానంయేవ పన లద్ధిం రోచేన్తో వియ విచరసి. న త్వం ఇదానేవ ఏవం కరోసి, పుబ్బేపి ఏవరూపోయేవా’’తి వత్వా ‘‘ఇదాని తావ, భన్తే, అమ్హేహి సామం దిట్ఠో, పుబ్బే పనేస కేసం లద్ధిం రోచేన్తో వియ విచరి, ఆచిక్ఖథ నో’’తి భిక్ఖూహి యాచితో అతీతం ఆహరిత్వా –

‘‘పురాణచోరాన వచో నిసమ్మ,

మహిళాముఖో పోథయమన్వచారీ;

సుసఞ్ఞతానఞ్హి వచో నిసమ్మ,

గజుత్తమో సబ్బగుణేసు అట్ఠా’’తి. (జా. ౧.౧.౨౬) –

ఇమం మహిళాముఖజాతకం విత్థారేత్వా, ‘‘భిక్ఖవే, భిక్ఖునా నామ సకలాభేనేవ సన్తుట్ఠేన భవితబ్బం, పరలాభం పత్థేతుం న వట్టతి. పరలాభం పత్థేన్తస్స హి ఝానవిపస్సనామగ్గఫలేసు ఏకధమ్మోపి నుప్పజ్జతి, సకలాభసన్తుట్ఠస్సేవ పన ఝానాదీని ఉప్పజ్జన్తీ’’తి వత్వా ధమ్మం దేసేన్తో ఇమా గాథా అభాసి –

౩౬౫. ‘‘సలాభం నాతిమఞ్ఞేయ్య, నాఞ్ఞేసం పిహయం చరే;

అఞ్ఞేసం పిహయం భిక్ఖు, సమాధిం నాధిగచ్ఛతి.

౩౬౬. ‘‘అప్పలాభోపి చే భిక్ఖు, సలాభం నాతిమఞ్ఞతి;

తం వే దేవా పసంసన్తి, సుద్ధాజీవిం అతన్దిత’’న్తి.

తత్థ సలాభన్తి అత్తనో ఉప్పజ్జనకలాభం. సపదానచారఞ్హి పరివజ్జేత్వా అనేసనాయ జీవికం కప్పేన్తో సలాభం అతిమఞ్ఞతి హీళేతి జిగుచ్ఛతి నామ. తస్మా ఏవం అకరణేన సలాభం నాతిమఞ్ఞేయ్య. అఞ్ఞేసం పిహయన్తి అఞ్ఞేసం లాభం పత్థేన్తో న చరేయ్యాతి అత్థో. సమాధిం నాధిగచ్ఛతీతి అఞ్ఞేసఞ్హి లాభం పిహయన్తో తేసం చీవరాదికరణే ఉస్సుక్కం ఆపన్నో భిక్ఖు అప్పనాసమాధిం వా ఉపచారసమాధిం వా నాధిగచ్ఛతి. సలాభం నాతిమఞ్ఞతీతి అప్పలాభోపి సమానో ఉచ్చనీచకులే పటిపాటియా సపదానం చరన్తో భిక్ఖు సలాభం నాతిమఞ్ఞతి నామ. తం వేతి తం ఏవరూపం భిక్ఖుం సారజీవితతాయ సుద్ధాజీవిం జఙ్ఘబలం నిస్సాయ జీవితకప్పనేన అకుసీతతాయ అతన్దితం దేవా పసంసన్తి థోమేన్తీతి అత్థో.

దేసనావసానే బహూ సోతాపత్తిఫలాదీని పాపుణింసూతి.

విపక్ఖసేవకభిక్ఖువత్థు పఞ్చమం.