౧౧. వక్కలిత్థేరవత్థు

పామోజ్జబహులోతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేళువనే విహరన్తో వక్కలిత్థేరం ఆరబ్భ కథేసి.

సో కిరాయస్మా సావత్థియం బ్రాహ్మణకులే నిబ్బత్తిత్వా వయప్పత్తో పిణ్డాయ పవిట్ఠం తథాగతం దిస్వా సత్థు సరీరసమ్పత్తిం ఓలోకేత్వా సరీరసమ్పత్తిదస్సనేన అతిత్తో ‘‘ఏవాహం నిచ్చకాలం తథాగతం దట్ఠుం లభిస్సామీ’’తి సత్థు సన్తికే పబ్బజిత్వా యత్థ ఠితేన సక్కా దసబలం పస్సితుం, తత్థ ఠితో సజ్ఝాయకమ్మట్ఠానమనసికారాదీని పహాయ సత్థారం ఓలోకేన్తోవ విచరతి. సత్థా తస్స ఞాణపరిపాకం ఆగమేన్తో కిఞ్చి అవత్వా ‘‘ఇదానిస్స ఞాణం పరిపాకం గత’’న్తి ఞత్వా ‘‘కిం తే, వక్కలి, ఇమినా పూతికాయేన దిట్ఠేన, యో ఖో, వక్కలి, ధమ్మం పస్సతి, సో మం పస్సతి. యో మం పస్సతి, సో ధమ్మం పస్సతీ’’తి (సం. ని. ౩.౮౭) వత్వా ఓవది. సో ఏవం ఓవదితోపి సత్థు దస్సనం పహాయ నేవ అఞ్ఞత్థ గన్తుం సక్కోతి. అథ నం సత్థా ‘‘నాయం భిక్ఖు సంవేగం అలభిత్వా బుజ్ఝిస్సతీ’’తి ఉపకట్ఠాయ వస్సూపనాయికాయ రాజగహం గన్త్వా వస్సూపనాయికదివసే ‘‘అపేహి, వక్కలి, అపేహి, వక్కలీ’’తి పణామేసి. సో ‘‘న మం సత్థా ఆలపతీ’’తి తేమాసం సత్థు సమ్ముఖే ఠాతుం అసక్కోన్తో ‘‘కిం మయ్హం జీవితేన, పబ్బతా అత్తానం పాతేస్సామీ’’తి గిజ్ఝకూటం అభిరుహి.

సత్థా తస్స కిలమనభావం ఞత్వా ‘‘అయం భిక్ఖు మమ సన్తికా అస్సాసం అలభన్తో మగ్గఫలానం ఉపనిస్సయం నాసేయ్యా’’తి అత్తానం దస్సేతుం ఓభాసం ముఞ్చి. అథస్స సత్థు దిట్ఠకాలతో పట్ఠాయ తావమహన్తోపి సోకో పహీయి. సత్థా సుక్ఖతళాకం ఓఘేన పూరేన్తో వియ థేరస్స బలవపీతిపామోజ్జం ఉప్పాదేతుం ఇమం గాథమాహ –

౩౮౧. ‘‘పామోజ్జబహులో భిక్ఖు, పసన్నో బుద్ధసాసనే;

అధిగచ్ఛే పదం సన్తం, సఙ్ఖారూపసమం సుఖ’’న్తి.

తస్సత్థో – పకతియాపి పామోజ్జబహులో భిక్ఖు బుద్ధసాసనే పసాదం రోచేతి, సో ఏవం పసన్నో బుద్ధసాసనే సన్తం పదం సఙ్ఖారూపసమం సుఖన్తి లద్ధనామం నిబ్బానం అధిగచ్ఛేయ్యాతి. ఇమఞ్చ పన గాథం వత్వా సత్థా వక్కలిత్థేరస్స హత్థం పసారేత్వా –

‘‘ఏహి వక్కలి మా భాయి, ఓలోకేహి తథాగతం;

అహం తం ఉద్ధరిస్సామి, పఙ్కే సన్నంవ కుఞ్జరం.

‘‘ఏహి వక్కలి మా భాయి, ఓలోకేహి తథాగతం;

అహం తం మోచయిస్సామి, రాహుగ్గహంవ సూరియం.

‘‘ఏహి వక్కలి మా భాయి, ఓలోకేహి తథాగతం;

అహం తం మోచయిస్సామి, రాహుగ్గహంవ చన్దిమ’’న్తి. –

ఇమా గాథా అభాసి. సో ‘‘దసబలో మే దిట్ఠో, ఏహీతి చ అవ్హానమ్పి లద్ధ’’న్తి బలవపీతిం ఉప్పాదేత్వా ‘‘కుతో ను ఖో గన్తబ్బ’’న్తి గమనమగ్గం అపస్సన్తో దసబలస్స సమ్ముఖే ఆకాసే ఉప్పతిత్వా పఠమపాదే పబ్బతే ఠితేయేవ సత్థారా వుత్తగాథా ఆవజ్జేన్తో ఆకాసేయేవ పీతిం విక్ఖమ్భేత్వా సహ పటిసమ్భిదాహి అరహత్తం పత్వా తథాగతం వన్దమానోవ ఓతరిత్వా సత్థు సన్తికే అట్ఠాసి. అథ నం సత్థా అపరభాగే సద్ధాధిముత్తానం అగ్గట్ఠానే ఠపేసీతి.

వక్కలిత్థేరవత్థు ఏకాదసమం.