౯. ఉపకాజీవకవత్థు

సబ్బాభిభూతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా అన్తరామగ్గే ఉపకం ఆజీవకం ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకస్మిఞ్హి సమయే సత్థా పత్తసబ్బఞ్ఞుతఞ్ఞాణో బోధిమణ్డే సత్తసత్తాహం వీతినామేత్వా అత్తనో పత్తచీవరమాదాయ ధమ్మచక్కపవత్తనత్థం బారాణసిం సన్ధాయ అట్ఠారసయోజనమగ్గం పటిపన్నో అన్తరామగ్గే ఉపకం ఆజీవకం అద్దస. సోపి సత్థారం దిస్వా ‘‘విప్పసన్నాని ఖో తే, ఆవుసో, ఇన్ద్రియాని, పరిసుద్ధో ఛవివణ్ణో పరియోదాతో, కంసి త్వం, ఆవుసో, ఉద్దిస్స పబ్బజితో, కో వా తే సత్థా, కస్స వా త్వం ధమ్మం రోచేసీ’’తి పుచ్ఛి. అథస్స సత్థా ‘‘మయ్హం ఉపజ్ఝాయో వా ఆచరియో వా నత్థీ’’తి వత్వా ఇమం గాథమాహ –

౩౫౩. ‘‘సబ్బాభిభూ సబ్బవిదూహమస్మి,

సబ్బేసు ధమ్మేసు అనూపలిత్తో;

సబ్బఞ్జహో తణ్హక్ఖయే విముత్తో,

సయం అభిఞ్ఞాయ కముద్దిసేయ్య’’న్తి.

తత్థ సబ్బాభిభూతి సబ్బేసం తేభూమకధమ్మానం అభిభవనతో సబ్బాభిభూ. సబ్బవిదూతి విదితసబ్బచతుభూమకధమ్మో. సబ్బేసు ధమ్మేసూతి సబ్బేసుపి తేభూమకధమ్మేసు తణ్హాదిట్ఠీహి అనూపలిత్తో. సబ్బఞ్జహోతి సబ్బే తేభూమకధమ్మే జహిత్వా ఠితో. తణ్హక్ఖయే విముత్తోతి తణ్హక్ఖయన్తే ఉప్పాదితే తణ్హక్ఖయసఙ్ఖాతే అరహత్తే అసేఖాయ విముత్తియా విముత్తో. సయం అభిఞ్ఞాయాతి అభిఞ్ఞేయ్యాదిభేదే ధమ్మే సయమేవ జానిత్వా. కముద్దిసేయ్యన్తి ‘‘అయం మే ఉపజ్ఝాయో వా ఆచరియో వా’’తి కం నామ ఉద్దిసేయ్యన్తి.

దేసనావసానే ఉపకో ఆజీవకో తథాగతస్స వచనం నేవాభినన్ది, న పటిక్కోసి. సీసం పన చాలేత్వా జివ్హం నిల్లాళేత్వా ఏకపదికమగ్గం గహేత్వా అఞ్ఞతరం లుద్దకనివాసనట్ఠానం అగమాసీతి.

ఉపకాజీవకవత్థు నవమం.