౩. విబ్భన్తభిక్ఖువత్థు

యో నిబ్బనథోతి ఇమం ధమ్మదేసనం సత్థా వేళువనే విహరన్తో ఏకం విబ్భన్తకం భిక్ఖుం ఆరబ్భ కథేసి.

ఏకో కిర మహాకస్సపత్థేరస్స సద్ధివిహారికో హుత్వా చత్తారి ఝానాని ఉప్పాదేత్వాపి అత్తనో మాతులస్స సువణ్ణకారస్స గేహే విసభాగారమ్మణం దిస్వా తత్థ పటిబద్ధచిత్తో విబ్భమి. అథ నం మనుస్సా అలసభావేన కమ్మం కాతుం అనిచ్ఛన్తం గేహా నీహరింసు. సో పాపమిత్తసంసగ్గేన చోరకమ్మేన జీవికం కప్పేన్తో విచరి. అథ నం ఏకదివసం గహేత్వా పచ్ఛాబాహం గాళ్హబన్ధనం బన్ధిత్వా చతుక్కే చతుక్కే కసాహి తాళేన్తా ఆఘాతనం నయింసు. థేరో పిణ్డాయ చరితుం పవిసన్తో తం దక్ఖిణేన ద్వారేన నీహరియమానం దిస్వా బన్ధనం సిథిలం కారేత్వా ‘‘పుబ్బే తయా పరిచితకమ్మట్ఠానం పున ఆవజ్జేహీ’’తి ఆహ. సో తేన ఓవాదేన సతుప్పాదం లభిత్వా పున చతుత్థజ్ఝానం నిబ్బత్తేసి. అథ నం ‘‘ఆఘాతనం నేత్వా ఘాతేస్సామా’’తి సూలే ఉత్తాసేసుం. సో న భాయతి న సన్తసతి. అథస్స తస్మిం తస్మిం దిసాభాగే ఠితా మనుస్సా అసిసత్తితోమరాదీని ఆవుధాని ఉక్ఖిపిత్వాపి తం అసన్తసన్తమేవ దిస్వా ‘‘పస్సథ, భో, ఇమం పురిసం, అనేకసతానఞ్హి ఆవుధహత్థానం పురిసానం మజ్ఝే నేవ ఛమ్భతి న వేధతి, అహో అచ్ఛరియ’’న్తి అచ్ఛరియబ్భుతజాతా మహానాదం నదిత్వా రఞ్ఞో తం పవత్తిం ఆరోచేసుం. రాజా తం కారణం సుత్వా ‘‘విస్సజ్జేథ న’’న్తి ఆహ. సత్థు సన్తికమ్పి గన్త్వా తమత్థం ఆరోచయింసు. సత్థా ఓభాసం ఫరిత్వా తస్స ధమ్మం దేసేన్తో ఇమం గాథమాహ –

౩౪౪. ‘‘యో నిబ్బనథో వనాధిముత్తో,

వనముత్తో వనమేవ ధావతి;

తం పుగ్గలమేథ పస్సథ,

ముత్తో బన్ధనమేవ ధావతీ’’తి.

తస్సత్థో – యో పుగ్గలో గిహిభావే ఆలయసఙ్ఖాతం వనథం ఛడ్డేత్వా పబ్బజితతాయ నిబ్బనథో దిబ్బవిహారసఙ్ఖాతే తపోవనే అధిముత్తో ఘరావాసబన్ధనసఙ్ఖాతా తణ్హావనా ముత్తో హుత్వా పున ఘరావాసబన్ధనసఙ్ఖాతం తణ్హావనమేవ ధావతి, ఏథ తం పుగ్గలం పస్సథ, ఏసో ఘరావాసబన్ధనతో ముత్తో ఘరావాసబన్ధనమేవ ధావతీతి.

ఇమం పన దేసనం సుత్వా సో రాజపురిసానం అన్తరే సూలగ్గే నిసిన్నోవ ఉదయబ్బయం పట్ఠపేత్వా తిలక్ఖణం ఆరోపేత్వా సఙ్ఖారే సమ్మసన్తో సోతాపత్తిఫలం పత్వా సమాపత్తిసుఖం అనుభవన్తో వేహాసం ఉప్పతిత్వా ఆకాసేనేవ సత్థు సన్తికం గన్త్వా సత్థారం వన్దిత్వా సరాజికాయ పరిసాయ మజ్ఝేయేవ అరహత్తం పాపుణీతి.

విబ్భన్తభిక్ఖువత్థు తతియం.